Уул уурхай (Түүвэр, Ишлэл, Номзүй)

Тус дэм болох болтугай. Түүвэрлэж цуглуулсан дараах нийтлэл, мэдээллийг үзнэ үү. Үүнд:  
УРАНЫ ХҮДЭР, БАЯЖМАЛЫН ДЭЛХИЙН ХУДАЛДААНЫ МЭДЭЭНЭЭС. МАНАЙ ХУУЛЬ, ШИЙДВЭРИЙН ЗААЛТААС http://www.chuluunbatalimaa.blogspot.com/2011/03/blog-post.html
Ишлэл: 2016.03.25. "Тавантолгойг “ММС”-д өгсөн бол 800 сая ам.долларын өрийн барьцаанд орох байсан". "Эргэн сануулахад, гарын үсэг зурагдах дутуу байсан Тавантолгойн гэрээний асуудлыг УИХ-ын дарга З.Энхболд 2015 оны хаврын чуулганыг нээх үеэрээ таслан зогсоосон юм. Тэрээр "Тавантолгойн орд улсын төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийж, нөөцийг нь тогтоосон стратегийн орд юм. Засгийн газар, УИХ-ын 2010 оны 39-р тогтоолын хүрээнд Тавантолгойг ашиглах уралдаант шалгаруулалт явуулж байгаа. Гэтэл явагдаж байгаа хэлэлцээр нь УИХ-ын 2012 оны 37-р тогтоолоор баталсан 2012-2016 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг зөрчиж байна. Иймээс энэ талаар УИХ-ын удирдлага байр сууриа албан ёсоор илэрхийлж, 2015 оны дөрөвдүгээр сарын 3-ны өдөр Засгийн газарт албан ёсоор хүргүүлсэн. Засгийн газрын байгуулахаар хэлэлцэж буй төслийг өнөөдөр өглөө нэхэж авсан. Гэрээг гишүүдэд хүргүүлсэн байгаа. Өнөөдөр байгуулах гэж буй эдгээр гэрээ хэлэлцээрийн төслийг харахад Монгол улсын үндэсний эр ашгийг хангаж чадаагүй байна. Тавантолгойн ордыг ашиглах гэрээг 30 жилээр байгуулж, дахин 30 жилээр сунгах, иргэдийн эзэмшиж буй 1072 хувьцааг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах эсэх нь тодорхойгүй байна. Ард түмний мэдлийн Тавантолгойн төслийг ийм хэлбэрээр явуулж болохгүй. УИХ-аас ажлын хэсэг гаргаж шалгуулна. Монгол улсад илт хохиролтой, ийм ноцтой гэрээ хийхийг би зөвшөөрөхгүй" хэмээн чуулганы танхимаас хэлж байсан юм".
Гэтэл жилийн дараа тус компани "...2016 оны гуравдугаар сарын дундуур ийнхүү эхний өрөө төлж чадахгүйд хүрч, “дефолт” зарлав. Гэхдээ энэ нь тус компани дампуурсан гэсэн үг биш. Хамгийн том төлөлт болох 600 сая ам.долларын зээлээ 2017 онд хийх ёстой. Үүнээс өмнө тус компани үйл ажиллагаандаа томоохон өөрчлөлт хийхгүй бол дампуурах эрсдэлд байгаа нь нэгэнт тодорхой болсон.  Хэрвээ “ММС”-д Тавантолгойг өгчихөөд, тус компани дампуурах юм бол ард түмний Тавантолгой 800 сая ам.долларын өрийн барьцаанд орж Хятадын компанид шилжих байсан юм." гэжээ. Эх сурвалж: http://medee.mn/main.php?eid=75896

-oOo-
https://youtu.be/SBkHentK-L4  энэ бичлэгийн дор, ""Жудагт Монгол" хөдөлгөөн".
"Геологи, уул уурхайн сайд асан Ч.Хурц гуай: Манай ашигт малтмалын хуулинд оруулсан засваруудын дараагаар тусгай зөвшөөрлийг банкны барьцаанд тавих эрхтэй болсон. Компани дампуурлаа газар нутаг банкны барьцаанд үлдэнэ. Нэг үгээр хэлэхэд та бид нутгаасаа хөөгдөх тийм аюул заналд өртөх...." гэж бичжээ.
-oOo-
2016.02.13.Эх сурвалж: Эрдэнэт үйлдвэр ХХК. https://www.facebook.com/erdenetmc/?fref=photo  Ишлэл: "Судлаач инженерүүд шинээр урвалж гарган авлаа.
Эрдэнэт үйлдвэрийн Судалгааны төвийн судлаач инженерүүд Баяжуулах фабрикийн технологид тохирсон цуглуулагч урвалжийг гарган авлаа. ...уг бодисыг Монфлот 03 гэж нэрлэжээ. Уг урвалжийг судалгааны төвийн лаборатори болон хагас үйлдвэрлэлийн шатанд 6 сар туршиж, үйлдвэрлэлд нэвтрүүлээд нэг сар өнгөрчээ. Баяжуулах фабрикийн технологичид уг урвалжийг хэрэглэхэд технологид сөрөг нөлөөгүй төдийгүй зэсийн металл авалт бага зэрэг сайжрах хандлагатай гэсэн дүгнэлт гаргасан байна. Цаашид үүнийг үргэлжлүүлэн туршиж, илүү сайжруулах аж. Баяжуулах фабрикт хэрэглэдэг технологийн бодисуудыг гадаадаас өндөр үнээр авдаг бол Эрдэнэт үйлдвэрийн инженерүүдийн бүтээл үүнээс 4 дахин хямд өртөгтэй" гэжээ.
-оОо-
2016.03.12. Эх сурвалж MBA. Монгол Улс 2015 онд нүүрс 24.1 сая тонн, алт 14.6 тн, газрын тос 1.2 сая тонныг тус тус олборлов. Хайлуур жоншны баяжмал 230.8 мянган тонн, зэсийн хүдрийн баяжмал 1,334.7 мянган тонн, төмрийн хүдрийн баяжмал 6.2 сая тонн, цайрын баяжмал 89.6 мянган тонныг тус тус үйлдвэрлэсэн" ажээ.
-oOo-
Ишлэл: 2016.02.03. "Манай улсад олборлох үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа явуулж буй компаниудын эздийн мэдээлэл. ОЛБОРЛОХ ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН ИЛ ТОД БАЙДЛЫН САНААЧИЛГА (ОҮИТБС)" Эх сурвалжийн холбоос нь: http://www.ikon.mn/p/nxf 
-оОо-
https://www.facebook.com/dmnegdel/videos/1599619760317328/?theater Үнэн үү?
-oOo-
“Оюу толгой” төслийн далд уурхайг ашиглах бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөөнд 2015.05.18-ны өдөр гарын үсэг зуржээ.

Эшлэл: "ОЮУ ТОЛГОЙН ДАЛД УУРХАЙН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТ, САНХҮҮЖИЛТИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ"
"Оюу Толгойн Далд Уурхайн Бүтээн Байгуулалт, Санхүүжилтийн энэхүү төлөвлөгөөг (цаашид “Төлөвлөгөө” гэх) 2015 оны 5 дугаар сарын 18-ны өдөр Монгол Улсын Засгийн Газар;
Эрдэнэс Оюу Толгой ХХК (“ЭОТ”) (цаашид Монгол Улсын Засгийн Газартай хамтад нь“ Монголын тал ” гэх);
БОЛОН
Туркойс Хилл Ресурсес Лимитед, Ти Эйч Ар Оюу Толгой Лтд болон Оюу Толгой Нидерланд Би Ви, (цаашид хамтад нь “Туркойс Хилл” гэх) болон Рио Тинто Интернэшнл Холдингс Лимитед (цаашид “Рио Тинто” гэх); БОЛОН Оюу Толгой ХХК (цаашид “ОТ ХХК” гэх), (цаашид хамтад нь“ Талууд” гэх)-ийн хооронд байгуулав""

ҮНДЭСЛЭЛ

(A)Талууд болон тэдгээрийн хамааралтай этгээдүүдийн хооронд 2009 оны 10 дугаар сарын 6-ны өдөр Хөрөнгө оруулалтын гэрээг (“ХөОГ”), ОТ ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигчидийн хооронд 2011 оны 6 дугаар сарын 8-ны өдөр. Нэмэлт Өөрчлөлт

Оруулж Дахин Тодотгосон Хувь Нийлүүлэгчдийн гэрээг (“НӨОДТХНГ”) (2009 оны 10 дугаар сарын 6-ны өдөр байгуулсан Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулж дахин тодотгосон) тус тус байгуулсан;

(B) ХөОГ болон НӨОДТХНГ-нд заасны дагуу, ОТ ХХК нь Монгол Улсын Өмнөговь аймагт байрлах Оюу Толгой төслийн бүтээн байгуулалт, ашиглалтын үйл ажиллагааг эрхлэн явуулж байгаа;
(C) ЭОТ нь Монгол Улсын Засгийн газрын 2011 оны 348 дугаар тогтоол, Эрдэнэс МГЛ ХХК (одоо Эрдэнэс Монгол ХХК)-ийн ТУЗ-ийн 2011 оны 28 дугаар тогтоолын  дагуу ОТ ХХК дахь Монгол Улсын Засгийн газрын хувь эзэмшлийг шилжүүлэн авч, холбогдох эрхийг хэрэгжүүлэх этгээдээр томилогдсон; зэргийг үндэслэн, энэхүү Төлөвлөгөөнд заасан харилцан хүлээх үүргүүдийг Талууд дараах байдлаар тохиролцов"...хэмээн орчуулж, Засгийн газрын цахим хуудаснаа нийтэд мэдээлжээ. Дэлгэрэнгүйг нь дараах эх үүсвэрээс уншина уу: http://zasag.mn/news/view/9880
-oOo-
2015.03.06. Ишлэл: "УИХ-ын дарга ил уурхайн үйл ажиллагаатай танилцлаа.  Оюутолгой уурхай бүтээн байгуулалтын ажлаа дуусгаад анхны баяжмалаа экспортлосноос хойш 19 сарын дараа буюу энэ /2015/ оны 2 дугаар сарын 18-нд олон улсын зах зээлд экспортлосон зэсийн баяжмалын хэмжээ нэг сая тоннд хүрсэн байна. Тус уурхай 2014 онд нийт 148400 тонн зэсийн агууламжтай баяжмал, 589000 унци алтны агууламжтай баяжмал үйлдвэрлэсэн байна. Ил уурхайгаас олборлосон хүдрийг бутлах, баяжуулах үйлдвэртээ боловсруулдаг бөгөөд  2015 онд 175000-195000 тонн зэсийн агууламжтай баяжмал, 600000-700000 унци алтны агууламжтай баяжмал үйлдвэрлэн экспортлох төлөвлөгөөтэй байгаа болохыг УИХ-ын даргад танилцуулав" гэжээ. Эх сурвалж: http://www.olloo.mn/n/12578.html
-oOo-
2015.02.11. Ишлэл: Эх сурвалж: Д.ОЮУНЧИМЭГ, 2015.02.05. Б.Нэргүй "Ил тод байдлын хууль батлагдсанаар мэдээллийн давхцал, зардлыг бууруулна" гэв. http://zuuniimedee.mn/Show.aspx?category=1502&code=3934  "Эрдэс баялгийн салбарын ил тод байдлын тухай хууль нь дөрвөн бүлэгтэй. Нэгдүгээр бүлэгт хуулийн зарчмыг зааж өгсөн бол хоёрдугаар бүлэгт тэнд оролцогчид ямар эрх үүрэг эдлэх тухай заасан. Мөн байгууллагуудын гаргасан мэдээллээс зөрүү гардаг. Түүнийг зохицуулах заалтыг гуравдугаар бүлэгт оруулсан. Харин дөрөвдүгээр бүлэгт хариуцлага тооцох тухай заалт оруулж өгсөн байгаа юм. Манай улсын уул уурхайн салбар 100 гаруй жилийн түүхтэй боловч сүүлийн 10 гаруй жил эрчимтэй хөгжиж байгаа. Мэдээж хөгжихийн хэрээр ажиллах хүч, хөрөнгө оруулалт, үйлдвэрлэлийн хэмжээ өсч байна. Өсч, хөгжихийн хэрээр аж ахуйн нэгж, байгууллагын санхүү болон бусад үйл ажиллагаа нээлттэй, ил тод болох шаардлага тулгарч байгаа юм. Тиймээс иргэний нийгмийн байгууллагуудын санаач­лагаар Эрдэс баялгийн салбарын ил тод байдлын тухай хуулийн төслийг боловсруулан Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлж УИХ-д өргөн барьсан. УИХ-аас Эдийн засгийн байнгын хороогоор хэлэлцэн нэгд­сэн чуулганаар хэлэлцэх нь зүйтэй гэж үзсэн" гэжээ.
-oOo-
2014.02.22. Ишлэл: Дөрөв дэх удаагийн “Coal Mongolia-2014” чуулган өнгөрсөн өдрүүдэд өндөрлөлөө. Чуулганаар ирэх жилүүдэд нүүрсний салбарт “Нэг цонхны бодлого” баримтлах тухай Уул, уурхайн сайд Д.Ганхуяг танилцуулав. Энэ бодлого нь олборлолт, тээвэрлэлтийн зардлыг бууруулж, их ашиг олоход үндсэндээ чиглэж байна гэж ойлгож болох юм. Нэг ёсондоо компаниуд бие биедээ тусалж, дутуу дутуугаа нөхөн ажиллахыг хэлж байгаа хэрэг. Тухайлбал “Эрдэнэс Тавантолгой” компани олборлосон нүүрсээ “Энержи ресурсын” баяжуулах үйлдвэрт угааж хариуд нь “Эрдэнэс МГЛ”-ийн замаар “Энержи ресурс” нүүрсээ зөөх гэрээ хийжээ. Ерөнхийдөө эмх цэгцэнд оруулахыг хичээж байна" гэжээ. Дэлгэрэнгүйг Эх сурвалж http://www.24tsag.mn/content/50308.shtml 
-oOo-
2014.02.21. Ишлэл: "Нүүрсний салбарын хөрөнгө оруулагчдын “Coal Mongolia-2014” чуулга уулзалт хоёр дахь өдрөө нүүрсний салбарт тулгамдаж буй дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлэх болон эрчим хүч, усны асуудлын талаар хэлэлцлээ. ...“Coal Mongolia-2014”-ийн өнөөдөр болсон уулзалтын үеэр олны анхаарлыг татаж байсан асуудал нь яах аргагүй ус байв" гэжээ. Эх сурвалж: http://www.shuud.mn/?p=330964
-оОо-
Г.Цас: Уул уурхайн салбарын 2013 оны онцлох 15 ажил", 2013.12.31. Эх сурвалж: http://economics.gogo.mn/news/133197  
Ишлэл: "Уул уурхайн яамнаас Уул уурхайн салбарын 2013 оны онцлох 15 ажлыг нэрлэжээ.
1. Оюутолгой төслийн ил уурхай ашиглалтад орж бүтээгдэхүүнээ экспортолж байна
Шинэчлэлийн Засгийн газар Оюутолгой төслийг амжилттай үргэлжлүүлэхэд чиглэсэн олон ажил хийсэн.
Тухайлбал, Оюутолгойн гэрээнд заасан Ажлын байнгын хорооны болон Хувь нийлүүлэгчдийн хурлыг тогтмолжуулж, баяжуулах үйлдвэрийг ашиглалтанд оруулах, баяжмалыг экспортлохтой холбогдсон Монголын талаас шийдвэрлэвэл зохих асуудлуудыг зохицуулж, хоёр талын хооронд тодорхой шийдэлд хүрч чадахгүй байсан зарим асуудал нааштайгаар шийдэгдэж байна. Энэ оны долдугаар сараас Оюутолгой ХХК зэсийн баяжмалаа экспортлож эхэлсэн.
Ингэснээр Монгол Улсад үйлдвэрлэж байгаа зэсийн баяжмалыг 80 хувь, нийт экспортыг 30-40 хувь, ДНБ-нд эзлэх уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг 20 хувиар тус тус нэмэгдүүлж, манай улс зэс олборлогч 50 гаруй орноос эхний 15 дугаар байрт жагсах боломжтой болно. Тус орд нь 2014 онд Эрдэнэт үйлдвэрээс 30 хувиар илүү бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх тооцоо бий.
2014 оны эхний хагас жилд Оюутолгойн нэмэлт санхүүжилтийн асуудал шийдэгдэнэ. 2014 оны хөрөнгө оруулалтын зардлыг 1,3 тэрбум ам.доллар, борлуулалтын нийт орлогыг 2,6 тэрбум ам.доллар байхаар тооцтой байна.
2. Тавантолгойн ордын үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх цогц арга хэмжээ авч байна
Шинэчлэлийн Засгийн газар Тавантолгой төслийн үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх арга хэмжээг шат дараатай авч хэрэгжүүллээ.

Тухайлбал, “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нүүрс худалдах, худалдан авах тухай БНХАУ-ын Чалко компанитай байгуулсан гэрээнд өөрчлөлт оруулах, компанийн удирдлагын болон нэгж бутээгдэхүүний олборлох өртөг зардлыг бууруулах, гүнийн гааль байгуулах, компанийн хэвийн үйл ажиллагааг хангах зорилгоор санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх, нүүрсний боловсруулалтын түвшинг дээшлүүлэх, Цанхийн баруун хэсгийг ашиглалтад бэлтгэх, 3 дахь зах зээлд нүүрс гаргах бэлтгэлийг хангуулах, эх орны нүүрсний өрсөлдөх чадварыг сайжруулах зэрэг бодлогын чанартай асуудлуудад гол анхаарлаа хандуулан ажиллаа.

Тавантолгой ордын дэд бүтэц ялангуяа төмөр замын болон цахилгаан станцын бүтээн байгуулалтад шаардлагатай зардлын тодорхой хэсгийг бондын зээлээс санхүүжүүлэхээр болсон. Мөн Засгийн газраас тээвэр болон шилжүүлэн ачилтын зардлыг бууруулах зорилгоор Гашуун сухайт, Шивээ хүрэн зэрэг хилийн боомтын талбайд төмөр зам барих шийдвэр гаргалаа.

Энэ оны хоёрдугаар сараас Тавантолгойн ордын Цанхийн баруун хэсэгт хөрс хуулалтын ажлыг эхлүүлж, Цанхийн зүүн ба баруун хэсэг дэх уурхайнууд зэрэг ажиллах болсон.

Мөн УИХ-ын шийдвэрийн дагуу олон улсын тавцанд нэр хүнд бүхий оператор компанийг сонгон шалгаруулах судалгааг эхлүүлээд байна.

3. Газрын тос боловсруулах үйлдвэртэй болно

Засгийн газрын 2012-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх зорилгоор жилд 2 сая тн газрын тос боловсруулах хүчин чадал бүхий төрийн өмчийн оролцоотой газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг 2016 онд багтаан барьж дуусгах шийдвэрийг Засгийн газраас гаргасан. Энэ үйлдвэрийг Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны банкны хөнгөлөлттэй зээлээр санхүүжүүлж, мөн Японы “Тоёо инженеринг” корпорацийн технологиор барьж байгуулахаар техникийн зураг төслийг үндсэндээ хийж дуусаад байна.

Энэ үйлдвэр ашиглалтад орсноор дотоодын хэрэгцээний бензин, шатахууныг 70 гаруй хувь, битум, мазатыг 100 хувь тус тус хангах болно. Тус үйлдвэрийн түүхий эдийн хангалтын асуудлыг хэд хэдэн хувилбараар судалж байна. Тухайлбал, өөрийн улсад олборлосон тосны хэмжээнд Монгол, Хятад, Орос гурван улсын хооронд худалдааны SWAP нөхцлийг хэрэглэх, мөн Японы Марубэни корпорацийн Оросын Роснефть компаниас худалдан авдаг хэмжээн дээр өөрийн хэрэгцээг нэмж авах зэрэг асуудлаар холбогдох талуудтай яриа хэлэлцээ явуулж байна. Дээрхи үйлдвэр баригдсанаар нэмүү өртгөөр гадагш чиглэсэн мөнгөний урсгал 700 орчим сая. ам. доллараар буурах болно.

Мөн Петрожамп ХХК Швейцарийн Ганвор компанитай хамтран газрын тос боловсруулах бага оврын үйлдвэрийг мөн Дархан хотод барьж байгуулахаар ажиллаж байна. Төслийн нийт хөрөнгө оруулалтыг 15 сая ам.доллар гэж төлөвлөж байгаа бөгөөд одоогийн байдлаар 2 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийгдээд байна. Тус үйлдвэр нь Евро-3 стандартын АИ-92, 95 автобензин үйлдвэрлэх бөгөөд шаардлагатай тохиолдолд А-80, ДТ үйлдвэрлэх боломжтой. Хүчин чадлын хувьд сардаа 830-1330 тонн шатахуун үйлдвэрлэх ба өргөтгөл хийснээр үйлдвэрийн хүчин чадлыг 3 дахин нэмэгдүүлэх боломжтой юм.

Үндэсний томоохон аж ахуйн нэгжүүд болох Монголын алт корпораци, М-Си-Эс, Цэцэнс майнинг, Монголын аж үйлдвэрийн корпораци зэрэг компаниуд дотоодын нүүрсний эх үүсвэртээ тулгуурлан нүүрснээс шингэн болон хийн түлш үйлдвэрлэх төслийг хэрэгжүүлэхээр судалгаа шинжилгээний ажлаа дуусган төслийг хэрэгжүүлэх шатандаа орж байна. М-Си-Эс компанийн боловсруулсан Техник эдийн засгийн үндэслэлийг Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлэн дэмжсэн ба Монголын алт корпорацийн ТЭЗҮ-ийн хувьд шинжээчдийн баг томилон хөндлөнгийн экспертиз хийлгэж байна.

Газрын тосны бүтээгдэхүүнийг газрын тос, занар болон нүүрснээс үйлдвэрлэлийн аргаар гарган авах төслүүдийг дэмжих зорилгоор технологийн тоног төхөөрөмж, сэлбэг болон тусгай зориулалтын барилгын материалыг импортын гаалийн болон нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас чөлөөлөх тухай хуулийг 2013 оны 6 дугаар сард батлууллаа.
Эдгээр зорилтуудыг хэрэгжүүлснээр цаашид Монголын улс газрын тосны бүтээгдэхүүний экспортлогч орон болох боломж бүрдэж байна.
4. Хууль бусаар олгосон тусгай зөвшөөрлүүдийг цуцаллаа

Эрдэнэтийн овооны орд орчимд улсын төсвийн хөрөнгөөр хийсэн хайгуулын ажлын үр дүнд хэтийн төлөв өндөртэй болох нь тогтоогдсон 6 талбайг улсын нөөцөд авах саналыг Уул уурхайн яамнаас Засгийн газарт танилцуулж шийдвэрлүүлсэн. Ингэснээр Эрдэнэт үйлдвэрийн ажиллах хугацаа 25-30 жилээр уртсах боломжтой болж байна.

Мөн хууль зөрчиж олгогдсон Багануурын нүүрсний орд орчмын ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгож төр өөрийн мэдэлд авснаар ордын нийт нөөцийн 65 хувь болох 450 сая тонн нүүрс буюу зах зээлийн ханшаар 9.9 их наяд төгрөгийн нөөц нэмэгдэж уурхайн ашиглалтын хугацаа 40-45 жилээр уртсах боломжтой болж байна.

5. Уул уурхайн салбарын эрх зүйн орчин урт хугацаанд тогтвортой, ойлгомжтой болж байна

Өнгөрсөн олон жилийн турш яригдсаар ирсэн “Төрөөс эрдэс баялгийн талаар 2024 он хүртэл баримтлах бодлогын баримт бичиг” болон “Газрын тосны тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл”, мөн шинэ бүтээн байгуулалтын ажлыг дэмжих, түгээмэл тархацтай ашигт малтмалыг хайх, олборлох, байгаль орчны нөхөн сэргээлт зэрэг харилцаатай холбогдсон эрх мэдлийн төвлөрлийг сааруулж, орон нутгийн эрх нэмэгдүүлэх зорилгоор “Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хууль”-ийн шинэчилсэн найруулга, алтны худалдаанд ил тод байдлыг бүрдүүлж, эдийн засгийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх зорилго бүхий “Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хууль”-ийн төсөл болон “Урт нэртэй хууль”-ийг дагаж мөрдөх журамд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл зэргийг тус тус УУЯ-наас боловсруулан УИХ-д өргөн бариад хэлэлцүүлж байна.

Түүнчлэн стратегийн бүтээгдэхүүн болох газрын тосны бүтээгдэхүүний импортын худалдаанд нэгдсэн бодлогыг баримтлах, газрын тосны бүтээгдэхүүний худалдаа эрхлэгч аж ахуйн нэгжүүдийн тусгай зөвшөөрөлд тавигдах шаардлага, хариуцлагыг тодорхой болгох зорилгоор “Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай” болон “Газрын тосны бүтээгдэхүүний тухай” хуулиудад нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулиуд, улмаар “Тэсэрч дэлбэрэх бодис, тэсэлгээний хэрэгслийн эргэлтэд хяналт тавих тухай” хууль, Газрын тосны боловсруулах үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг “Гаалийн болон нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас чөлөөлөх тухай”, Газрын тос боловсруулах, нүүрс болон занаараас шингэн тулш гаргах зэрэг үйлдвэрүүдийн технологийн тоног төхөөрөмж, тусгай зориулалтын барилгын материалыг гааль, нэмүү өртөгийн албан татвараас чөлөөлөх тухай зэрэг хуулиуд батлагдан гарлаа.

Мөн хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангах болон улс орны нийгэм, эдийн засгийн амьдралд чухал ач холбогдол бүхий газрын тосны бүтээгдэхүүний нөөцийг нэмэгдүүлэх, угааж баяжуулсан нүүрсийг эцсийн бүтээгдэхүүнд тооцож экспортолж байгаа нүүрсэнд НӨАТ ногдуулахгүй байх, нүүрсний ангилал бий болгож өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх, Монгол, Хятадын хилийн Баянхошуу-Өвдөг боомтыг байнгын ажиллагаанд шилжүүлж урд хөршид боловсруулах газрын тосыг энэ боомтоор экспортлох, Шивээ хүрэн боомтын төмөр зам, туузан дамжуургын бүтээн байгуулалтыг бодлогоор дэмжиж нүүрсний экспортыг нэмэгдүүлэх, газрын тосны олборлолтын хэмжээ тогтвортой өсөн нэмэгдэж буйтай холбогдуулан хоолойгоор тээвэрлэх зэрэг асуудалд анхаарал тавин ажиллаж ирлээ.

6. Зарим ордыг стратегийн ордод хамруулах саналыг УИХ-д өргөн барилаа

Засгийн газрын үйл ажиллагааны мөрийн хөтөлбөрт “Стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордын жагсаалтыг шинэчлэн, томоохон орд газруудыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахыг эрчимжүүлэх.

Стратегийн ач холбогдол бүхий ордын төрийн эзэмшлийг нэгтгэн, корпорацийн зохион байгуулалтад оруулж, Хүний хөгжил сангийн тухай хуулийн дагуу иргэдэд давуу эрхийн хувьцаа олгоно” гэсэн заалтын дагуу Уул уурхайн сайдын тушаалаар Стратегийн ач холбогдолтой ашигт малтмалын ордын төрийн эзэмшлийн хувь хэмжээг тогтоох, хилийн заагийг шинэчлэн тогтоох, шинээр хамруулах ордуудын талаар санал бэлтгэх Ажлын хэсэг ажиллаж байна.

Эхний ээлжинд Хөшөөт, Цайдамнуурын нүүрс, Гацууртын алт, Халзанбүргэдэй, Лугийн гол, Мушгиа худаг, Хотгорын газрын ховор элементийн ордуудыг стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордын ангилалд хамааруулах асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлж УИХ-д өргөн барилаа.

Стратегийн ач холбогдол бүхий ордын төрийн эзэмшлийн хувийг нэгтгэн, корпорацийн зохион байгуулалтанд оруулах зорилтын хүрээнд “Стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордуудын талаар авах зарим арга хэмжээний тухай” Засгийн газрын 100 дугаар тогтоолыг батлуулсан. Энэ тогтоолд заасны дагуу “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийн монголын талын хувь, “Багануур” ХК, “Шивээ-Овоо” ХК-ийн төрийн мэдлийн хувьцааг “Эрдэнэс Монгол” ХХК-д шилжүүлэх ажил амжилттай хэрэгжиж байна.

7. Газрын тос олборлолтын хэмжээ өмнөх онтой харьцуулахад 30.7 хувиар өсчээ

Энэ оны эхний 11 сарын байдлаар 4.8 сая баррель буюу 680 мянган тонн түүхий газрын тос олборлон экспортлож улсын төсөвт нийт 190 тэрбум төгрөгийг төвлөрүүлээд байна. Өмнөх онтой харьцуулахад олборлолтын хэмжээг 30.7 хувиар нэмэгдүүлэв.
8. Шатахууны жижиглэнгийн худалдааны үнэ, хангамж тогтворжуулах хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүллээ

Монгол улс газрын тосны бүтээгдэхүүний импортын хувьд нэг компаниас хараат байдалтай байсныг өөрчилж, нийт импортын 50 орчим хувийг бусад эх үүсвэрээс худалдан авдаг боллоо. Мөн өмнөд хөршид экспортолж буй түүхий газрын тосныхоо оронд сард 10 мянган тонн хүртэлх газрын тосны бүтээгдэхүүнийг авахаар болсон. Ингэхдээ бензин, шатахууны хилийн үнийг түүхий тосны биржийн үнтэй уялдуулан тооцдог олон улсын худалдааны үнэ тогтоох аргачлалаар хийсэн нь том амжилт байлаа.

Шинэчлэлийн Засгийн газар байгуулагдах үед ОХУ-ын Роснефть компаниас Монгол Улсад нийлүүлдэг шатахууны үнэ Роснефтиэс гадаадын бусад оронд нийлүүлдэг үнээс тонн тутамдаа 300 гаруй ам.доллараар өндөр байсан. Дээр дурьдсан олон улсын худалдааны үнэ тогтоох аргачлалаар хийх асуудлаар 2 тал тохирч чадсанаар энэ үнийг шатахууны төрлөөс хамааруулан150-260 ам. доллараар бууруулж чадсан. Мөн Монголбанктай хамтран жижиглэнгийн шатахууны үнийг тогтворжуулах төсөл хэрэгжүүлснээр зээлийн хүүгийн зардлыг 2 дахин бууруулж, валютын ханшны эрсдлээс шатахуун импортлогч компаниудыг 2 сарын хугацаанд хамгаалдаг болсон.
Хилийн үнийг ийнхүү бууруулж олон арга хэмжээг авч хэрэгжүүлсний үр дүнд шатахууны жижиглэнгийн үнийг тогтворжуулж чадсан төдийгүй, 2013 оны 6 сард шатахууны жижиглэнгийн үнийг төрөл тус бүр дээр нь 50 төгрөгөөр бууруулсан.

Хэрэв ийм арга хэмжээг авч хэрэгжуулж чадаагүй бол 2012 оны тегсгел, 2013 оны эхний улиралд шатахууны жижиглэнгийн үнэ төрөл тус бүр дээрээ 325 төгрөгөөр нэмэгдэхээр байсан билээ. Хөтөлбөрийг эхлүүлсэн 2012 оны 10 сартай харьцуулахад газрын тосны бүтээгдэхүүний нөөц 2.5 дахин нэмэгдсэн байна.

Газрын тосны бүтээгдэхүүн хангамжийн чиглэлээр хийгдсэн нэг том ажил бол эх орны минь газрын тос Евро-2 стандартад дүйцэх чанар бүхий “MGL-93” бэлэн бүтээгдэхүүн болон монголын хэрэглэгчдэд очсон явдал юм. Монгол Улсад олборлон экспортлогдож буй газрын тосны үнэ Сингапурын хөрөнгийн бирж дээр “Дачин-33” нэрээр борлогддог. Манай газрын тосны үнэнд суурилан “MGL-93” шатахууны үнэ тогтоогдож байгаа.
9.Геологийн судалгаанд улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлнэ
Улсын төсвийн хөрөнгөөр гүйцэтгэж байгаа геологийн судалгааны ажилд зарцуулах хөрөнгө оруулалтыг 7.3 тэрбум төгрөг хүртэл нэмэгдүүлж, 1:50,000 масштабын геологийн зураглалын ажлаар Монгол улсын нутаг дэвсгэрийн 30 хувийг хамруулан, 111 илрэлийг шинээр бүртгээд байна.
Хувийн хөрөнгө оруулалтаар гүйцэтгэж байгаа ашигт малтмалын геологи, хайгуулын ажлын дүнд алт 11 тонн, холимог металл 16,950 тонн, зэс 260,000 тонн, гянтболд 288 тонн, мөнгө 64 тонн, цайр137,000 тонн, нүүрс 1.7 тэрбум тонн, хайлуур жонш 1.1 сая тонн, шохойн чулуу 285 сая тонн, гөлтгөнө 2.4 сая м3, элс-хайрга-шавар 11 сая м3 –аар тус тус нөөц нь нэмэгдэж, нийт 82 ордын нөөцийг улсын бүртгэлд бүртгэж, Монгол Улсын эрдэс баялгийн сан хөмрөгийг арвижууллаа.
“Монгол Улсын хатуу ашигт малтмалын ордын нөөц, эрдсийн баялгийн ангилал”-ыг олон улсын нөөцийн ангиллын жишиг стандартад ойртуулан боловсронгуй болгож, ашигт малтмалыг эрэх, хайх үйл ажиллагааны журмыг мөн шинэчлэн найруулж батлуулсан.
Ашигт малтмалын нөөцийг тайлагнах Олон улсын байгууллага (CRIRSCO)-ын албан ёсны гишүүн болох, Монгол улсын “Ашигт малтмалын нөөц, баялгийн ангилал”-ыг олон улсын жишигт нийцүүлж, Монголын геологчдыг олон улсад хүлээн зөвшөөрүүлэх ажлыг үе шаттайгаар гүйцэтгэж байна.
Ашигт малтмалын газрын бүтэц, бүрэлдэхүүнд байгуулсан Геологийн албыг цаашид улам өргөжүүлэн бэхжүүлж монголын орны геологийн судалгааг хийх, үр дүнг боловсруулах, нэгдсэн сан бий болгох, үндэсний геологчдын шинэ залгамж халааг бэлтгэх, газрын хэвлийд орших эрдэс баялгийн нөөцөд үнэлгээ өгөх чиг үүрэг бүхий Үндэсний Геологийн албыг байгуулахаар ажиллаж байна.
Геологи, уул уурхайн салбарын мэргэжилтнүүдэд мэргэшлийн зэрэг, дэв олгох асуудлыг ТББ-д шилжүүлэх тухай Засгийн газрын шийдвэр гаргуулж, ЭБМЗ-ийн бүрэлдэхүүнд мэргэжлийн холбоод, ТББ, ШУ-ны байгууллагын төлөөлөлийг өргөнөөр оролцуулсан бүтцийг бий болгон ажиллаж байна. Энэхүү ЭБМЗ-өөр нийтдээ 162 орчим ордыг ашиглах техник эдийн засгийн үндэслэлийг хэлэлцэж хүлээн авсан байна.
10 . Мэдээллийн ил тод байдлыг ханган ажиллаж байна
Уул уурхайн яам нь мэдээллийн ил тод байдлыг хангах чиглэлээр олон ажил хийж байна. Үүний дотор олон нийтэд геологи, уул уурхай, газрын тосны салбарын талаарх мэдээллийг тухай бүр нь хүргэх зорилго бүхий “Ил тод уул уурхай” хэвлэлийн бага хурлыг сар бүр тогтмол зохион байгуулж хэвшүүлээд байна. Мөн яамнаас боловсруулж буй бодлого болон цаг үеийн тулгамдсан асуудлын талаар тухайн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг мэргэжлийн холбоод, төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгжийн төлөөлөлтэй хийх 2 талын болон олон талт уулзалтыг идэвхжүүлж тэдний санал бодлыг анхааралтай сонсч, яамны бодлого, үйл ажиллагаанд тусган ажиллаж байна.
Мөн АМГ-ын алба, хэлтсүүд дээр хийгдэж буй салбарын үйл ажиллагаатай холбоотой бүртгэл, статистик мэдээлэлд судалгаа хийн, судалгааны үр дүнд үндэслэн ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл ба талбай, уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн, экспорт, улсын болон хувийн хөрөнгөөр хийсэн геологи хайгуулын ажил, төсвийн орлогын гүйцэтгэлийн мэдээг сар бүр шинэчлэн гаргаж товхимол хэлбэрээр бэлтгэн 2013 оны нэгдүгээр сараас эхлэн хэрэглэгчдэд хүргэж байна. Түүнчлэн яам, агентлагын зүгээс баялаг бүтээгчдэд үйлчлэх үйлчилгээний чанар, хурд, хүртээмжийг сайжруулах зорилгоор угтах буюу "нэг цэгийн уйлчилгээ"-г нэвтрүүлэн ажиллалаа.
Яамны цахим танилцуулгыг бэлтгэн, түүнийг тогтмол шинэ мэдээ, мэдээллээр баяжуулж ажиллагааг нь тогтмолжууллаа.
11. Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг бэхжүүлж байна
Уул уурхайн яам Шинэчлэлийн Засгийн газраас нүүрс, алт, төмөр, жоншны салбарт дэвшүүлсэн зорилтыг хэрэгжүүлэх, төр-хувийн хэвшлийн түншлэлийг бэхжүүлэх, салбарын хууль, эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгоход мэргэжлийн холбоодын оролцоог хангах, олон нийтэд салбарын талаарх үнэн зөв, бодитой мэдээллийг түгээх, харилцан мэдээлэл солилцох, холбогдох асуудлаар хамтран ажиллах зорилго бүхий хамтын ажиллагааны Санамж бичгүүдийг байгуулж байна. Тухайлбал, “Монголын алт үйлдвэрлэгчдийн холбоо”, “Монголын төмөрлөг үйлдвэрлэгчдийн холбоо”, “Монгол нүүрс ассоциаци”, “Жонш олборлогч, үйлдвэрлэгч, экспортлогчдын холбоо” болон “Монголын улсын хайлуур жонш олборлогч, судлаачдын холбоо”, “Монголын химич, химийн инженерүүдийн нэгдсэн холбоо” зэрэг мэргэжлийн холбоодтой хамтран ажиллах санамж бичгийг тус тус байгуулаад байна.
Энэхүү хамтын ажиллагааны хүрээнд “Хариуцлагатай уул уурхай”-н үндсэн 8 зарчим болох олон талын оролцоог хангах, ил тод нээлттэй байх, хуулийг сахин дээдлэх, байгаль орчин, хүний аюулгүй байдлын өмнө хариуцлага хүлээх, ирээдүйн хөгжилд хөрөнгө оруулах, үр өгөөжтэй байх, хүмүүнлэг, ёс зүйтэй байх, дэвшилтэт технологид суурилсан байх зэргийг мөрдлөг болгон ажиллаж байна.
12. Хүрэн нүүрсний ордыг түшиглэн шатах хийн үйлдвэр байгуулна
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн БНХАУ-д хийсэн албан ёсны айлчлалын үеэр Монгол Улсын Уул уурхайн яам, Хятадын Газрын тос-химийн корпораци “SINOPEC”-ийн хооронд Монголын хүрэн нүүрсний ордыг түшиглэн шатах хийн үйлдвэр байгуулж, уг үйлдвэрийн бүтээгдэхүүнээр дотоодын хэрэгцээг хангах, улмаар Хятадын зах зээлд борлуулах зорилго бүхий Харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулсан.
Энэхүү үйлдвэр нь эхний ээлжинд жилд 15 тэрбум шоо дөрвөлжин метр хэмжээний шатах хий үйлдвэрлэх хүчин чадалтай байхаар урьдчилсан байдлаар төсөөлөгдөж байгаа. Энэ хэмжээний шатах хий үйлдвэрлэхэд жилдээ 50 орчим сая тонн хүрэн нүүрс ашиглагдана. Өөрөөр хэлбэл, жилд өнөөдрийн ханшаар 1 тэрбум орчим ам.долларын үнэ бүхий хүрэн нүүрсийг ашиглах юм. Мөн энэ хэмжээний үйлдвэр болон түүний салбар аж ахуйн нэгжүүдэд нийтдээ 20 мянга орчим хүн ажлын байраар хангагдана.
Монгол Улс хүрэн нүүрсний арвин их нөөцтэй бөгөөд түүнийг ийнхүү гүн боловсруулан ашигласнаар байгаль орчинд ээлтэй эрчим хүчний эх үүсвэрийг бий болгохын зэрэгцээ экспортын орлогыг нэмэгдүүлэх боломж бүрдэнэ. Энэхүү шатах хийн 10 орчим хувиар Улаанбаатар хотын гэр хорооллыг түлш, дулаанаар хангах боломжтой. Энэ төслийг хэрэгжүүлэх зорилго бүхий 2 талын ажлын хэсгийн эхний уулзалт 12 дугаар сарын эхээр Улаанбаатар хотноо амжилттай болж өнгөрлөө.
13. Салбарын гадаад, хамтын ажиллагаа эрчимтэй өргөжиж байна
Уул уурхайн яам өөрийн орны давуу талын нэг болох эрдэс баялагт суурилсан гадаад бодлого буюу “mining diplomacy”-г хэрэгжүүлэх замаар Монгол Улсын гадаад эдийн засгийн харилцаанд зохих ёсоор хувь нэмэр оруулах зорилт тавин ажиллаж байна. Энэ хүрээнд хоёр хөрш болох ОХУ, БНХАУ, уул уурхай өндөр хөгжсөн буюу эрчимтэй хамтын ажиллагаа хөгжүүлж буй орнууд болох Канад, Австрали, Америк, Япон, Өмнөд Солонгос болон Европын холбооны улс орнуудтай харилцаа, хамтын ажиллагаа идэвхитэй өрнөлөө.
Тухайлбал, ОХУ-ын хувьд хамтарсан үйлдвэрүүдийн үр өгөөжийг дээшлүүлэх, Асгатын мөнгөний орд дээр хамтарсан компани байгуулах асуудлыг судлах ажлын хэсэг байгуулах, газрын тосны бүтээгдэхүүний үнийг зах зээлтэй уялдуулах, түүхий газрын тос нийлүүлэх, геологийн салбарын хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх зэрэг чиглэлээр ахиц гарсан. Харин БНХАУ-ын хувьд хүрэн нүүрсийг хийжүүлэх, газрын тосны бүтээгдэхүүний импортыг нэмэгдүүлэх, коксжих нүүрсийг урт хугацааны туршид тогтвортой нийлүүлэх, газрын тосны олборлолтыг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө оруулагчидтай харилцан ойлголцлоо гүнзгийрүүлэх зэрэг чиглэлээр зохих амжилтад хүрсэн.
Уул уурхайн сайд Европын холбооны улсаас Монгол Улсад суугаа 25 улсын Элчин сайд нарыг уламжлал ёсоор хүлээн авч уулзан Монгол Улсын геологи, уул уурхай, газрын тосны салбарын өнөөгийн байдал, тулгамдаж буй асуудал, цаашдын хөгжлийн төлөв, хууль эрх зүйн орчны шинэчлэл, гадаадын хөрөнгө оруулалтын нөхцөл байдал зэрэг сэдвээр дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгсөн нь чухал ач холбогдолтой болсон.
Японы хувьд газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих, нүүрсний мастер төлөвөлөгөө боловсруулах, нүүрсийг боловсруулах, боловсон хүчин бэлтгэх зэрэг чиглэлээр үр дүнтэй хамтран ажиллаж байна.
14. Нийт 174 ажлын хэсэг ажиллаж байна
Шинэчлэлийн Засгийн газрын геологи, уул уурхай, газрын тосны салбарын үйл ажиллагааг хэвийн явуулах, бодлого боловсруулах, хууль эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгохоор Уул уурхайн яаманд 62 албан хаагч ажиллаж байна.
Дээр дурдсан зорилт болоод тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх зорилгоор Уул уурхайн сайд, Төрийн нарийн бичгийн даргын тушаалаар нийт 174 ажлыг хэсэг байгуулагдсанаас 79 ажлын хэсгийн дүгнэлт гарч, шийдвэрийн төслөө бэлэн болгоод байна. Одоогоор 96 ажлын хэсэг ажиллаж байна.
15.Нүүрсний олборлолт оны эхний 11 сарын байдлаар 28.6 сая тонн байна
Уул уурхайн салбар нь аж үйлдвэрийн салбарын нийт үйлдвэрлэлийн 61 хувь, улсын нэгдсэн төсвийн 19.1 хувь, экспортын 81 хувь, гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын 73.6 хувийг тус тус эзэлж байна.
Энэ оны эхний 11 сарын байдлаар зэсийн үйлдвэрлэл 712 мян.тн буюу 82 хувийн гүйцэтгэлтэй, молибдений үйлдвэрлэл 3.412 тн буюу 101 хувийн гүйцэтгэлтэй, зэс молибдений татварын орлогын гүйцэтгэл нь 80.6 хувьтай байна.
Нүүрсний олборлолт 28.6 сая.тн буюу 92.8 хувьтай, татварын орлого бүрдүүлэлт 241 тэрбум төгрөг буюу 58.9 хувьтай байна. Энэ нь 2013 онд нүүрсний үнэ дунжаар 40 хувийн уналттай байсантай холбоотой.
Газрын тосны үйлдвэрлэл 4.827.8 мян.бар буюу 115.9 хувьтай, татварын орлого бүрдүүлэлт 102 хувьтай,
Алт олборлолт 7615.2 кг-ийг олборлож 141.8 хувийн гүйцэтгэлтэй, татварын орлого бүрдүүлэлт 173.2 хувьтай байна.

Цайрын үйлдвэрлэлийн хэмжээ төлөвлөсөн хэмжээнээсээ давж 120.8 мян.тн буюу 238.5 хувийн гүйцэтгэлтэй, татварын орлого 234.9 хувийн гүйцэтгэлтэй байна.

Ашигт малтмалын газар улсын төсөвт 36 тэрбум төгрөгийн орлого оруулж 89.9 хувийн биелэлттэй, Газрын тосны газар нийт 154.6 тэрбум төгрөг улсын төсөвт төвлөрүүлсэн нь 105 хувийн гүйцэтгэлтэй гарсан байна. Ашигт малтмалын газар, Газрын тосны газар нь нийт жилийн эцсийн хүлээгдэж буй гүйцэтгэлээр 104 хувийн биелэлттэй гарах төлөвтэй байна.
Шинэчлэлийн Засгийн газар байгуулагдснаас хойш 37 уурхай, уулын үйлдвэрийг улсын комисс ашиглалтанд хүлээж авсан байна.
-оОо- 2013.12.23. Геологи инженер Ж. Мэндсайхан, Хөх Монголын минь арслантай авдар, Эх сурвалж: http://www.medee.mn/main.php?eid=41496

Ишлэл: "Манай зарим нэгэн хүмүүс өөрсдийн стандарттай болж болно гэж ярьдаг нь дэндүү гэнэн мөрөөдөл бөгөөд хэрвээ бид Эрдэнэт, Оюу Толгой мэтийн нилээн хэдэн том том ордуудыг үндэсний мэргэжилтнүүд, менежментийн хүчтэй багаараа илрүүлэн нээж, нөөцийг нь бодож, ТЭЗҮ-г боловсруулаад өөрсдийн хөрөнгөөрөө санхүүжүүлээд том зах дээр амжилттай тоглож байгаа бол бас бодож болох л амбиц. Даан ч бидэнд одоо ийм боломж хомс тул өөрсдийн стандарттай болж бусдаар хүлээн зөвшөөрүүлнэ гэдэг нь цаг зав, хөрөнгө үрсэн хөгийн бүтэшгүй ажил болно.
Иймийн тулд уул уурхайн салбарын үндсэн суурь өгөгдөхүүн болсон Геологийн эрэл хайгуул, нөөцийн үнэлгээндээ олон улсын стандартуудыг мөрдлөг болгох, үндэсний мэргэжилтэнүүдээ дахин сургалтаар бэлтгэж хүлээн зөвшөөрүүлэх, ордын нөөцийг тооцоолж дуусах хүртэлх зарцуулсан хөрөнгө оруулалт, санхүүжилтын ил тод байдлыг хангах нь бидний эрх ашиг, тухайн ордын цаашдын хувь заяа, эдийн засгийн эрүүл үзүүлэлтийг бүрдүүлэхэд маш том эерэг түлхэц болно". 
"...Салбарын Сайд энэ цаг үед салбарын бодлогын баримт бичиг боловсруулах, ашигт малтмалын тухай хуулинд оруулах шинэчлэл, алдаатай зарим гэрээний асуудлыг хөндөх, ломбарданд тавигдсан ордоо чөлөөлөх гээд олон асуудлыг зөв гольдролд нь оруулах гэж үзэж тарж байна. Энэ нь ч зөв.Одоо л энэ бүгдийг зөв замд нь оруулж, эрүүл орчныг нь бүрдүүлэхгүй бол Уул уурхайн салбарын асуудал үнэхээр харамсаад ч барахгүй байдалд орж ёстой нөгөө Баялагийн хараал хүртчих гээд байгааг эрхэм Сайд анзаарсан нь олзуурхууштай.
Ийнхүү анзааран ажилласнаар ирээдүйд нээгдэх болон ээлжээ хүлээн буй олон ордуудыг харилцан ашигтай, үндэсний эрх ашгаа хамгаалсан хууль эрхийн хүрээнд, хөрөнгө оруулалт санхүүгийн ил тод орчинд, өндөр технологи хөгжсөн улс орнуудын томоохон хөрөнгө оруулагчид орж ирэх замыг засч, Монгол улсын эрх ашиг хууль дүрмийг үл хүндэлж, өөрийн дүрмээ тулгагчдын боломж олох нөхцлийг хаах нь дамжиггүй. АРСЛАНТАЙ АВДАРТ маань өөр олон зүйл бий. Авдар тойрсон асуудал ч их байна даа" гэжээ.
-oOo-
2013.11.15. Ишлэл: Уул уурхайн сайд Д.Ганхуяг: "Төрийн аливаа шийдвэрийг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй судалгаанд үндэслэж гаргадаг" гэжээ. Эх сурвалж: http://www.mminfo.mn/content/51968.shtml?alias=mining
“Эрдэс баялгийн салбарын шинэ үеийн 20 жил” хэлэлцүүлэгт Уул уурхайн сайд Д.Ганхуягийн хэлсэн үг
Ишлэл: "Өнгөрсөн зуунд тохиолдож байсан "баялаг ихтэй мөртлөө хүнд нөхцөл байдалд орж байсан орнуудын гашуун түүх”-ийг Монголчууд бид давтахгуй байх асар олон боломжтой бөгөөд, түүний томоохон боломж нь хуулийн засаглал, үйл ажиллагааны ил тод байдал, шинжлэх ухааны судалгаанд суурилсан төр, засгийн бодлогын шийдвэр" гэдэгт эргэлзэхгуй байна. Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй аливаа шийдвэр 21-р зуунд аль нэг улс орон, эсхүл хуулийн этгээдээс хамааралгүй болсон нь олон улсын тувшинд хулээн зөвшөөрөгдсөн гэдгийг Монголчуудын олонхи нь мэдэж байгаа" гэжээ.

-оОо-
2013.10.22. Ишлэл: “Оюутолгой” компанийн зэсийн баяжмалын худалдаанд холбогдох зөвшөөрлийг Хятадын Гаалийн газар олгосон тухай тус компани мэдээлсэн байна. Худалдааны зөвшөөрлийг авч чадалгүй гацсаны улмаас Оюутолгойн зэсийн баяжмал Хятадын гаалийн агуулахад дөрвөн сарын турш байсан билээ.
Өнгөрсөн бямба гарагт гааль дээрх агуулахаас эхний 1000 тонн бүтээгдэхүүнийг тээвэрлэж худалдааг эхэлсэн байна. Өнгөрсөн есдүгээр сарын 18-ны байдлаар Хятадын гаалийн агуулахад 38 мянган тонн баяжмал хадгалагдаж байсан уг нөөцийг Оюутолгойн захиалагчид ойрын хугацаанд татан авч дуусах төлөвтэй байгаа аж.
Тиймээс энэхүү гацаанаас үүдэн зэсийн баяжмалын үйлдвэрлэлийн явцад ямар нэг удаашрал гарахгүй бөгөөд энэ оны зорилтоо биелүүлж чадна гэж мэдээлсэн" гэжээ. Эх сурвалж:  http://www.mminfo.mn/content/50949.shtml?alias=economy

-оОо-
Эш татсан: 2013.03.04."Малаа хүнсэнд хэрэглэх гэхээр дотор эрхтэн нь идэхийн аргагүй харлаж, чулуужсан байна". Говь-Алтай аймгийн Цээл суманд “Алтайн хүдэр” компани сүүлийн таван жил бизнесийн үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Тус компани шороон замаар нэг талдаа 168 км  говь цөлийн эмзэг бүсээр хоногт  130 тонн хүртэлх даацтай 50-70 машинаар төмрийн хүдэр тээвэрлэж байна. Тээврийг хийхэд нь нутгийн иргэд "зам тавиад бизнесийнхээ үйл ажиллагааг явуулаач. Байгаль орчиндоо битгий сөрөг нөлөө үзүүлээч. Бизнесээ ёс зүйтэй  эрхлээч" хэмээн  таван жилийн хугацаанд удаа дараа шаарджээ.
Эх сурвалж: http://news.gogo.mn/mr/119302
-оОо- 
Эшлэл:2006-2011 оны ОҮИТБС-ын үндэсний тайланд хийсэн дүн шинжилгээ. Эх сурвалж: http://tinyurl.com/bhj6doy 
-оОо-
Эшлэл: "ГЕГ-ын тушаалаар экспортонд гаргах уул уурхайн бүтээгдэхүүний гаалийн бүрдүүлэлтийн хураамжийг тонн тутамд 1000-1500 төгрөгөөр тооцон татваргүйгээр экспортолж байгаа нь уул уурхайгаас олох ашигт сөргөөр нөлөөлж байна гэсэн дүгнэлт гарчээ. Аж ахуйн нэгж байгууллагаас 2011 онд экспортолсон 5.8 сая тонн төмрийн хүдэр, баяжмалаас 45.5 тэрбум төгрөг улсын төсөвт төвлөрүүлжээ. Үүнээс тонн тутамд ногдох үр өгөөжийг тооцож үзэхэд 7852.80 төгрөг гарч байгаа аж. Энэ нь хангалттүй гэж аудитынхан дүгнэсэн байна. Мөн уул уурхайн бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтээс болж хөрсний эвдрэл, тоосжилт үүсч цөлжилтийг нэмэгдэж байна гэсэн дүгнэлт ч гарчээ. Аудитын дүнд үндэслэн холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд хугацаатай албан шаардлага, зөвлөмж хүргүүлээд байна" гэжээ. Эх сурвалж: 2013.02.17. Ашигт малтмалын экспортод аудит хийжээ
 http://www.medee.mn/main.php?eid=26868
-oOo-
Эш татсан: 2013.02.01. "...Уул уурхайн сайд Д.Ганхуяг “Зөвхөн хайгуулын тусгай зөвшөөрөл гэхэд 245 байгаа нь нийт талбайн 13.4 хувийг, харин ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл нийт талбайн 0.4 хувийг эзэлж байна. Нийт линцензийн 157 нь хамтарсан хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгжийн, 314 нь гадны зуун хувийн хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгжийн мэдэлд байдаг гэсэн тоо баримт бий. Ашигт малтмалын хайгуулын лицензийг түр хориглосноос хойш лицензийн асуудал нэлээд цэгцэрч эхэлж байгаа" гэжээ. 
“Оюутолгой бол бүтээн байгуулалт, төсөл хэрэгжүүлэгчид бол манай түншүүд. Бид гэрээний  хэрэгжилтийг  хянана, гүйцэтгэлийг хангуулна. Бид хөгжил дэвшил, бүтээн байгуулалтыг говьдоо үлдээмээр байна. Оюутолгой хуулийг яаж хэрэгжүүлдэг, яаж ил тод, хариуцлагатай ажилладаг соёлыг Монголд үлдээх ёстой” гэдгийг Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж энэ үеэр онцоллоо" гэжээ. Эх сурвалж: 2013.02.01. http://www.shuud.mn/%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%B1%D1%83%D0%BC-50-%D1%81%D0%B0%D1%8F-%D1%82%D3%A9%D0%B3%D1%80%D3%A9%D0%B3-%D1%85%D1%8D%D1%82%D1%80%D2%AF%D2%AF%D0%BB%D1%8D%D0%BD-%D1%85%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%B3%D0%BB%D1%8D%D1%81/
-oOo-
Эх сурвалж: 2013.02.01. Оюутолгойн асуудлаар нээлттэй мэдээлэл хийв http://politics.time.mn/content/24624.shtml  Ишлэл: "УИХ-аар батлуулсан гэрээнд анхны хөрөнгө оруулалт 5.1 тэрбум ам.доллар хэмээн заасан байтал Оюутолгойн хөрөнгө оруулагчид энэ хөрөнгийг 7.1 тэрбум ам.доллар болгон 40 орчим хувиар өсгөсөн. Төсөлд оруулж буй хөрөнгө оруулалтын нийт зардал өсөхөөр манай талд ирэх өгөөж, ногдол ашиг буурна. ...хөрөнгө оруулалтыг 2 тэрбум ам.доллараар нэмэгдүүлсэн шалтгаанаа тайлбарлах, ...цаашдын хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөгөө батлуулах шаардлага тавьсныг Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг дуулгалаа. Өнгөрсөн хоёр жилд хөрөнгө оруулалтаа тус компанийн Төлөөлөн удирдах зөвлөл баталдаг, ингэхдээ хөрөнгө оруулалт өссөн шалтгааныг тодорхой тайлбарладаггүй байв. Түүнчлэн, төслийн хөрөнгө оруулалт далд уурхай ажиллаж эхлэхэд нийлбэр дүнгээрээ 14.6 тэрбум ам.доллар байхаар Техник эдийн засгийн үндэслэлд тусгасан ч энэ дүн одоо 24.4тэрбум ам.долларт хүрэхээр 68 хувиар өсгөсөн тооцоо гаргажээ. УИХ-аар батлуулсан хөрөнгө оруулалтын дүнг ийнхүү хүлээн зөвшөөрөх үндэслэлгүйгээр нэмэн өөрчилж байгаа шалтгааны талаар Засгийн газар хөрөнгө оруулагчдаас тайлбар хүсч байгааг Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг мэдэгдлээ. Энэ ч үүднээс хувь нийлүүлэгчдийн хурлыг энэ сарын 6-нд хийж, Засгийн газрын шаардлагад тодорхой тайлбар өгөхөөр тов зарлаад байгаа юм" гэжээ.
-оОо-
Эх сурвалж: 2013 оны 01 сарын 19. Монголыг Австралийн тэр Аборигенчүүдтэй харьцуулж ярихыг тэвчиж чадахгүй: http://news.zindaa.mn/12lq
Энэ нийтлэлд "Ерөнхийлөгчийн санаачилсан Ашигт малтмалын хуулийн төслийн үзэл баримтлалыг 2011 оноос хойш ҮАБЗ дээр гурван удаа, УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хороогоор нэг удаа тус тус хэлэлцүүлсэн. Тэгвэл мэргэжлийн байгууллагууд, гадаад, дотоодын уул уурхай эрхлэгчид, иргэний нийгмийн төлөөлөл, эрдэмтэн судлаачдын хүрээнд уг хуулийн төслийг хэлэлцүүллээ. Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга П.Цагаан  гадны хөрөнгө оруулагч, уул уурхай эрхлэгчдэд хандан байр сууриа илэрхийлсэн" тухай өгүүлжээ.
Уншигчдын бичсэн Сэтгэдлүүдээс иш татвал: 
СЭТГЭГДЭЛ: "Хаа хаанаа хариуцлагагүй, ил тод бус байсаар байна. Зарим малчдын намаржаа, өвөлжөө, хаваржаа, зуслангийн бэлчээр, усыг нь хууран мэхэлж, бас хуулийн дагуу булаан авч байсан нь үнэн үү? Малын гаралтай түүхий эдийн нөөц, цагаан идээ, бүтээгдэхүүн, ашиг шим шавхагдашгүй. Харин ашигт малтмалыг олборлсноор нөөц нь шавхагдан дуусна. Цөлжиж, Ус хомсдоход хэний гаргасан шийдвэр нөлөөлж байна. Хайж олсноо олзворлох, баяжуулах л гэж, дараа нь ...нөхөн сэргээх гэж хэт туйлширч болмооргүй. Ашигт малтмалын хайгуулийн зөвшөөрөл авчихаад бага багаар олборлоод эвдэлсэн нүхэлсэн газраа нөхөн сэргээдэггүй, бас дээж шинжлүүлэх нэрээр экспортолдог гэл үү?. Иймд Ашигт малтмалын ашиглалтын зөвшөөрлийг нэмж олгох шаардлагагүй. Уул уурхайн компанийн хариуцлагагүй үйл ажиллагаанд бүрэн хориг тавих, тэгэхдээ байгаль орчин, хүн амын эрүүл мэндэд учруулсан ба учруулах хохирлыг нь тухайн компаниар нөхөн төлүүлэх нь зөв. Улсаас тэдэнд нөхөн төлбөр олгох ёсгүй... Уул уурхайн салбарын хүрээнд Олон улсын буюу үндэстэн дамнасан корпорацийн тоглоомын дүрэмд л өөрчлөлт оруулах шаардлагатай. Урт, дунд, богино хугацаанд Ус, Баялагаа цөлмүүлэхэд, шавхан дуусгахад чиглэсэн санааг агуулсан хууль тогтоомж хэрэггүй. Ард түмний амар тайван аюулгүй байдлын төлөөх хуулиа хэрэгжүүлэхийг, бүгдээрээ ажилтай, орлоготой сайн сайхан амьдрахыг, Уул уурхайгаас хэт хамааралтай бус байхыг хүсэн хүлээж байна" гэж уншигч нэгэн сэтгэгдлээ бичжээ.
-oOo-
Эх сурвалж: 2013 оны 01 сарын 16. Австралийн зүрхэнд шар ус хуруулах боломж бий   http://news.zindaa.mn/12hs "Коксжих нүүрсний экспортоороо дэлхийд тэргүүлэгч Австралийн...   ...өрсөлдөгч нь манайх" гэж бичжээ. 
Хүмүүсийн бичсэн СЭТГЭГДЛҮҮДээс иш татвал: 
Сэтгэгдэл: 2013.01.19. "unendee mongolchuud maani aborigenuud, hoid amerikiin indianchuudaas deerdeed baih yum alga. hamag bayalgiig maani hyatad bolon baruuniihan hyanaltdaa avchaad bna tsagaan guai" гэжээ.
Сэтгэгдэл: 2013.01.19. "Австралиас хоёр дахин бага үнээр зарж байж л австралийн өмнө гарч байгаа шүү дээ баярлах хэрэг байгаа юм уу" гэжээ. 
Дээрх Сэтгэгдэлд хариулан бичсэн нь: Тийм ээ. ”Коксжих нүүрсний экспортоороо дэлхийд тэргүүлэгч Австралийн зүрхэнд шар ус хуруулж мэдэх өрсөлдөгч нь манайх” гэж бичжээ. Манайх үйлдвэр, технологийн цогцолборын хүрээнд кокс үйлдвэрлэх, гаргах, төмөрлөгийн үйлдвэрийн бодлогоо хэрэгжүүлмээр байна. Улс орнууд дахь корпораци, салбар компаниудын хувьд илүү их ашиг олохын тулд технологийн төвшингөө дээшлүүлж, олборлолтын хэмжээ, экспортын нэр төрөл, хэмжээгээ оновчтой болгосоор байна. Хэсэгхэн хугацаанд тухайн улс олборлолтоороо дэлхийд дээгүүр байр эзэлдэг, зөвхөн салбарынх нь ажилчдын цалин хөлс дунджаас арай дээгүүр аж. Гэвч жил жилээр ...нөөц нь багассаар, хэзээ нэгэн цаг үед шавхагдана. Нөхөн сэргээлт нь асуудалтай. Энэ тухай түүхэн тоо баримт, гашуун сургамж, ололтын тухай нийтлэл л үлддэг биз дээ" гэжээ.
-oOo-
Эх сурвалж: 2012 оны 12-р сарын 28. http://www.shuud.mn/%D0%B0%D0%BD%D1%83-%D0%B0%D0%B0%D1%81-%D1%86%D3%A9%D0%BC%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%8D%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%82-%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%85/
"АНУ-ын Эрчим хүчний яамны Үндэсний цөмийн аюулгүй байдлын удирдах газраас Засгийн газрын тохируулагч агентлаг Цөмийн энергийн газарт талархалын бичгийг" илгээжээ. ...Хөтөлбөрийн дагуу 2008 онд Замын-Үүд, Сүхбаатар, Алтанбулаг, Буянт-Ухаагийн  хилийн боомтын тээврийн хэрэгсэл болон зорчигчдын орох, гарах гарцууд дээр цацраг идэвхт бодис илрүүлэх 32 ширхэг төхөөрөмжийг суурилуулан ашиглалтанд оруулан хүлээлгэн өгсөн аж. Өдгөө МУ-ын нутаг дэвсгэрт цөмийн материалын хууль бус хөдөлгөөнийг хянах зорилгоор 14 боомтод нийт 79 цацрагийн хяналтын монитор суурилуулан хэвийн ажиллаж байна. ...онцгой ач холбогдолтой  төсөл хэрэгжиж байгаа аж".
-оОо-
Эх сурвалж: 2013.01.04.  Г.Уянга. "Уран олборлохыг бүр мөсөн зогсооё, дарга нар аа" гэжээ:  http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1219204
-oOo-
Эх сурвалж: 2012.12.27. ДҮРВЭГСЭД   http://mongolnews.mn/p/38275  
"...Мэргэжилтнүүдийн хийсэн тооцоогоор алтны уурхайнуудын байгаль орчинд учруулсан нийт хохирлын хэмжээ гурван их наяд төгрөг, нөхөн сэргээлтийн зардал нэг их наяд төгрөг гэж гарлаа. Үүний цаана дүрвэгсдэд учирсан хохирлыг нэмбэл тооцох аргагүй том тоо бичигдэх биз. ...НҮБ-ын тайланд дэлхийн дулаарлын нөлөөг хамгийн их амсаж буй орон буюу Монголын талаар дэлгэрэнгүй дурджээ. Үүнд, “...уул уурхайн салбарын эрчимтэй хөгжил, олборлолтын үйл ажиллагаа нь Төв Азийн хувьд хамгийн томд тоооцогдох экологийн доройтлыг үүсгэж эхэллээ. Ингэснээр хэдхэн арван жилийн дотор нийт газар нутгийнх нь 80 хувь цөлжилтөд өртөж, усны хомсдолд орох нь тодорхой байна...” гэжээ.  
"...уул уурхайн компаниуд усныхаа хэрэгцээг сүүлийн жилүүдэд бараг дан ганц гүний усаар хангах болов. ...газрын гүний ус бий болж, нөхөн сэргэхэд 200 мянгаас нэг сая жил шаардлагатай аж. ...манай орны нийт газар нутгийн хөрсний доорх мөнх цэвдгийн хайлалт арван жилд дөрвөн метрээр хэмжигдэж байгаа нь түгшүүр тун ойртсоор байгааг сануулж байна.
Хөдөөнөөс дүрвэн нийслэлийг чиглэсэн их нүүдэл тасралтгүй хөвөрсөөр байна. Дүрвэгсдийн тоо жилд 30 мянгад хүрдэг гэсэн судалгаа бий. Сүүлийн таван жилд гэхэд гэр хороолол дахь айлын хашаа 36 мянгаар, өрх 70 гаруй мянгаар нэмэгдэж, оршин суугчдын тоо хоёр дахин өссөн дүн гарав" гэжээ.
-оОо-
Эх сурвалж: Г.Энхбаяр. 2012.12.06. ХАР АЛТНААС ШАТАХУУНАА ГАРГАН АВЧ, ХАНГАЛУУН АМЬДАРЦГААЯ  http://niitlelch.com/?p=1187   Монгол улсын зөвлөх инженер, бизнесмен Н.Даш-өлзий арваад жилийн өмнөөс эхлэн нүүрснээс газрын тос гарган авах талаар судлаж, монгол технологи гарган авах оролдлого хийн, зохих туршилт хийсэн нь үр дүн сайтай байгаа нь талархал илэрхийлэхэд ч багадахаар цаг үеэ олсон чухал ажил болжээ.Түүний ярьснаар Багануурын уурхайг түшиглэн нүүрснээс газрын тос гарган авах өөрсдийн техник, технологийг туршсан нь үр дүнгээ өгч, дунд оврын үйлдвэр байгуулах тал дээр Засгийн газраас дэмжлэг авахаар болсон байна.
-oOo-
Эх сурвалж: 2012.12.05. Урт нэртэй хуулийн хүрээнд зөрчил гаргасан компаниудын тухай дүгнэлт http://politics.time.mn/content/22194.shtml Ажлын хэсэг дараах дүгнэлт гаргажээ:
-Алтны шороон ордны тусгай зөвшөөрлөөр олгогдсон талбайн хэсэгт  “Хилийн заагийг хэсэгчлэн тогтоох” тухай Засгийн газрын 2011 оны 174 дүгээр тогтоол,  “Хилийн заагийг тогтоох”  тухай  Засгийн газрын 2012 оны  194 дүгээр тогтоолын  Хавсралт -1, Хавсралт- 2, Хавсралт- 3 –ыг дахин нягтлан үзэх , хир бодитой тогтоосонд мониторинг хийх шаардлагатай байна..." гэжээ.
АЖЛЫН ХЭСГИЙН АХЛАГЧ, УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ГИШҮҮН, БОХХААБАЙНГЫН ХОРООНЫ ДАРГА: Г.БАЯРСАЙХАН
-oOo-
Эх сурвалж: Нөхөн сэргээлт хийх нэрээр ашигт малтмал олборлож байжээ
http://www.dailynews.mn/?vfile=5&vmet_id=30646&vmet_main=5349 УИХ-ын гишүүн Г.Баяр­сайхан, Л.Эрдэнэчимэг, Б.Наран­хүү нар урт нэртэй хуулийн хэрэг­жилт ямар байгаатай танилцахаар Баянхон­гор, Архангай, Өвөрхан­гай аймгаар яваад иржээ.  ...нөхөн сэргээлт хийх гэрээ байгуулсан компаниуд ... тухайн аймгийн Засаг дарга, ИТХ-тай тохиролцож, нөхөн сэргээлт хийх нэрээр гэрээ байгуулан гол мөрний ай сав газарт ашигт малт­малын олборлолт хийдэг байжээ. Тиймээс ийм зөрчилтэй байсан "Геогоулд", "Онолт мөнх" зэрэг компаниудыг мөрдөх байцаах газраас эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж байгаа юм байна.
-oOo-
Эх сурвалж: 2012.10.23.  http://world.time.mn/content/20052.shtml
Монголын эрх баригчид ирэх оны төсвийн төслөөсөө атомын цахилгаан станц (АЦС) байгуулах хэсгийг албан ёсоор хассан тухай олон улсын хэвлэлүүд бичиж байна. “Грийн пийс” сайтад уламжилснаар Монголын учир мэдэх хүмүүс ураныг одоо ашиглах цаг нь биш гэдэгт санал нэгдээд байгаа аж. Учир нь тэдэнд олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдөх мэргэжилтэн болоод технологи байхгүй юм. Орчуулагч редактор Д.Түвшинтөр
-оОо-
Эх сурвалж: 2012.10.15. http://www.24tsag.mn/content/20890.shtml "УИХ гишүүд оюутолгойн гэрээг харилцан ашигтай байх ёстой гэлээ" УИХ-ын 57-р тогтоол эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх тухай заасан. Гэтэл үүнийг хэрэгжүүлэхгүй гадаадын хөрөнгө оруулагч нарт говийн гүнийг усыг 20 жил үнэгүй ашиглах боломжийг олгосон хяналтгүй гэрээг өөрчлөх хэрэгтэй гэжээ.  “Уул уурхайн хөгжил” түр хороо байгуулах тухай 26 гишүүний гарын үсэг бүхий УИХ-ын тогтоолын төслийг УИХ-ын даргад өргөн барьсан... Түүнчлэн “Оюутолгой” компани анх 4.2 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийхээр төлөвлөсөн, үүний 34 хувийг Монгол Улс гаргах ёстой байсан. Гэтэл өнгөрсөн долоо хоногт УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хороонд танилцуулсан  дүнгээр 13 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар “Оюутолгой” компани босч байгаа гэсэн тайлан гаргаж өгсөн байна. Энэ нь анх хийгдсэн Техник, эдийн засгийн үндэслэлийг өөрчлөхөд хүргэж байгаа учраас “Оюутолгойн” гэрээг өөрчлөхөөс аргагүйд хүрч байгааг дээрх гишүүд санууллаа" гэжээ. 
-oOo-
Эх сурвалж: Газрын тосны салбараас татвар авдаг болно. 2012.10.08. http://www.democrats.mn/index.php?coid=1487&cid=82  "Ардчилсан намын бүлэг өнөөдөр /2012.10.08/ хуралдлаа". "...газрын тосны салбарт татварын хөнгөлөлтийг 10 жил үзүүлсэн. Тус салбараас татвар авдаг болсноор жилдээ төсөвт 10 тэрбум төгрөгийг төвлөрүүлэх боломжтойг АН-ын бүлгийн гишүүд дэмжлээ.  
Үүнээс гадна  хуралдаанаар Оюутолгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээнд өөрчлөлт оруулж, өсөн нэмэгдэх роялти  авах нь зүйтэй гэдэгт бүлгийн гишүүд байр сууриа нэгтгэсэн байна.  Ингэснээр улсын төсөвт ирэх онд 221,3 тэрбум төгрөг  орж ирэх боломжтой"  гэж үзжээ. 
-оОо-
Эх сурвалж: 2012.10.04.“Петрочайна дачин тамсаг” 1.3 тэрбум төгрөг төлнө.
http://www.shuud.mn/%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%87%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0-%D0%B4%D0%B0%D1%87%D0%B8%D0%BD-%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%B0%D0%B3-1-3-%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%B1%D1%83%D0%BC-%D1%82/
“Петрочайна дачин тамсаг” ХХК-иас нөхөн төлбөр 1 356 622 460 төгрөгийг гаргуулан Дорнод аймгийн Матад сумын орон нутгийн төсөвт оруулахаар шийдвэрлэсэн байна. Харин нэхэмжлэлийн шаардлагаас байгаль орчныг нөхөн сэргээх ажлыг гүйцэтгэхийг хариуцагч “Петрочайна дачин тамсаг” ХХК-д даалгах тухай хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон" гэжээ.

Эх сурвалж: http://www.assa.mn/content/6940.shtml?a=mining
“Монголын байгаль хамгаалах иргэний хөдөлгөөнүүдийн эвсэл” ТББ-ынхан шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан аж. 
-оОо-
Эх сурвалж: Т.АМУР. 2012-09-05. "Н.Алтанхуягийн мэдэгдэл, “Шинэ шивээ”-гээс орд газраа авч чадах уу". http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1210270 
-оОо- 
Эх сурвалж: 2012.08.20-нд Б.Мэдрээ, "Худалдаа хөгжлийн банк байгаль орчин, нийгмийн хариуцлагын олон улсын санхүүгийн салбарын стандартыг Монголд нэвтрүүлнэ. "...Хүрээлэн буй орчинд сөрөг нөлөөгүй бизнес эрхлэгчдийг хөхүүлэн дэмжих" аж. “Байгаль орчин, нийгэмд миний учруулах хохирол банкинд ямар хамаатай юм бэ” гээд явж болох ч хоёр жилийн дараа гэхэд л тэр хүн хамгийн их гэмтэй, хамгийн ихээр бусдыг хохироогч, нийгмийн хариуцлагагүй этгээд болж, энэ хугацаанд олсон болон байгаа хөрөнгөө ч өгөөд барахааргүй хохирол, төлбөрт унаж болох юм" гэв. http://economy.time.mn/content/17065.shtml 
-оОо-
Эх сурвалж: Судлаач Д.Ганхуяг. "Хоёр хөрш ба далай…" http://news.zindaa.mn/tt1 . "Манайхны улс төр гэж ....байх хооронд дэлхийн нүүрсний баланс, хөгжлийн хандлага илт өөр болж байна".  "Хятадын “төмрийн заводууд” бүр “урагшаа” далайн эрэгтээ байдаг учраас Монголоос биш, АНУ-аас авах нь хямд байдаг юм. Иймээс Оросууд ч гэсэн Монголыг “тойрч” далай руугаа зүтгээд байгаа юм. Эдийн засгийн тооцоо нь тэгж гардаг юм. Ингэхээр Монгол Улс стратегийн хувьд бас л далай рүү тэмүүлэх зүй ёсны шаардлага бий болж байна. Мөн хоёр хөршөө холбосон босоо төмөр зам байгуулбал дундаас нь мөнгө олж болмоор л санагдана. Эгзэг нь таарвал ямар сураагүй юм биш, бариулаад л авах хэрэгтэй ш дээ. Энэ нь далайн тээврийг төмөр замынхаа сүлжээтэй уялдуулсан ложистик сүлжээ хийнэ гэсэн хэрэг юм" гэжээ. http://news.zindaa.mn/tt1
-oOo-
Эх сурвалж: ”Чалко””-гийн ерөнхийлөгч Луо Жиан Чуан: Хувьцаа худалдаж авах мөрөөдлөө орхихгүй.  http://news.zindaa.mn/t4s Монголын хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөл БНХАУ-д айлчилж, аялаад иржээ. Энэхүү аяллыг тус улсын Гадаад хэргийн яам санаачилжээ. Луо Жиан Чуан хэлсэн нь: "Тавантолгойн зүүн хэсгээс коксжсон нүүрс авах худалдааны хэлэлцээр хийгээд үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Хэлэлцээрийн дагуу “Эрдэнэс Тавантолгой”. компанид бид 350 сая ам.долларын хөрөнгийг урьдчилж оруулсан. Тэгэхээр уг компаниас энэ хэрийн хөрөнгийн нүүрсийг Хятад улсад оруулах ёстой гэсэн үг. Энэ төслийг хэрэгжүүлэх нь хоёр талдаа ашигтай гэж үзэж байна. Хятад улс нь Монголын хамгийн ойрын хөрш бөгөөд зах зээлийн нөөц ихтэй. Тэгээд ч төсөл хоёр талын Засгийн газрын дэмжлэгтэйгээр урагштай явагдаж байгаа. Үүнээс гадна Сайншандын аж үйлдвэрийн хүрээлэн байгуулах төслийг ч гэсэн амжилттай хэрэгжүүлж болох юм. Гэхдээ энэ бол одоогоор зөвхөн судалгааны явцад явна" гэжээ. 
-оОо-
Эх сурвалж: 2012 оны 08 сарын 04. http://news.zindaa.mn/t4n “Монгол 999 Үндэсний Нэгдэл” ХК,  “Баялагийн хувь” ХК-иуд хамтран ажиллана. Стратегийн ордуудыг ашиглахаар байгуулагдсан болон үндэсний хэмжээний боловсруулах үйлдвэрүүдэд хөрөнгө оруулах зорилгыг тэргүүлэх чиглэл болгосон хөрөнгө оруулалтын санг хамтран байгуулж, “Эрдэнэс-Таван толгой” ХК болон ирээдүйд Монгол улсын стратегийн орд газрыг ашиглах зорилгоор байгуулагдах компанийн хувьцааг үндэсний аж ахуйн нэгжүүд, ард иргэдэд эзэмшүүлэх, олон нийтэд санал болгон гадаад дотоодын хөрөнгийн биржид бүртгүүлэх, арилжаалах ажлыг УИХ-ын холбогдох шийдвэр, Монгол Улсын хууль тогтоомж, олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн нийтлэг зарчмын дагуу хэрэгжүүлэх асуудлаар нэгдмэл байр суурь баримтлана гэлээ.  http://news.zindaa.mn/t4n
-оОо-
Эх сурвалж: 2012-07-27 12:36. #1208328. Монголын баялгийг Австрали, Хятадууд зөөсөөр дуусах уу http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1208328
-oOo-
Эх сурвалж: 2012-07-21 11:36:12, Мэдээний дугаар: #1207980 ''Халзан бүргэтэй''-д юу болоод байна вэ? http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1207980
"Аймгийн Засаг даргын санаачлагаар саяхан Халзан бүргэтэйн ордтой холбоотой асуудлыг аймгийн МХГ-аас шалгаж үзсэн ба шалгалтаар энэхүү орд газарт ашиглалтын 2, хайгуулын 2 лиценз олгосон нь тогтоогдсон байна. Ашиглалтын лицензийг “Монголиан Нацианоли Ир Ир Ирт Коп” (Mongolian National Ir ir irt cop) компани эзэмшиж байгаа аж. Хайгуулын багийн ахлагч нутгийнхантай уулзахдаа эндээс гарч буй дээжийг шинжилдэг лаборатори Монголд байхгүй учраас бүх шинжилгээг бид гадаадад хийлгэж байгаа. Нөөц тогтоогдоод ашиглалт явуулах шатанд эндээс илэрч буй элементүүдийг багцаар нь худалдах бодолтой байгаа гэсэн байна. Гэтэл Монголд энэ төрлийн дээжийн шинжилгээг хийх лаборатори ажиллаж байгаагаар барахгүй, тухайн чиглэлээр олон жилийн судалгаа хийсэн туршлагатай мэргэжилтнүүд нь байгаа" гэжээ. Эх сурвалж: http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1207980  энд дарж үзнэ үү.
-оОо-
2012.06.07. Эх сурвалж: Э.Энхцолмон. "Петро Чайна" хамгийн их хөрс бохирдуулжээ. http://news.gogo.mn/r/106328 "Петро Чайна Дачин Тамсаг" компанийн үйл ажиллагаанд МХЕГ-аас шалгалт хийжээ.Тус компани нь ахуйн болон үйлдвэрлэлийн хог хаягдлаа зориулалтын бус газарт, ил задгай хаяж, хөрсийг их хэмжээгээр бохирдуулсан нь шалгалтаар илэрсэн. ...Бохир усны цооног, цэвэр усны худгаасаа 20-30 метрийн зайд байрласан нь орчны эрүүл ахуйн шаардлагыг хангахгүй байгаа юм. ...гүний цэвэр усны худгийн эрүүл ахуйн бүс нь худгаас 50 метрийн зайд, хамгаалалтын бүс 200 метр байх ёстой юм байна.
-оОо-
2012.05.29. Эх сурвалж: Тодруулга авсан С.Болд-Эрдэнэ. Лицензээр дамжуулж, гадаад хэлцлүүдээс татвар авна http://mining.news.mn/content/109403.shtml
“Айвенхоу Майнз” компани “Саусгоби Ресурс” дахь 57.6 хувийн хувьцаагаа “Чалко”-д 900 сая ам.доллараар зарах хэлцэл хийгдэж байна. Энэ боловсруулсан хуулийн төслөөр тэр 900 сая ам.доллараас татвар авна гэж ойлгож болж байна уу?"Яг тийм. Capital Gain буюу хөрөнгөөс олсон олз гэж ойлголт байдаг. Өөрөөр хэлбэл тэр 900 сая доллараар зарагдаж байгаа хөрөнгө өмнө нь 500 сая доллар байсан. 500 сая доллар байсан хөрөнгөө бусдад 900 сая доллараар зарж байгаа бөгөөд зөрүү 400 сая доллар дээр бид татвар авна гэсэн үг. Давхар татварын хэлэлцээргүй улсад бүртгэлтэй байвал бид 20 хувийн татвар, хэлэлцээртэй улсад бүртгэлтэй байвал хэлэлцээрт тогтоосон 5 юм уу, 10 хувийн татвар авна" гэжээ.
-оОо-
2012.05.25. Эх сурвалж: http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1204220 О.Гэрэл. Дэлхийн банк Монголыг түүхий эдээс хараат эдийн засагтай гэв. Дэлхийн банк хамгийн сүүлд гаргасан тайландаа зүүн азийн бүсийн орнуудын эдийн засгийн талаар дурджээ. Дэлхийн банк Монгол улсын эдийн засгийг 2013 онд 11.8 хувиар өснө гэж үзжээ. Мөн Монгол улсын эдийн засаг дэлхийн зах зээл дээрх түүхий эдийн үнийн өөрчлөлтөөс шууд хараат байгааг тэмдэглээд, төсвийн тогтворжуулалтын санд хангалттай хэмжээний мөнгө төвлөрсөн цагт энэ байдал өөрчлөгдөнө гэсэн байна. Монголын мөнгөний бодлого сул байгаа, дахин чангаруулах хэрэгтэй байгааг зөвлөжээ.

-оОо- 
2012.05.09.Эх сурвалж: С.Болд-Эрдэнэ. Гадаад дахь хэлцлүүдээс татвар авахаар боллоо. http://economics.gogo.mn/news/104947
-оОо-
2012.05.07. Дараах эх сурвалжид: http://www.newsline.mn/?p=4888
"Монголын нүүрсийг Хятад руу ....туузаар урсгаж эхэлжээ" гэжээ.  
-оОо-
2012.05.05. Эх сурвалж 2012/05/05. http://www.ulstur.mn/?p=761
-оОо-
2012.05.01.Эх сурвалж: Л.Баатархүү. Жонш олборлох зөвшөөрөлтэй үйлдвэрийн гурав нь Хятадынх. http://economics.gogo.mn/news/104411 "Жоншны баяжуулах үйлдвэрүүдийг маш их барьж байна. .,,орон нутагт мэргэжлийн ямар ч ул үндэс, зохион байгуулалтгүй газар олгох хэлбэрээр эрх олгож байгаа нь үнэхээр эмзэглүүштэй асуудал гэжээ. ....уул уурхайн компаниуд газар нутагт үнэхээр зэрлэг хандаж байна. Жоншны дийлэнх нөөц зүүн бүсэд байдаг ....компаниуд 80 тоннын даацтай автомашинаар шороогоо зөөдөг. ....тэр нутагт ямар ч бартаа, саадгүй юм чинь дуртай газраараа машинууд явж, хөрсийг нь сүйдэлж байна. Монголд Бор-Өндөрийн баяжуулах үйлдвэрээс бусад нь Хятадын хөрөнгө оруулалттай компаниуд үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа. ....Хятадын компаниуд монополь тогтоож, энэ бүтээгдэхүүнийг хямд үнээр авч байна" гэжээ.
-оОо-
2012.04.27. Эх сурвалж: МОНГОЛЫН БАЯЛАГ БОЛ ЭРДЭС БИШ ЭРҮҮЛ МОНГОЛ ХҮН http://odontuya.com/content.php?id=201&rid=42
-оОо-
2012.4.27. Эх сурвалж: О.Ариунбилэг. Цацраг идэвхт ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг ямар компаниуд эзэмшдэг вэ? http://news.gogo.mn/r/104341

Эх сурвалж: 2012.04.27.  http://news.gogo.mn/r/104341

-оОо-
2012.04.26. Эх сурвалж: Монголын нүүрсийг ороосон ДОРНЫН ЛУУ http://otgonbayar.niitlelch.mn/content/4027.shtml ...."гаднынхан ашигт малтмалын ихэнх лицензийг авсан. Дараа нь дураараа зарж, хоорондоо шилжүүлж эхэлсэн.Одоо бүр тухайн салбарт нь бүхэлдээ гаднын монопольт зах зээл тогтоож эхэллээ.Үүний хамгийн тод жишээ нь нүүрсний салбар болов. Өмнөговь аймгийн найман сумын нутгийг хамарсан дөрвөн ч том ордын нийт 29 лиценз эзэмшдэг “Саусгоби сэндс” компанийн 71 хувийг БНХАУ-ын төрийн өмчийн компаниуд эзэмших болбол манай нүүрсний  олборлогч, тээвэрлэгч, худалдан авагч нь гаднын нэг улсын-нэг компанийн гарт орно гэсэн үг. Хэрвээ “Саусгоби сэндс”-ийг “Чалько” авбал Өмнөговь орчмын, Өмнөговь гэхээрээ ер нь Монголын нүүрсний нөөцийг тэр чигээр нь, өмнө зүгийн нутгийг бүхлээр нь  Дорнын луу ороож эхэлнэ. Ингэснээр олон сая тонн нүүрсээ зарж, иргэддээ үнэгүй хувьцаа эзэмшүүлж улс нь хөгжинө, иргэд нь баяжина гэсэн монголчууд бидний мөрөөдөл хоосорч бараг лөөлөө болох нь" гэжээ. http://otgonbayar.niitlelch.mn/content/4027.shtml
Эх сурв: http://otgonbayar.niitlelch.mn/content/4027.shtml
-оОо-
2012.04.25. Эх сурвалж: Ц.Сэдванчиг: “Газрын баялаг төр, ард түмний мэдэлд” байх зарчим алдагдаж байгаа нь ноцтой асуудал болоод байна. http://www.democrats.mn/index.php?coid=1282&cid=24
-оОо-
2012.04.24. Эх сурвалж: С.Амар. Хөдөлмөрийн чадвараа алдсан иргэдийн 82 хувь нь уул уурхайд ажиллаж байжээ. http://news.gogo.mn/r/104130
-оОо-
2012.04.20.Эх сурвалж: Л.Болормаа. Мэдээж, Монголд ашигтай шийдвэр гарна. http://economics.gogo.mn/news/103931 ...."Одоо матрёшка-г төсөөлнө үү. Хамгийн жижигхэн нь SouthGobi Sands LLC. SGQ Coal Investment Pte.Ltd., Дурдсан хоёр компани дахиад нэг бүдүүний гэдсэнд багтана, SouthGobi Resources  Ltd., Матрёшканууд дээр дээрээсээ давхарласаар байна. Гурван жижгийн эзэн нь Ivanhoe Mines Limited. Харин өчигдөр нэг шийдвэр гарсны дараа хамгийн том матрёшка Rio Tinto group болов. Энэ тарган матрёшка юуг илэрхийлдэг вэ?
Монгол орны нутаг дэвсгэрт байгаа байгалийн баялаг ордуудыг давхар дамлан зарах сүлжээ юм. Бүгдийг нь Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутаг дахь Нарийн сухайтын ордын нэг хэсэг тэжээдэг. Сингапур, Канадад том матрёшканууд нь байрлаж, Гурвантэс сумын газрын доорх баялгаар мөнгө босгон амьдарч иржээ. Давхар давхар гэдсэндээ ордгийн учир нь Монголд татвар төлөхгүй, аюулгүй бүсэд амьдрах, түүнчлэн Нарийн сухайтын нэгээхэн хэсгийн лицензийг хоорондоо ил наймаалцаж монголчуудад ажиг сэжиг авахуулалгүйгээр, харин нөгөө олон компаниа гэдэснээсээ ганц нэгээр нь гаргаж зарах замаар тусгай зөвшөөрлийг цэвэрхэн арилжих арга юм" гэжээ. http://economics.gogo.mn/news/103931  
-оОо-
2012.04.19. Эх сурвалж: Фрийдланд ажлаа өгч, Оюутолгой “Рио Тинто”-д шилжлээ http://economy.news.mn/content/104516.shtml "Оюутолгой төслийг  хэрэгжүүлэгч “Айвенхоу Майнз” компанийн гүйцэтгэх захирал Роберт Фрийдланд өчигдөр /2012.04.18/ албан тушаалаасаа огцорч, удирдлагын үүргийг  компанийн 51 хувийн хувьцааг эзэмшигч “Рио Тинто”-д шилжүүлсэн талаар “Ройтерс” агентлаг мэдээлсэн байна. Зургаан тэрбум ам.долларын өртөгтэй Оюутолгой төслийн хөрөнгө оруулалтын зардал нэмэгдсэнтэй холбогдуулан төслийн томоохон хөрөнгө оруулагч “Рио Тинто”-гоос “Айвенхоу Майнз”-ын удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүнийг өөрчилж, санхүүжилтийн гэрээг эргэн харахаар болсон талаар бид өмнө нь мэдээлж байсан" гэжээ
-оОо-
2012.04.17. Эх сурвалж: http://news.gogo.mn/r/103699 "УИХ-ын 2007 оны арванхоёрдугаар сарын 6-ны 27 дугаар тогтоолоор баталсан стратегийн орд газруудын талаар УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгээс гарсан ажлын хэсгийн мэдээллийг УИХ-ын гишүүн Д.Ганхуяг өнөөдөр өгнө. Тэрбээр Тавантолгойгоос Ухаахудагийг Засгийн газрын шийдвэрээр тасалсан үйл ажиллагаа нь холбогдох хууль тогтоомжид нийцсэн эсэх талаар ярих юм байна. "Ухаахудагийг стратегийн ордод тооцож 50 хүртэлх хувийг нь Засгийн газар эзэмших ёстой" гэсэн байр суурийг УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийнхэн илэрхийлж байгаа юм" гэжээ.
Бусад эх сурвалжаас:
-оОо-
Эх сурвалж: 2012.04.17. Б.Ирээдүй. “Саусгоби сэндс” компанийн нэр дээр байгаа бүх тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлэв. http://economics.gogo.mn/news/103718  Үүнд: "“Саусгоби сэндс” компани Хятадын компанид ашиглалт болон хайгуулын тусгай зөвшөөрлөө зараагүй. Харин толгой компанийнхаа 57.6 хувийг зарах гэрээ хэлэлцээр явагдаж байсан бололтой. ...М.Ариунбаяраас тодруулахад “Толгой компанийнхаа тодорхой хэмжээний хувьцааг зарж шилжүүлж буйтай холбоотой  асуудлаар нь Монголын төр засгийн дүгнэлт гарах хүртэлх хугацаанд түдгэлзүүлсэн. Өөрөөр хэлбэл, үүнийг зохицуулах хууль нь манай агентлагийн эрх мэдлийн хүрээнд биш учраас УИХ, Засгийн газрын хэмжээний асуудал тодорхой болсны дараа л нэг тийш шийдэгдэнэ” гэсэн хариулт өглөө. Манай улсад Ашигт малтмалын тухай хуульд хувьцаагаа зарах талаар зохицуулалт байдаггүй аж" гэжээ.
-оОо-
Эх сурвалж: Нүүрсний экспортын татварыг сэргээж магадгүй. http://economics.gogo.mn/news/103750 "Нүүрсний экспортын татварыг 10 хувиар тогтоосон нөхцөлд, энэ жил Монголын нүүрснээс 280 сая ам.доллар төсөвт нэмэлт байдлаар орох боломжтой ажээ. Гэхдээ үүнээс ч илүүтэй чухал асуудал бол стратегийн хэмжээний томоохон нөөц баялгийг эзэмшиж буй компаниуд дахь гадаадын хөрөнгө оруулалт, хувь эзэмшлийг зохицуулах явдал болоод байна. Энэ сарын 1-ний өдөр Өмнөговьд гурван ч томоохон орд газрыг эзэмшдэг “Саутгоби Сэндс” компанийн толгой компани “Саутгоби Ресурс”-ийн 60 хувийг Хятадын төрийн өмчийн компани “Чалко” авахаар болсон тухай мэдээлэл цацагдав. Саутгоби-гийн эзэмшдэг “Овоот толгой”, “Сүмбэр”, “Заг Сүүж” зэрэг нүүрсний төслийн ордуудын нийт нөөц 700 сая тонн давна. ...Засгийн газрын нэг ч төлөөлөл гэрээний тухай мэдээлэхээс өмнө огтхон ч мэдээгүй байснаа өөрсдөө хүлээсэн. ...Монголд бүртгэлтэй “Саутгоби Сэндс” бус, Канадад бүртгэлтэй “Саутгоби Ресурс” хувьцаагаа зарж буй учир Монголд ямар ч падгүй гэсэн хуультай байснаа бид сүүлийн хоёр долоо хоног ихэд гайхацгаав. Фридланд ч Оюутолгой төслийн санхүүжилтийг босгох хүрээнд Саутгоби дахь хувиа “Чалко”-д зарах гэж байгаагаа Монголын төрд хэлэх албагүйгээ сайн ойлгож байсан байх" гэжээ. 
-оОо-
Эх сурвалж:April 16, 2012, 1:19PM ET. http://www.businessweek.com/ap/2012-04/D9U659282.htm

Ivanhoe Mines Ltd. shares tumbled to the lowest levels in more than two years on Monday after the government in Mongolia asked for a suspension in activities at a coal mining company that Ivanhoe partially owns. THE SPARK: Mongolian mining officials requested that SouthGobi Resources Ltd. to stop mining and exploration on certain licenses held by one of its subsidiaries.
-оОо-

2012.04.16.АМХЭГ-аас "Саусгоби"-ийн хайгуулын болон ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлжээ. Миний хувийн бодол: Гадаадын хөрөнгө оруулалтын; Ашигт малтмалын; Монголын хөрөнгийн биржийн тухай зэрэг хуулиудад, тэдгээрийн холбогдох заалтад нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, шинэчлэн найруулж даруй батлахад боломжийн хугацаа байна. Үндэсний аж ахуйн нэгж-компаниуддаа гадаадынханаас илүү давуу эрх олгоосой..
-оОо-

2012.04.16. Эх сурвалж: “Саусгоби”-гийн наймааг буцаах боломжтой. http://economics.gogo.mn/news/103626 "...Хэрэв энэ хуулийн төслийг яаралтай хэлэлцэн, баталбал “Саусгоби”-гийн “Чалко”-той хийсэн орд газрын наймааг буцаах бүрэн боломжтой. ...Гадаадын хөрөнгө оруулалтыг хязгаарлах тухай хуулийн төслийг тухайн үед УИХ-д өргөн барьж байжээ. “Энэ хуулийн төсөл зөвхөн уул уурхай биш, батлан хамгаалах салбар, геологи, усны нөөц, тэр ч бүү хэл хэвлэл мэдээлэл зэрэг олон салбарыг хамарсан, тухай тухайн салбарт гадаадын хөрөнгө оруулалтыг зохистой төвшинд байлгах учиртай хууль юм” хэмээн Г.Занданшатар хэллээ" гэжээ.
-оОо-
2012.04.13. Эх сурвалж: 2012-04-12 09:38:51. Д.Оюун-Эрдэнэ. ГАДНЫНХНЫ ЭЗЭМШИЛД ШИЛЖСЭН СТРАТЕГИЙН ОРДУУДДАА АНХААРАЛ ХАНДУУЛЪЯ. http://www.mongolnews.mn/p/30106 "Стратегийн 15 ордын долоог нь гаднынхан 100 хувь эзэмшиж байна. Хонконг, Торонто, Лондоны олон улсын хөрөнгийн биржээр хувьцааны арилжаа нэрийдлээр Монголын орд газрууд өнөөдрийг хүртэл манай талын ямар ч зөвшөөрөлгүйгээр нэгээс нөгөөд зарагдсаар, шилжсээр байна. Үүнийг таслан зогсоох, ядаж хяналт тавих хууль эрх зүйн орчин, оролцоо Монголын төрд өнөөдөр алга. ...Харин алдсан цаг хугацаа, алдагдсан баялгаа бид эргүүлж авч чадах уу? Ашигт малтмалын тухай шинэ хуулийг боловсруулсаар бүтэн жилийг үдлээ..."  гэжээ. Дэлгэрэнгүйг: http://www.mongolnews.mn/p/30106

-оОо-
2012.04.13. Эх сурвалж: “Саусгоби сэндс” компанийн мэдэгдэл. http://news.gogo.mn/r/103530  "...Хувьцаа худалдан авах үйл ажиллагаа нь Канад Улсад явагдах тул Монгол Улсад хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа хууль, тогтоомжийн дагуу Чалко компани нь Монгол Улсын Засгийн газраас зөвшөөрөл авах шаардлагагүй юм. Иймд Монгол Улсын Засгийн газартай албан болон албан бус шугамаар зөвлөлдөөгүй болно. Энэхүү хэлцэл нь “Саусгоби Ресурсиз” компанийн гол хөрөнгө оруулагч болох “Айвэнхоу Майнз” болон Чалко компаниудын хооронд хийгдсэн. Ийм төрлийн гэрээ, хэлцэл нь олон улсын хөрөнгийн биржүүдэд бүртгэлтэй нээлттэй компаниудын дунд түгээмэл хийгддэг бөгөөд олон улсын эрх зүйн актуудаар зохицуулагддаг билээ. “Саусгоби Ресурсиз” компани нь “Айвэнхоу Майнз” болон Чалко компанийн хооронд хийгдэж буй хувьцаа шилжүүлэх үйл ажиллагаанд нөлөөлөх боломжгүй бөгөөд энэхүү гэрээ нь Монгол Улсын хууль тогтоомжийг зөрчөөгүй гэж үзэж байна" гэжээ
-оОо-
2012.04.12. Эх сурвалж: УИХ-ын гишүүн Ц.Сэдваанчиг, Г.Баярсайхан, эдийн засагч Д.Жаргалсайхан нар үзэж өнөөдөр мэдээлэл хийлээ. Энэ тухай эдийн засагч Ц.Жаргалсайхантай ярилцлага хийлээ Монголын нүүрсэнд Хятад монополь үнэ тогтоох аюул нүүрлэж байна. http://www.shuud.mn/%D0%B4-%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD-%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BD-%D0%BD%D2%AF%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%8D%D0%BD%D0%B4-%D1%85%D1%8F%D1%82/ ...“Саус Гоби Сандс” компани саналаа ирүүлж, үүнийг нь “Айвенхоу майнз” зөвшөөрсөн байгаа. Үүнийг нь олон улсад мөрдөгддөг Виржиний хуулиар зөвшөөрдөггүй юм. Санал тавьснаас 35 хоногийн дотор бүх хувьцаа эзэмшигчид уг асуудлыг танилцуулдаг. Энэ хугацаанд ямар ч наймаа хийгдэхгүй. Бид энэ хугацаанд амжиж ийм хууль гаргасан байхад хууль буцаж үйлчилдэг гэсэн дүрэм үйлчлэхгүй. Бид ингэж олон улсын хууль, дүрмийг ашиглах ёстой. Энэ хуулийг гаргаж өгөхгүй бол тэдэнтэй хариуцлага тооцох хэрэгтэй" гэжээ. Дэлгэрэнгүйг нь дээрх холбоос дээр даж уншина уу
-оОо-
2012.04.12. Эх сурвалж: Д.ЭНХБАТ. http://www.enkhbat.mn/2012/04/%D0%B5%D1%80%D3%A9%D0%BD%D1%85%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B4-%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%85-%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%83%D0%BB%D0%B3%D0%B0.html  "Айвенхоу Майнз" компанийн "Саус Гоби" (SGS) охин компани 2012 оны 4 дүгээр сарын 1-ний өдөр хувьцааныхаа 57.6 хувийг гадаадын төрийн өмчит Чалко (Chalco) компанид худалдах болсноо мэдэгджээ. "Саус Гоби" компани нь 500 сая тоннын нөөцтэй нүүрсний томоохон ордыг эзэмшдэг учир Монгол улсын нүүрсний болон уул уурхайн хөгжлийн бодлогод гадаадын төрийн шууд оролцоо бий болж байна. Энэ байдлыг Монгол улсын Засгийн газар, Улсын Их Хурал дүгнэн хэлэлцэж, зохих шийдвэрээ гарган ажиллах шаардлага үүсч байна. Иймд Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.13-ыг үндэслэн Ерөнхий сайд Танд  дараахь асуулгыг тавьж байна. "Файнэншл таймс" (Financial Times) сонины 2012 оны 4 дүгээр сарын 2-ны өдрийн дугаарт "Саус Гоби” компанийн төлөөлөгч Монголын Улсын Засгийн газарт албан бусаар мэдэгдсэн, тэд дэмжиж байгаа" гэж мэдээлжээ. Монгол Улсын Засгийн газрыг төлөөлсөн ямар албан тушаалтан энэхүү "албан бус" мэдэгдлийг хүлээн авсан, ямар үндэслэлээр дэмжихээ илэрхийлсэн талаар зохих мэдээлэл, тайлбарыг яаралтай өгнө үү. Хариуг Улсын Их Хурлын тухай хуульд заасан хугацаанд буюу асуулгын ач холбогдол, шийдвэрлэх цаг хугацаа тулсан зэрэг нөхцөл байдлаас шалтгаалан 14 хоногийн дотор бичгээр ирүүлж улмаар Улсын Их Хурлын нэгдсэн хуралдаанд сонсгохыг Танаас хүсье. УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН  ГИШҮҮН Д.ЭНХБАТ" гэжээ.


-оОо-
2012.04.11. Эх сурвалж: http://economics.gogo.mn/news/103390  "...Саус Гобигийн төлөөлөгч Монголын Засгийн газарт албан бусаар мэдэгдсэн, тэд дэмжиж байгаа". ...дөрөвдүгээр сарын 1-ний өдөр "Айвенхоу Майнз"-ийн эзэмшил SGS компани хувьцааныхаа 57.6 хувийг 540 сая ам.доллараар Хятадын төрийн өмчийн "Chalсо" компанид зарах болсноо мэдэгдэв. ...Гэтэл маргааш нь "Financial Times" сонинд "Саус Гоби" компанийн төлөөлөгч Монголын Засгийн газарт албан бусаар мэдэгдсэн бөгөөд Засгийн газар нь дэмжиж байгаа, ер нь энэ наймааг хийхэд Монголоос зөвшөөрөл авах шаардлагагүй, учир нь энэ солилцоо Канадад болно гэжээ.
Харин нөгөөдөр нь ''Саус Гоби" компанийн гүйцэтгэх захирал А.Молинекс гэгч "Энэ бол ямар ч асуудалгүй, зохицуулах газрын зөвшөөрөл гараад л болно" гэсэн байна. Гэхдээ тэр Монголын Засгийн газрыг биш, Английн Виржиниа арлын хуулиар аль нэг хувьцаат компанийн дийлэнх хувьцааг авах гэж байгаа бол бүх хувьцаа эзэмшигчээс адилхан харьцаатай авах санал тавих шаардлагыг л хэлжээ. Энэ худалдааг зарласнаас хойш 35 хоногийн дотор бүх хувьцаа эзэмшигчээс саналыг нь авдаг сайхан хуультай нэг арал тэнд байна. Монголын Засгийн газарт албан бусаар хэлсэн, тэд дэмжсэн гээд л болчихдог гэнэ....Эдүгээ монголчуудын өмнө ганцхан арга л үлдсэн. Маш яаралтай, энэ сардаа баг-таан Монгол Улсын аливаа нэгэн орд газрын эзэмшилд гадаадын төр засгийн шууд болон шууд бусаар 25-аас дээш хувийг нь эзэмшдэг ямар ч компани шууд ба шууд бусаар хорин хувиас илүү хувьцаа эзэмшихийг хориглох хууль гаргах шаардлагатай байна" ....Монголын иргэд энэ хуулийг яаралтай гаргахыг УИХ-аас шаардаж байна" гэжээ. http://jargaldefacto.com/
-оОо-
2012.04.07. Эх сурвалж: http://www.ivanhoemines.com/i/pdf/news/NR_April1-2012.pdf  VANCOUVER, CANADA – Ivanhoe Mines Chairman David Huberman said today that the company has received notice that Aluminum Corporation of China Ltd. (CHALCO) intends to make a proportional takeover bid for up to 60%, but not less than 56%, of the common shares of Mongolian coal miner SouthGobi Resources Ltd. (TSX: SGQ; HK: 1878) at C$8.48 per share.
Ivanhoe currently owns 104,807,155 shares of SouthGobi, representing approximately 57.6% of SouthGobi’s issued and outstanding shares. Ivanhoe has entered into a lock-up agreement with CHALCO and has agreed to tender all of its SouthGobi shares, on a pro-rata basis, to CHALCO.
Depending upon the uptake of the offer by other SouthGobi shareholders, Ivanhoe could receive up to approximately C$889 million (US$898 million) from the sale of all of its shares in SouthGobi. A sale of 60% of its current holding would realise proceeds of approximately C$533 million (US$538 million).
 -оОо-
2012.04.07. Эх сурвалж: “Рио Тинто” Оюутолгой төслийг дахин авч хэлэлцэв http://econom1y.news.mn/content/102946.shtml “Айвенхоу Майнз” компанийн удирдлагын хяналтыг гартаа авсан “Рио Тинто” групп Өмнөговь аймаг дахь Оюутолгой төслийг дахин хянан хэлэлцжээ. Дэлхий дээрх зэс, алтны хамгийн том орд газрын эзэмшихийн тулд “Рио Тинто” групп энэ оны эхээр төслийг хэрэгжүүлэгч “Айвенхоу Майнз” компанийн хувьцааны 51 хувийг эзэмших эрхтэй болсон юм. “Рио Тинто” Оюутолгой төслийн санхүүгийн зардал болон “Айвенхоу Майнз” компанийн бусад эзэмшил “SouthGobi (SGQ.TO)”,”Ivanhoe Australia (IVA.AX)”-гийн ирээдүйн талаар хэлэлцсэн гэнэ.... Рио Тинто” Оюутолгойг анх нээсэн “Айвенхоу Майнз”-аас ордыг бүхлээр нь худалдаж авахын тулд бусад хувьцаа эзэмшигчидтэй тохиролцох арга замыг хайж байгаа аж. Оюутолгой төслийг ирэх 2013 оноос хэрэгжүүлж, эхний арван жилд жил бүр 544,000 тонн метр зэс, 650,000 унци алт, гурван сая унци зэс олборлоно гэж төлөвлөж байгаа" гэжээ.
-оОо-
2012.04.07. Эх сурвалж: April 4, 2012. Aluminum Corporation Of China, Coking Coal, The Gobi Desert, And An Investment Dust-Up (Corrected Version)    http://seekingalpha.com/article/478051-aluminum-corporation-of-china-coking-coal-the-gobi-desert-and-an-investment-dust-up-corrected-version   ..''The Aluminum Corporation of China's (ACH) recent tender for up to 60% of SouthGobi Resources (SGQRF.PK) has knock-on effects throughout the Gobi Desert in the Mongolian mining complex, and the country of Mongolia. It is not possible to know how this will play out, but it is possible to know there is a lot to consider.  ...Aluminum Corporation of China, also known as Chalco (and sometimes referred to by its 100% Chinese state-owned parent company's name Chinalco), recently announced an agreement related to Ivanhoe Mines (IVN) and SouthGobi Resources to purchase up to 60% of SouthGobi Resources (also known by its Mongolian subsidiary name: SouthGobi Sands) shares at CAD$8.48. This announcement happened April 1, 2012 (in Canada) before the markets opened in Asia on Monday, April 2, 2012. The tender was made for a 28% premium over Friday's SouthGobi closing share value.... гэжээ.
-oOo-

2012.04.18.Эх үүсвэр: Н.Түвшин. http://www.shuud.mn/%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%87%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0-1-3-%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%B1%D1%83%D0%BC%D1%8B%D0%B3-%D1%82%D3%A9%D0%BB%D3%A9%D1%85-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2/ Дорнод аймгийн Матад сумын нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг “Петрочайна Дачин Тамсаг” компани байгаль орчинд их хэмжээний хохирол учруулсан гэсэн үндэслэлээр Баянзүрх дүүргийн шүүхэд дуудагдсан юм. Эл нэхэмжлэлийг өчигдөр тус дүүргийн шүүхийн иргэний танхимд хэлэлцэн дээрх компанийг байгаль орчинд хор хөнөөл учруулсан гэж үзэн  1.3 тэрбум төгрөгийн нөхөн төлбөр төлөх шийдвэрийг гаргалаа. Нэхэмжлэлийг орон нутгийн иргэд гаргасан бөгөөд хуралд хүрэлцэн ирж сууцгаасан байна. Иргэдийн мэдээллээр “Петрочайна Дачин Тамсаг” компани нь Матад сумын арванесдүгээр талбайд хийж байгаа тосны хайгуулын явцад үүссэн цооног, хаягдлын санг дагасан байгаль орчныг бохирдуулж, бэлчээр тахалж хүнд даацын машинууд зэргээс үүдэн 1130 га газрыг сүйтгэсэн гэсэн юм. 2012.04.07. Эх сурвалж:  http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1200892  ..."Ч.ЭНХ-АМГАЛАН: БАЙГАЛЬД ХАМГИЙН БАГАДАА ТЭРБУМ 200 САЯ ТЄГРЄГИЙН ХОХИРОЛ УЧРУУЛСАН. "Тэрхvv нєхєн сэргээлт хийсэн газар нь намаг болж гишгэх тєдийд хар тос олгойдож байгаа. ....“Мєнх оргил трейд” компани байгаль орчныг хэр бохирдуулсан талаар vнэлгээ хийхэд тус бvс нутагт нэг тэрбум 200 сая гаруй тєгрєгийн хохирол учруулжээ гэсэн дvгнэлт гаргажээ. "...Танай vнэлгээний газраас гаргасан дvгнэлтийг “Петро­чайна Дачин Тамсаг” компани эсэргvvцэж шvvхэд хандсан байна?
-...иргэний хєдєлгєєнvvдийн захиалгаар очиж байгаль орчны бохирдлын vнэлгээг гаргасан юм. Хааш хаашаа 60 км газар торон хашаагаар хvрээлчихсэн. Нєхєн сэргээлт хийж байгааг нь харсан. Зvгээр л нvд хуурсан зvйл. ...Ургамал ногоо гэж байхгvй болсон.
Хамгийн гол зvйл нь цооног гаргаад нефтийн шаар булсан гэсэн? -Олон цооног гаргаад шаараа булчихсан байна. Тvvнийгээ нєхєн сэргээлт хийчихлээ гээд байгаа. ...Тийшээ мал орох юм бол шивж vхэх нь ойгомжтой. Их нимгэн булсан болохоор шаар буюу шингэн хаягдал нь гараад ирчихсэн. Урт нь 21 метр, єргєн 16 метр, гvн нь долоон метр усан сан шиг зvйл. Доор нь гялгар уут шиг зvйл хийгээд шингэн зvйлийг нь ууршиж дууссаны дараа гvйцэд булдаг" гэжээ.
-оОо-
2012.04.05. Эх сурвалж: Ж.НЯМСҮРЭН. Монголын стратегийн ордуудыг онилсон бодлого http://economy.news.mn/content/102675.shtml  ..."Ер нь Монголын стратегийн гэх тодорхойлолттой 15 ордын бараг хоёр­ны нэг нь хятадуудын халаасанд орчихоод байна" гэжээ.
-оОо-
2012.04.04.Эх сурвалж: Х.БАТСАЙХАН. Хятад Монголын нүүрсний ордуудыг авч эхэллээ   http://economy.news.mn/content/102377.shtml
-оОо-
2012.04.03.Эх сурвалж: HONG KONG/SYDNEY. Mon Apr 2, 2012 3:24am EDT. Chalco to buy Ivanhoe's SouthGobi stake in $926 million deal   http://www.reuters.com/article/2012/04/02/us-chalco-southgobi-idUSBRE83100Q20120402 
(Reuters) - Chinese aluminum giant Chalco stepped up its diversification on Monday, agreeing to pay $926 million for a controlling stake in Mongolian coal miner SouthGobi Resources in a deal with mining billionaire Robert Friedland's Ivanhoe Resources. The deal marks the first foray into coal by state-run Aluminium Corp of China Ltd, known as Chalco, (601600.SS) (2600.HK), which is facing a bleak outlook in aluminium, and will give it access to a large coal producer in neighboring Mongolia.
Ivanhoe (IVN.TO) said a sell-down would free up capital that could be invested in the $6 billion Oyu Tolgoi mine in Mongolia, one of the world's largest copper and gold projects..... http://www.reuters.com/article/2012/04/02/us-chalco-southgobi-idUSBRE83100Q20120402
-оОо-
Эх сурвалж: 2012-04-03 09:29:11. ПЕТРОЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ” 650 АМ.КМ ГАЗАР НЭМЖ АВАХЫГ ХҮСЧЭЭ. http://www.mongolnews.mn/p/29735 "Эх сурвалжийн хэлснээр ГТГ болон “Петрочайна Дачин Тамсаг” ХХК-ийн энэ тохиролцоог ЭБЭХЯ дэмжжээ. ...Монголын байгаль орчинд халтай, орон нутагт үр өгөөжгүй ийм компанид ганц төө ч газар нэмж олгох ёсгүй" гэжээ.
-оОо-
2012.03.31.Thank you for reviewing Peter Krauth's Real Asset Returns special briefing. A link to the full, text-only transcript is below.  http://moneymappress.com/mmp-research/PPR/PPRRelaunch0312.php?code=EPPRN388&n=PPRRELAUNCH849
Now that we've officially entered the "Last Five Minutes" of resources, the effects could come fast and furiously. And the resulting exponential growth doesn't just impact commodities prices. It impacts select share prices, too.
From: Real Asset Returns customerservice@moneymappress.com 
Mailed by: moneymappress.com Sat, Mar 31, 2012 at 11:57 AM
To: chuluunbat47@gmail.com 
-oOo-
2012.03.29. Эх сурвалж: Р. Оюунцэцэг. ЭЛСЭН ШАРГАЛ ГОВЬ НУТАГ ҮНСЭН СААРАЛ ТАЛ БОЛЖЭЭ. http://www.mongolnews.mn/p/29571 "...Геологийн нөө- цөөрөө 30 сая тонн зэс, 1000 сая тонн алттай Оюутолгойн ордын бүтээн бай гуулалтын ажил нэлээд сайн хийгджээ" ....Д.Цогтбаатар сайд: -“Акуатера” судалгаа хийхээр 1122, манайхан Оросын аргачлалаар хий гээд дутуу гаргаад байгаа юм шиг аяс сонсогдож байна. Гэхдээ үйл чилж байгаа зарчим нь яг адил. Олон улсын Байгаль хамгаалах хууль журмын дагуу урьдчилан сэргийлэх зарчим байдаг. 1122 л/сек гэдгийг төрийн түвшинд л тогтоож чадаагүй бол зөвшөөрөгдсөн хэмжээгээр нь л ашиглах ёстой. ...Тэрбээр Оюутолгой төслийн байгаль орчны нөлөөллийг хийсэн бүх байгууллага, хүмүүсийн мэдээл лийг гаргаж өгөхийг хүссэн юм. Байгаль орчинд ийм их хохирол учраад байхад нөлөөлөхгүй гэж дүгнэлт гаргасан төрийн ямар ч албан тушаалтанд хэдэн жил өнгөрсөн ч хамаагүй хариуцлага тооцдог тогтолцоог бий болгох хэрэгтэй хэмээн тэрбээр үзэж байгаагаа дуулгасан.... гэжээ.
“ГЭРТ МИНЬ 10, 20 ЛАН АЛТ БАЙГААД Ч ХЭРЭГГҮЙ. УС Л ХЭРЭГТЭЙ БАЙНА”
Үүний дараа Д.Цогтбаатар сайд Ханбогд сумын иргэдтэй уулзлаа. Манай орны хувьд байгаль орчны хамгийн их доройтолд орчихоод буй Ханбогд сумынхан олон асуудлыг хөндөж тавьсан. Тус сумын Гавилууд багийн иргэн Ц.Цэцэгмаа сумын төвөөс урагш 50 км яваад өвөлждөг байж. Гэтэл “Транс” компани зам тавихдаа хүн, мал ундаалдаг байсан усыг нь хаажээ. Үүнээс болоод тэр хавьд нь хүн амьдрахаа больсон гэнэ. “Бидний гэрт 10, 20 лан алт байгаад ч хэрэг алга. Ус л бидэнд хэрэгтэй байна” хэмээн тэрбээр хэлсэн юм. Үнэхээр гадаргын ус гэх юмгүй, хуурай сайраа даган амьдарч, худгаас усаа авдаг байсан малчдын амьдрал хүнд болжээ. 100 тэмээ услаад дундардаггүй байсан худгууд нь өнөөдөр 20 тэмээний ч цангаа гаргаж чадахааргүй болсонд нутгийнхан халаглан харамсаж байна. Оюутолгой компанийн ил уур хайн хаягдал хүдэр овоолох газарт Ундайн гол “тээглээд” байгаа тул голдирлыг нь өөрчлөх гэж буй явдал нутгийн иргэдийг ундууцуулжээ. Өмнөговь аймгийн нутагт 200 км үргэлжлэх Ундайн гол хэмээх хуурай сайрыг олон мянган хүн даган амьдарч, говь нутгийн 20 мянга гаруй мал амьтан тэндээс ундаалдаг аж. Хэрэв Ундуйн голын голдирлыг өөрчилбөл Галбын говь тэр чигтээ устаж, заган ой сүйдэж, улмаар хар сүүлт зээр, дэлхийн “Улаан ном”-д орсон хулан зэрэг амьтан уух усгүйгээс устах аюултай болох нь хэмээн Ханбогд сумынхан түгшиж байгаагаа сайдад дуулгасан юм" гэжээ. -оОо-
2012.03.29. Дараах холбоос дээр дараад, зарим ашигт малтмал/бүтээгдэхүүний зах зээлийн тухай мэдээг уншиж, сонсоно уу:  http://moneymappress.com/video/mmp/ppr/ppr_relaunch.php?code=EPPRN371&n=PPRRELAUNCH849MMRSILVER49TO79&o=659857&s=664446&u=28569770&l=409148&g=154&r=Milo
Эх сурвалжийг, "From: Peter Krauth customerservice@moneymorning.com "-аас  э-мэйлээр надад 2012.03.27-нд ирүүлсэн. Үүнд: "Put you into a never-ending stream of moneymaking opportunities on day-to-day resource shortfalls created by the Five-Minute Effect…" гэжээ.

"Most of the things we take for granted are about to become enormously expensive.
Things like copper and aluminum... Silver and "rare Earth elements"... Molybdenum, chromium, manganese, zinc and nickel... The potash and phosphate modern farmers depend on to feed over 7 billion people...
There are few "sure bets" on the face of the Earth. And I'm not a gambling man. Yet 30 years of research in this market tells me one thing: Strategic resources are heading higher. People are going to become quite rich"
....гэжээ
Sincerely, Peter Krauth, Resource Expert, Money Map Press
 -oOo-
26 March 2012 – Urgent action is needed to support Mongolia’s reindeer herders and protect them from unregulated (бодлого-зохицуулалтгүй) mining (олборлолт), logging (ойгоос мод огтолж бэлтгэхүй), water pollution (усны бохирдолт) and climate change, among other threats, according to a report by the UN environment agency, released today.
The report by the UN Environment Programme (UNEP), “Changing Taiga: Challenges for Mongolia’s Reindeer Herders,” assesses the current living situation of Mongolia’s reindeer herder community, the Dukha, of which only some 200 members remain, and explores ways to guarantee their livelihoods, as well as of preserving the ecosystem in which they live in.
“The taiga – the Dukha homeland – is a hotspot for biodiversity and is rich in natural resources, but it is also one of the regions of Mongolia which could suffer the greatest impacts of climate change over the coming decades,” said UNEP’s Executive Director, Achim Steiner. ....The report includes recommendations such as closely monitoring reindeer numbers and changes in migration routes, forming community partnerships to support biodiversity and traditional Dukha livelihoods, re-evaluating current hunting regulations, and providing assistance to develop local herders’ institutions, among others.
-оОо-
2012.03.26. Эх сурвалж: http://news.gogo.mn/r/102577 "Гүжир гүтгэлэгт хэмжээ хязгаар байх ёстой. М-Си-Эс компанид Засгийн газрын нэг ч гишүүн хувь эзэмшдэггүйг хариуцлагатайгаар мэдэгдье” гэсэн гарчиг дор: M-Си-Эс Холдингийн Тэргүүн дэд ерөнхийлөгч Л.Энх-Амгалантай ярилцжээ: "...Юуны өмнө М-Си-Эс, “Энержи Ресурс” ХХК гэж 2 өөр компани байгаа гэдгийг тодотгож хэлэх нь зүйтэй байх. Гэхдээ би М-Си-Эс Холдингийн Тэргүүн дэд ерөнхийлөгч, “Энержи Ресурс” ХХК-ийн ТУЗ-ийн гишүүний хувиар таны асуултанд хариулъя. 2008 оны 3 сард МУ-ын Засгийн газраас санаачилга гаргаж, “Энержи Ресурс” компанид албан ёсоор хүсэлт тавьсны дагуу тус компанийн эзэмшиж байсан том Тавантолгойн лицензийг төрд буцаан авах тухай хэлэлцээр хийгдсэн. ...Тэр үед мөрдөгдөж байсан, одоо ч мөн хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа Ашигт малтмалын тухай хуулиар бол төрийн хөрөнгөөр  хайгуул хийгдсэн стратегийн ордын төрийн эзэмших хувь нь 50 хүртэлх хувь байна гэж заасан байгаа. Энэ заалтын дагуу бид 50 хүртэлх хувиа буцааж өгөх ёстой байсан.
Гэтэл МУ-ын Засгийн газар Тавантолгойн лицензийн 50-иас дээш хувийг авах хүсэлтэй байна гэдэг санал тавьсан. ...“Энержи Ресурс” ХХК Монголынхоо ард түмний эрх ашгийг дээдэлдэг, үндэсний компанийн хувьд төрийн хүсэлт, оролцоог хүндэтгэн үзэж, нийт лицензийнхээ 96 хувийг төрдөө буцаан өгсөн. МУ-ын Үндсэн хуулинд “хэрэв төр хувийн өмчийг дайчилж авбал нөхөн олговор олгоно” гэсэн заалттай.
Ингээд төр нэгэнт ордын 96 хувийг дайчлан авсан учир Тавантолгойн ордын нийт талбайн 4 хувь, нөөцийн 6 хувьтай тэнцэх Ухаа Худаг ордыг “Энержи Ресурс” компанид нөхөн олговор болгон үлдээсэн. Ийм л түүхтэй орд. Өнөөдөр Монголын төр түүхэн шийдвэр гаргаж, улсынхаа нийт иргэдэд том Тавантолгойн хувьцааг эзэмшүүлэхээр шийдсэн нь тэр үед “Энержи Ресурс” компанитай хийсэн хэлэлцээрийн үр дүн. Энэ хэлэлцээр хууль дүрмийн дагуу явагдсан уу гэдгийг шат шатны төрийн байгууллагууд сүүлийн 2, 3 жил шалгасан. Хамгийн сүүлд МУ-ын Үндэсний аудитын газар шалгаж үзээд энэ хэлэлцээр үнэхээр хууль журмын дагуу явсан байна гэдэг дүгнэлт гаргасан. Х.Баттулга гишүүн бол компанид үлдсэн 4 хувийн 50 хувийг Монголын төр авах ёстой гэж байгаа.
Нийт эзэмшиж байсан лицензийн 96 хувийг төрд дайчлуулсныхаа төлөө нөхөн олговорт үлдээсэн Ухаа Худаг орд дээр бид 650 сая орчим ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийж, дан монголчуудын хамтын хүчээр цахилгаан станц, баяжуулах үйлдвэр, зам, дэд бүтэцтэй холбоотой маш том бүтээн байгуулалтуудыг хийлээ. Энэ бүтээн байгуулалтанд шаардлагатай хөрөнгийг бид зээл авч санхүүжүүлсэн, мөн олон улсын хөрөнгийн биржээс босгож, Монголын хувийн хэвшлийн компаниуд дундаас олон улсын зах зээлд гарах анхны түүхэн алхмыг ч хийсэн. Төр том Тавантолгойн ордын 96 хувийг хуулийн дагуу хэлэлцээр хийж авчихаад байтал дахиад Ухаа Худаг ордынх нь 50 хувийг нэмж авах ёстой гэж байгаа нь үнэхээр аль ч талаараа огт утга учиргүй юм" гэжээ.
-оОо-
2012.03.21. Гол, мөрний урсац бүрэлдэх, эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглосон тухай хуулийг УИХ 2009 оны долоодугаар сарын 14-нд баталсан. УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнийг ''Toп ярилцлага'' буландаа урьж ярилцжээ. 
-Уул уурхайн үйл ажиллагаанаас бохирдсон газрын хэмжээ, ширгэсэн гол мөрөн хэр байна вэ?
Б.Бат-Эрдэнэ: ..."Одоогийн байдлаар хуулийн хүрээнд нийтдээ 1872 тусгай зөвшөөрөл байдгаас 311 тусгай зөвшөөрөл хилийн зааг дотор хамаарагддаг юм билээ. Монгол орны усны сан бүхий газрын хувьд нэлээн хүнд байдалтай байгаа. 2011 онд усны сан бүхий газарт ашигт малтмалын олборлолтоос голын эрэг хавийн газарт 579,9 га газар хохиролд өртсөн гэсэн судалгаа байдаг. Ойн сан бүхий газарт 42,2 га газарт уул уурхайн олборлолт явуулснаас хохирол учирсан байгаа.
Манай орны 113 сая га малын бэлчээр байна. Энэ бэлчээрийн хувьд 6,8 га бэлчээр ашигт малтмалын хайгуулын үйл ажиллагаанаас шалтгаалан хумиад байгаа. Ер нь монгол хүний амьдрах орон зайг улам бүр шахаад байгаа байдал ажиглагдаж байна. Тийм учраас бид энэ хуулийг хэрэгжүүлэх шаарддагатай болж байгаа юм. Усан сан бүхий газрын усны нөөц ширгэж байгаа гэсэн тоон үзүүлэлт байна. 5121 гол бүртгэгдсэнээс 831 нь ширгэсэн байна. 3732 нуур цөөрмөөс 1163 нь ширгэсэн, 9300 булат шандаас 2096 нь ширгэсэн гэсэн тоо баримт гарчээ. Монгол орны усны нөөц хурдацтай дундарч байгаа байдал харагдаж байна. Хамгийн аюултай зүйл нь хөрс, ус, байгаль орчны бохирдол, мөнгөн ус, цианит, натриар бохирдсон газрын тоо нэмэгдэж байгаа. Нэг грамм мөнгөн усны уур нь 20 га газрыг бохирдуулдаг гэсэн судалгаа байдаг.
Нөхөн сэргээлгүй асар их газрыг орхигдуулсан байна. Нөхөн сэргээлт хийгдээгүй орхисон газрууд их байна. Хамгийн их нь Төв аймагт байна. Төв аймагт 6645 га газар эвдрээд, ямар нэг нөхөн сэргээлт хийгдээгүй байна. Улсын хэмжээнд нөхөн сэргээлт хийгдээгүй 40 мянган га газар байна. Энэ бол бага хэмжээний газар биш. Уул уурхайгаа хөгжүүлээд өндөр түвшинд хүрнэ гэж байгаа ч нөхөн сэргээлт хийгдэхгүй бол сүйрэл рүү явна. ...Хуулиндаа хоёр жилийн дотор нөхөн сэргээлт хийнэ, ингэхдээ иргэний нийгмийн байгууллагууд иргэдийн төлөөлөгчдийн хяналт дор явуулна гэж заасан байгаа юм.
-Хуулийг хэрэгжүүлэх явцдаа хичнээн тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгосон бол?
-Засгийн газраас өгч байгаа мэдээллээр 254 аж ахуйн нэгжээс 246 аж ахуйн нэгжийн зөвшөөрлийг цуцалсан гэж байгаа.
-Тэгэхээр энэ хуулийн хэрэгжилт сайн явагдсан юм бус уу?
-1082 тусгай зөвшөөрлийн лиценз байгаа. Энэ нь хилийн заагийн тогтоосон газар байдаг. Үүнээс 311 тусгай зөвшөөрөл хилийн заагийн бүрэн давхцалтай. Ашиглалтын тусгай зөвшөөрлүүд дотроос 254-ийг аваад, 246-г нь цуцалсан байна гэж ойлгож байгаа. Үлдсэн тусгай зөвшөөрлийг үндсэн орд эзэлж байгаа. Гэхдээ хуулийн дагуу ингэж үлдээх үндэслэл нь бага. ...Ингэхээр стратегийн ач холбогдол бүхий орд газар тусгай зөвшөөрөлтэй байгаа ордуудад хамрагдсан байна уу, үгүй юу гэдгийг нь авч үзэх ёстой юм.
-Байгаль орчинд нөхөн сэргээлт хийгээгүй ямар компаниуд байна вэ? Нэрлэж болох уу?
-Би нэг жишээ дурдъя.  ...Л.Гансүх сайд тухайн үедээ Архангай аймгийн Цэнхэрийн нутагт орших "Монгол газар" компанийн эзэмшиж буй тусгай зөвшөөрөлтэй газрын байгаль орчны нөхөн төлбөр, нөхөн сэргээлтийн зардлын хэмжээг тогтоох зорилгоор экологийн хохирол тооцох тухай БОАЖ-ын сайдын 42 дугаар тушаал гарч, дөрвөн түвшинд байгаль орчинд учруулсан хохирлын хэмжээг тооцжээ. "Монгол газар" компанийн байгаль орчинд учруулсан хохирлын зардалд 4 их наяд 887,3 сая төгрөг байгааг тогтоожээ. Энэ хуулийг хэрэгжүүлэхгүй байх гол чагт нь нөхөн төлбөр олгох ёстой гэдэг. ....Гэтэл уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулдаг бусад аж ахуйн нэгж байгууллагуудын байгаль орчинд учруулсан хохирлын дүнг гаргаад ирвэл яах вэ. ...Дээр нь урт нэртэй гээд байгаа энэ хуулийн үйлчлэлийг сааруулах, сулруулах үйлдэл явагдах вий гэдэг хардлага бас байгаа.
...Би ард түмнээ төлөөлөн төрд суугаа элч төлөөлөгч. Тиймээс тэдний төлөө зүтгэх ёстой. Ямар нэг байдлаар айх, дальдрах зүйл байхгүй. Бүрэн эрхийнхээ хугацаанд ард түмнээс өгсөн мандатын дагуу ажлаа хийж байна" гэжээ. Дэлгэрэнгүйг үзэх Эх сурвалж: 2012-03-21 08:51:07 ,Мэдээний дугаар: #1200055 http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1200055
-оОо-
2012.03.19.Мэнэнгийн талыг там болгосон “Петрочайна дачин тамсаг” нөхөн төлбөр төлөхөөс зайлсхийж байна. Дэлгэрэнгүйг дараах эх сурвалжаас үзнэ үү:  “Өнөөдөр”  Д.Оюун-Эрдэнэ. http://www.shuurhai.mn/%D0%BC%D1%8D%D0%BD%D1%8D%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B3-%D1%82%D0%B0%D0%BC-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%BD-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%87/
-оОо-
2012.03.09. Зуу ч наслахгүй байж зуун мянган жилийн гай зовлон авчруузай! "...Өнөөдөр АЦС нь нэн ялангуяа бага насны хүүхдэд хорт хавдар үүсгэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон (2). Уран олборлоход хорт радон хий, үхлийн тоосонцор дэгдэж, уурхайчид, орон нутгийн хүмүүсийг өвчлүүлдэг. Монголд уран олборлож буй Францын Арева гэгч компани нь ураныг газар дор хүчлээр уусган авч байгаа. Энэ арга нь асар их ус ашигладаг төдийгүй газрын гүний усыг хордуулах аюултай тул Австрали улс татгалзсан билээ (3).
АЦС ажиллуулахад жилд 31 тонн цөмийн хаягдал гарна (4). Тэр хаягдлыг хаана булшлах вэ? Говь Алтайд уу? Өмнийн говьд уу? Чойрт уу? Чойбалсанд уу? Зуун мянган жил хордох хүсэлтэй аймаг хот, гайндаа гарсан газар нутаг, ард иргэд юусан билээ?
Монголд барихаар санаархаж буй 1000 MW АЦС нь жилд ойpолцоогоор 27 тонн ураны түлш хэрэглэнэ. Монгол улс 1.4 сая тонн ураны нөөцтэй гэж цээж дэлддэг. Тэгвэл цөмийн реакторыг 60 жилд ажиллуулахад 1620 тонн уран ашиглана. Үлдсэн 99.9% уранаа ухаж гадаадад гаргана байх. Ингэснээр  1 сая 398 тонн дотоодын уранаар үйлдвэрлэсэн цөмийн түлшийг ашигласан улс орнууд хаягдлаа Монголд буцаана. Энэ нь 2009 онд батлагдсан Цөмийн Энергийн тухай хуулийг зөрчихгүй, бас ГАДААДЫН цөмийн хаягдал авахгүй гэсэн Ерөнхийлөгчийн мэдэгдэлтэй ч зөрчилдөхгүй юм. ДОТООДЫН уранаар хийсэн гэдгийг мэдэж байгаа биз дээ гэж мурих замаа тэд хэдийнээ бодож олсон аж"... гэжээ. Эх сурвалж:   http://golomt.org/2012/03/09/100years/ 

-оОо-


2012.03.07. УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн өнөөдөр үдээс өмнө Төрийн ордны хуралдааны Г танхимд хийсэн хэвлэлийн бага хурлаараа уул уурхайн асуудлаар Монгол Улсын Ерөнхий сайдад тодорхой шаардлага хүргүүлэх гэж байгаагаа сэтгүүлчдэд мэдээллээ.Тэрбээр ярихдаа "Эмх замбараагүй, бодлого төлөвлөлтгүй уул уурхай монгол орныг хамарч байна. “Монгол улсын эдийн засагт уул уурхайн салбарын эзлэх хэмжээ өсч ДНБ-ий 30%, экспортын 85%-д хүрсэн нь уул уурхайн салбар цаашид манай орны хөгжилд голлох байр суурь эзэлнэ гэдгийг харуулж байна. Өнөөдрийн байдлаар манай улсын нутаг дэвсгэрийн 24.5 хувьд ашиглалтын 1096, хайгуулын 3659 тусгай зөвшөөрөл олгосон гэсэн албан ёсны мэдээ байна. Гэтэл тусгай зөвшөөрөл авсан манай компаниуд энэхүү зөвшөөрлийнхөө нилээд хэсгийг гадаадын компаниудад худалдаж байгаа нь улс орны уул уурхайн салбарын цаашдын хөгжилд гадны нөлөө бий болгох, улмаар хяналт тогтоох сөрөг үр дагаврыг авчрах байдал ажиглагдах боллоо. Ялангуяа одоо ашиглагдаж эхэлж буй ордууд төрийн нэгдсэн бодлого, зохицуулалт, төлөвлөлт дор ашиглалтын үйл ажиллагаагаа явуулахгүй байгаа нь илт байна.
Тухайлбал, Өмнийн говийн бүтээн байгуулалтыг төрөөс байгаль орчны болон нийгэм, эдийн засгийн дэд бүтцийн нэгдсэн бодлого, төлөвлөлтөөр зохицуулсангүй. Уурхай бүр хил рүү зам татаж, газар шороогоо нүхэлж, хүнд даацын машинаар тахалж, тоосон дунд хүний амь эрсдэж, зорьж очих иргэддээ чиглэсэн нийгмийн дэд бүтэц байхгүй байна.Монгол улс нүүрсний нөөц баялгаараа л гэхэд дэлхийд эхний 15-д багтдаг. Харин нүүрс экспортолж буй манай компаниуд үнэ, ханш дээрээ нэгдсэн бодлого барьж чаддаггүйгээсээ ихээхэн хэмжээний орлого олох боломжоо алддаг гэх мэт олон жишээг дурдаж болно. Хамгийн ноцтой нь гадны хөрөнгө оруулалттай ордуудад манай иргэд харийнхнаас дор нөхцөлд ажиллаж, эрх ашиг нь хохирч байгааг төр анхаарах цаг болжээ.
Иргэдийнхээ эрх ашгийг хамгаалах ёстой төрийн байгууллагууд маань эрх мэдэл, мөнгөний хүлээсэн дор хүчин мөхөсдөж байгаа нь харагдаж байна. Энэ бүхэн төрөөс уул уурхайн хөгжлийн нэгдсэн бодлого, төлөвлөлт гаргахгүй, урсгалаар хандаж ирсэнтэй шууд холбоотой юм. Цаашид ийм байдлаар өрнөвөл байгалийн баялаг маань эзэн нь болсон Монголын нийт иргэддээ хүртээмж багатай, гадныхантай сүлбэлдсэн хэсэг бүлэг хүмүүст ашигтай, харийнханд олз ашиг болоод өнгөрөхөөр байна. Эх сурвалж: http://www.vip76.mn/davaasurencg/xevleliin-toim/xevleliin-medee/34225-uul-uurxain-asuudlaar-zasgiin-gazart-shaardlaga-xurguulne.html
-оОо-
2012.03.07.Ninja Mining in Mongolia's Far North.  
Mongolia’s illegal miners, many of them out-of-work herdsmen, are called “ninja miners.” Their nickname comes from the green bowls they carry on their backs, which resemble the shells of Teenage Mutant Ninja Turtles. For years, the lawless miners have worked in abandoned commercial mines and on the edges of active mines, using their green bowls to pan for gold. Here, a reindeer train makes the three-day journey to an illegal gold mining camp in the northern reaches of Mongolia.
....The reindeer belong to the Tsaatan, a nomatic people who ferry supplies into the camps for a profit.
...Murder and banditry abound—and men walk around drunk in the middle of the day and hope the warmth of the vodka will keep out the cold of -50C nights. Дараах холбоос, Тайлбар бүхий гэрэл зургууд дээр дарж үзнэ үү. Эх сурвалж нь:  http://www.businessweek.com/photos/2012-02-28/ninja-mining
-oOo-
2012.03.07.Эзэд нь харсаар байж ''баялагаа'' хулгайд алдах болов. Эх сурвалж: http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1199655
-оОо-
2012.03.06. Mongolia Eyes Nuclear Ties. Ahead of the trip, Batbold dismissed notions that Mongolia has lost faith in Japan’s nuclear expertise after the devastating crisis at Fukushima last spring. ...Mongolia has more than 1.5 million tons of uranium deposits – much of which it is eager to profit from with the help of foreign investors with expertise in the nuclear energy field. Japan has one of the largest nuclear industries in the world and produces an incredible amount of spent fuel annually, which explains its desire to strike a deal with Mongolia. Additionally, Japanese multinational corporations such as Toshiba and Hitachi are hoping to secure the lucrative contracts to help build Mongolia’s first nuclear reactors. Batbold reaffirmed this as a natural area of cooperation stating that “Mongolia is rich in resources and Japan has high technology.” Эх сурвалж: By J. Berkshire Miller

-оОо-

2012.03.02.Авто тээврийн газрын Хяналт шалгалтын газрын дарга С.Батболдтой ярилцжээ. Монголын компаниуд Монголдоо ажиллах зайгүй байна шүү дээ, Хятад руу хөөгдчихсөн байна. Одоогоор хэчнээн компани тээвэрлэлт хийж байна вэ?
-120 гаруй аж ахуйн нэгж улс хоорондын тээвэрлэлт хийж байгаа. ..дийлэнх нь Өмнөговьд байна. Ухаа худаг, Гашуун сухайт чиглэлд, Шивээ хүрэн боомтын чиглэлд. Түүнчлэн Дорнодоос газрын тос тээвэрлэж байна. Хөөтийн нүүрсний уурхайгаас явуулж байна. Дорноговийн Хангийн боомтоор төмрийн хүдрүүд нэлээд явж байна. Бургастайн боомт, Ховдын Ярантаар мөн эхлэх гэж байна. Цаашдаа Увсын Хотгор шанага, Хар тарвагатайн уурхайгаас Баян-Өлгийн Даянтын боомт руу тээвэрлэлт хийгдэхээр яригдаж байна. Хөвсгөлийн Могойн голоос Завханы Арц сууриар Орос руу нүүрс бага хэмжээгээр гарч байгаа. Сэлэнгийн Зэлтэрээр ч бас нүүрс гаргая гэх мэтчилэн саналууд ирж байна. Одоогоор 100-аад аж ахуйн нэгж байнгын болон улирлын чанартай 10 гаруй боомтоор ашигт малтмалын тээвэрлэлт явуулж байгаа....
...Мэдээж бизнесийнхэн хөрөнгө гаргаад юм хийе гэхээр газар олдохгүй, хөөгдөөд явчихдаг. Энд нэг компани байсан гээд очихоор нөгөөдөх нь хөөгдөөд өөр тийшээ оччихсон байх жишээтэй. Ялангуяа Шивээхүрэн дээр энэ компаниуд газар олдохгүй байна гэдэг шалтгаанаар Хятадын нутагт ороод суучихсан. Монголын компани шүү дээ. Хятадын Сэхээ боомтод очоод байрлачихсан байгаа юм. ....25 км-ээс дотогшоогоо шууд үргэлжлээд л "Чинхуа МАК", "Өмнийн говийн элс" гэх мэт компанийн лицензтэй газрууд гараад ирж байгаа юм. Тэгээд нөгөө компаниуд нь амрыг бодоод Хятадын нутаг руу ороод суучихсан. Мэдээж Монголд ямар ч ашиггүй шүү дээ. Хятадын нутагт орон байраа бариад суучихсан, Хятадаас бензин, шатахуунаа аваад өглөө орж ирээд нүүрсээ ачаад л буцаад гараад явчихаж байна. Энэ хооронд 54 км л байгаа байхгүй юу. Монголоос нэг ч литр авахгүй, нэг ширхэг дугуйгаа ч монголд нөхүүлэхгүй.  Дэлгэрэнгүйг дараах эх сурвалжаас нь үзнэ үү. http://economics.gogo.mn/news/101539
-оОо-
2012.02.27. Монголын үйлдвэрлэлийн геологичдын холбооны Ерөнхийлөгч Д.Бат-Эрдэнэ:
"...сүүлийн үед Монголын зах зээл рүү Хятадын асар олон компани орж ирж байна. Гадны компаниуд бирж дээр хувьцаа гаргаж байна. Тухайлбал “Саутгоби сэндс” дээр ийм маргаан явагддаг. Тэр компанийг бирж дээр бүхэлд нь Хятадын компани авчих юм бол тэр компани Хятадын мэдэлд л орно гэсэн үг. Үүнийг анхаарч монгол компанийг заавал байлгахгүй бол хятадууд биднийг тэр чигт нь худалдаад авчихна. Үүнийг сайн анхаарч хэн юу олборлож, яах гэж байна вэ гэдгийг урьдчилж хянаж байх хэрэгтэй юм". Ярилцлагын Эх сурвалж: Б.Төгсбилэгт Баяннуурын нүүрсний татвар хууль бус байж магадгүй  http://mining.news.mn/content/98457.shtml
-оОо-
Wednesday, Feb. 22, 2012
Mongolia seeks business tieups
Kyodo
ULAN, Bator — Mongolian Prime Minister Sukhbaataryn Batbold has called for boosting economic cooperation with Japan in the areas of nuclear energy and development of natural resources such as rare earth minerals. Batbold said he plans to visit Japan in March and expressed eagerness to forge cooperation with Japan as Mongolia, rich in uranium reserves, plans to build its first nuclear power plant.
"Japan possesses high technology in the peaceful use of nuclear power and has lessons from Fukushima," he said, referring to efforts to recover from the crisis at the Fukushima No. 1 power plant in the wake of last March's massive quake and tsunami.The two governments are arranging a trip by Batbold to Japan from March 10 to 15. Эх сурвалж: http://www.japantimes.co.jp/text/nn20120222a7.html
-oOo-
2012.02.26. Судлаач Д.Ганхуяг 2012.2.13-нд бичжээ: "...Зөвхөн 2011 онд л Монголын нүүрсний компаниудын IPO Гонконг, Австралийн бирж дээр 1.6 тэрбум ам.доллараар өссөн бөгөөд энэ нь дээд үзүүлэлт хараахан биш юм. Тухайлбал 2011 онд Гонконгийн бирж дээр IPO-гоо SouthGobi 460 сая ам.доллар, Монголын Уул уурхайн Корпораци 650 сая, Winsway Coking Coal Holdins 472 сая ам доллараар өсгөжээ. Жил хүрэхгүй хугацаанд Hunnu Coal, Xanadu Mines компаниуд Австрали дахь эрэлтээс хуваалцдаг орлогынхоо дүнг 66 сая ам.доллараар өсгөсөн байна. Одоо олон улсын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй “монголын” 18 компани байна. Эдний дунд “цэвэр монгол” компани бараг байхгүй учраас хашилт хэрэглэж байна.
Австралийн хөрөнгийн бирж дээр: Aspire Mining, C@, General Mining, Guildford Coal, Hunnu coal, Robe Australia, Modun Resources, Xanadu Mines,
Гонконгийн хөрөнгийн бирж дээр: Winsway Coking Coal Holding, Mongolian Energy Corporation, Mongolian Investment Group, Bestway International, Asia Coal, Mongolian Mining Corporation,
Лондонгийн хөрөнгийн бирж дээр: Origo Partners
Торонтогийн хөрөнгийн бирж дээр: Luck Strike Corporation, Prophecy Coal, South Gobi Resource тус тус ийпоодож байна.
Эдгээр “монгол” компаниудын олонхийн нэрийг манайхан анх удаагаа сонсож байгаа гэдэгт би огт эргэлзэхгүй байна. Хэдийн завандаа ийм олон компани монголын нэрээр ийпоодчихсныг мэдэх хүн цөөхөн. “Төрийн нууц” л лавтайяа биш юмдаг…
Монголын бусад компаниуд олон улсын зах зээл дээр ирэх хоёр жилийн дотор ийпоо гаргахыг эрмэлзэх нь гарцаагүй. Эндээс хамгийн том “Эрдэнэс Таван Толгой”-н ийпоо хамгийн сонин, хамгийн хэрүүлтэй, хамгийн их улс төртэй болох нь ойлгомжтой юм. Монголын 175 тэрбум тонн нүүрсийг, дээрээс нь алт, уран, нефть, газрын ховор металл, төмөр, зэс, молибден, цайр, мөнгө зэрэг өнгөт метал болон бүх ашигт малтмал, бас төмөр болон авто замуудаа нэмээд “ийпоодчихвол” юу гээч нь болохыг Бурхан, Чөтгөр хоёр л мэдэх байх…
Би ийпоог огт, хэзээ ч хийж болохгүй, хүмүүн бус, гаж зүйл гэж хэлэх гээгүй байна. Энд чинь л ёстой нөгөө бодлого, стратеги, үзэл баримтлал, хөтөлбөр, үндэсний эрх ашиг, хяналт зохицуулалт хийх хэрэгтэй, ёстой, албатай. Энэ бол бидний, бидний ч гэж дээ, нам, төр засаг, улс төрчдийн үүрэг, хариуцлагын мөн чанар юм. Гэтэл хамаг мэдээллийг нууцлана, худал ярина, амлана, барьцаална, луйвар хийнэ, ашигт малтмал барьцаална, ард түмнээ хулхидана, ийпоогоо дангаараа иднэ гэх шуналтнууд Монголоор дүүрэн байна.Одоо “ийпооныхоо үнэтэйг ийлэхээрээ мэднэ” гэж хэлж байна. Ийлэх гэдэг нь: 1. мал амьтны оргон зайлж зугтах, 2. өөрийн гэсэн орон гэргүй хүн айл хэсэн тэнэж явахыг хэлдэг юм". Эх сурвалж: http://gankhuyag.wordpress.com/2012/02/13/kjlkjlkjlkj/#more-2433
-оОо- 
2012.02.23. A Battle for Mongolia's Copper Lode. At issue is ownership of resources buried deep in the Mongolian desert that are among the world's largest unexploited gold and copper deposits—a development with estimated reserves of 81 billion pounds of copper and 46 million ounces of gold. http://blogs.wsj.com/dealjournalaustralia/2012/02/22/a-battle-for-mongolias-copper-lode/?KEYWORDS=oyu+tolgoi+mongolia
-oOo-
2012.2.15. Mongolia as Minegolia? Paying the Price. By FELICITY BARRINGER
 http://green.blogs.nytimes.com/2012/02/15/mongolia-as-mine-golia-paying-the-price/
-oOo-
2012.2.14.Гадаад харилцааны яамны Гадаад худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны газрын захирал Н.Энхтайвантай Ж.Нямсүрэн уулзаж ярилцжээ. Нүүрсний экспортын тал хувийг тээврийн зардалд зарцуулж байна” "...нүүрсний экспортоос авах ёстой ашгаа авч чадахгүй байна. Ашигт малтмал ашигласаны татвар, гаалийн бүрдүүлэлтийн хураамж гээд нэг тн нүүрснээс ердөө 4,4 ам.долларын татвар авдаг. Гэтэл Хятадын тал Монголын нэг тонн нүүрснээс 20,45 ам.долларын хураамж авдаг юм. Энэ хоёр тоог харьцуулаад бод л доо. ..."Юуны түрүүнд Монголын нүүрс экспортлогч аж ахуйн нэгжийн тоог цөөлөх, нэгдсэн зохион байгуулалтад оруулах, нүүрс экспортлох лицензтэй болох шаардлагатай. Экспортын гаалийн татварыг бий болгох, нүүрсний квотыг бий болгох хэрэгтэй байна"гэжээ Эх сурвалж:  http://economy.news.mn/content/97273.shtml энд дарна уу-оОо-
2012.1.26. Канадын “Ivanhoe mines” компанийн хувьцааны 49 хувийг эзэмшиж байсан “Rio Tinto” түүнийгээ 51 хувь болгон өсгөсөн тухай “Reuters” мэдээлэв. Эх сурвалжид дурдсанаар “Rio Tinto”-гийнхон 15.1 сая ширхэг үнэт цаасыг 300 сая канад доллар (298 сая ам.доллар)-аар худалдан авсан бөгөөд үүнийг Оюутолгойн ордын бүтээн байгуулалтад зарцуулах гэнэ. 
Тус группийн зэсийн бүлгийн дарга Эндрью Хардинг “Ivanhoe”-гийн дийлэнх хувийг эзэмшсэнээр Оюутолгой ордын бүтээн байгуулалтын ажил үр дүнтэй байх болно” гэж ярьжээ. 
Оюутолгой ордын хувьцааны дийлэнх хувийг эзэмших болсноор “Rio Tinto”-гийн хяналт сайжирна гэж шинжээчид үзэж буй аж. Эх сурвалж: http://www.mongolnews.mn/i/27280 
2012.1.25.МОГОЙН ГОЛЫГ ОВООТЫН ОРД БОЛГОСОН “ХУЛГАЙ” БУЮУ “ХУРГАТАЙ ХАЙРХАН”, “ASPIRE MINING” КОМПАНИЙН ХОРШИЛ  Эх сурвалж:  http://www.mongolnews.mn/p/27267
-оОо-
2012.1.25.Б.Тогтох http://mongolianeconomy.mn/ Төмөртэй хүн баяждаг. "....Сангийн сайд С.Баярцогт хэлэхдээ “2012 оны улсын төсөвт уул уурхайн бүтээгдэхүүнд экспортын таван хувийн татвар тавьсан боловч уул уурхайн холбоод, МҮХАҮТ, аж ахуй нэгжийн хүсэлтээр тэглэсэн” гэлээ". Ашигт малтмалын газар /АМГ/ -ын мэдээлснээр өдгөө манайд төмрийн хүдрийн 26 ашиглалтын лицензийг гадаадын хөрөнгө оруулалттай 20 гаруй компани  эзэмшиж байгаа аж. “Дэлхийн төмрийн хүдрийн  нөөцийн 91 хувиас илүү нь 10-хан оронд төвлөрч байгаа нь  төмөр үнэд орохын шинж” хэмээн “Металс Монголиа-2011” чуулга уулзалтын үеэр Японы “Кобе Стийл” компанийн ахлах менежер Шохэй Яошида онцолсон билээ. Ази тивд төмрийн хүдрийн 17 хүртэлх хувь нь ногддог байна. Монгол Улсын хувьд төмрийн хүдрийн  батлагдсан нөөц 600 гаруй сая тонн буюу дэлхийн нөөцийн 0.5 хувийг эзэлдэг. Монгол Улс нэгэнт төмрийн хүдрийн бага нөөцтэй учраас экспортыг зогсоочих хэрэгтэй гэдэг санааг ч Иргэний танхимд болсон “Монгол Улсын төмөрлөгийн аж үйлдвэрлэлийн хөгжлийн тулгамдсан асуудал, шийдвэрлэх арга зам” нээлттэй хэлэлцүүлгийн үеэр  оролцогчдын олонх нь тэмдэглэж байсан юм" гэжээ. Эх сурвалж: http://economics.gogo.mn/news/100057
2012.1.20. Нүүрсний экспорт, импорт, үнийн тухайд. Эх сурвалж: Дараах холбоос дээр дарж үзнэ үү. http://chuluunbatalimaa.blogspot.com/2010/02/blog-post_26.html
-оОо-
2012.1.19.Х.Баттулга: “3.Энержи Ресурс” ХХК нь  Таван толгойн орд газрын тусгай зөвшөөрлийг төрд шилжүүлэхдээ Ухаа худгийн орд газрын тусгай зөвшөөрлийг гаргасан зардлынхаа нөхөн олговорт авсан гэдэг тайлбартайгаар өөртөө үлдээсэн байна" гэжээ. Эх сурвалж: http://politics.news.mn/content/94199.shtml#.TxgoAmWpg2Z.twitter
-оОо-
2012.1.18. Н.Номтойбаяр: “MAK” чанартай бензин үйлдвэрлэнэ. "Манай компани Дор­нод аймгийн Баянтүмэн су­мын нутагт орших Адуун­­чулууны хүрэн нүүрс­­ний ордыг түшиг­лэн нефтийн үйлдвэр бай­гуулах ажлаа ирэх дө­рөвдүгээр сараас эх­лүү­лэх гэж байна" гэжээ. Эх сурвалж: http://economy.news.mn/content/93963.shtml Ярилцлагыг Д.ЦОГЗОЛМАА. Зохиогчийн эрх “Өдрийн сонин”
2012.1.18.ТӨМӨРТЭЙН ОРДЫГ ТОЙРСОН МАРГААН БА МОНГОЛЫН ТӨМӨРТ ЭЗЭН СУУХ ХАРЬ БОДЛОГО. Эх сурвалж: http://mongolnews.mn/p/26975 үргэлжлэл нь http://www.mongolnews.mn/p/27015
-оОо-
2012.1.16. Өмнөговьчуудыг “усгүйжүүлэх” шийдвэр гаргасан Засгийн газрыг эсэргүүцэж өргөх бичиг барьжээ. Өмнөговь аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын хуралдааны 2010 оны 12-р сарын 24-ний өдрийн 7/8 тоот тогтоолоор Өмнөговь аймгийн Ханхонгор сумын нутагт орших Балгасын улаан нуурын газрын доорхи цэнгэг усны нөөц 102226 га талбай бүхий  газрыг ундны усны нөөцөөр орон нутгийн тусгай хамгаалалтанд авах шийдвэр гарчээ.
Гэтэл Монгол улсын Засгийн газар нь ...2011 оны наймдугаар сарын 24-ний өдрийн 257-р тогтоолоор ...Балгасын улаан нуурын газрын доорхи цэнгэг усны ордыг уул уурхайн зориулалтаар “Эрдэнэс Тавантолгой”-д ашиглуулах арга хэмжээ авах шийдвэр гаргажээ. Эх сурвалж: М.Жаргал  http://news.gogo.mn/r/99652 эх сурвалж 

“Эрдэнэс тавантолгой” ХК хамгийн үнэтэй баялгийг залгих вий http://www.shuud.mn/2012/01/17/%D1%8D%D1%80%D0%B4%D1%8D%D0%BD%D1%8D%D1%81-%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B9-%D1%85%D0%BA-%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B3%D0%B8%D0%B9/ -оОо- 

2012.16. Төмрийн хүдэр, баяжмалын гадаад худалдааны мэдээнээс. Эх сурвалж: Дараах холбоос дээр дарж үзнэ үү. http://chuluunbatalimaa.blogspot.com/2012/01/blog-post_04.html

2012.1.14. Монголын ашигт малтмалыг хятадууд хоорондоо наймаалцах ажил газар авч байна. УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнэ “Ашигт малтмалын тухай хуулийг өөрчлөх гээд хэдэн жил боллоо. Энэ хууль 1997 оны Ашигт малтмалын тухай хууль шиг болчих вий гэж санаа зовж байна. Ер нь энэ хуулийг санаачлагчид сайн ажил­лаж, даруйхан батлах хэрэгтэй байна” гэв.
Харин УИХ-ын гишүүн Ц.Цэнгэл “Уул уурхайн компаниуд хятад эзэдтэй болчихсон. Тэдгээр хятад эзэд нь хоорондоо наймаал­цах асуудал газар авч байна. Тиймээс даруйхан Ашигт малтмалын хуультай болох нь зүйтэй” гэсэн санал хэлсэн юм. УИХ-ын гишүүд энэ хуулийн талаар нэлээд хугацаанд санал асуулга тавьж хэлэлцсэний дараагаар хуулийг өргөн барих нь зүйтэй гэж үзэн, дэмжигдэж, батлагдсан. Эх сурвалж: http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1197804 2012-01-14 10:33:59 , Мэдээний дугаар: #1197804 
-оОо-
2012.1.12.Л.БЯМБАЖАВ: МОНГОЛ УЛС ЦАЙРЫН БАЯЖМАЛАА ДЭЛХИЙН ЗАХ ЗЭЭЛИЙН ҮНЭЭР БОРЛУУЛЖ БАЙГАА
Ц.Болормаа Рефайнерс” компанийн гүйцэтгэх захирал Л.Бямбажавтай ярилцжээ.
-Танай компани цайр боловсруулах үйлдвэр барихаар төлөвлөж байгаа. Тэгэхээр Монголд боловсруулах үйлдвэр барих дайны нөөц бий юү? Одоогоор олон жилийн өмнө илрүүлж, нөөцийг нь тогтоосон ордуудыг ашиглаж байгаа. Тухайлбал, Сүхбаатар аймгийн Сүхбаатар сумын нутаг дахь Төмөртэйн Овооны цайрын орд гэж бий. Тэнд “Цайрт минерал” компанийн баяжуулах үйлдвэр зургаа дахь жилдээ ажиллаж байна. Дорнод аймгийн Дашбалбар суманд Улаан цайр, хар тугалганы ордод Хятадын хөрөнгө оруулалттай компани баяжуулах үйлдвэр бариад ажиллаж байгаа. Мөн Дорнод аймгийн Чойбалсан сумын Цавын цайр, мөнгөний ордод Хятадын хөрөнгө оруулалттай компани баяжуулах үйлдвэр бариад ажиллаж байгаа юм билээ.
Сүүлийн үед хайгуул хийж, нээсэн Дундговь аймгийн Говь-Угтаал суманд Зүүн Төмөртэй гэж орд бий. Тэнд бас Хятадын хөрөнгө оруулалттай баяжуулах үйлдвэр бий. Одоо баяжмал гаргаж эхэлж байгаа болов уу. Эдгээрээс гадна Дундговь аймгийн Говь-Угтаалд Хараат уул, Сүхбаатарын Төвшинширээт, Эрдэнэ-Өндөр, Хэнтийн Өм нөдэлгэрт Мөнгөн-өндөр гэсэн орд байгаа. Ингэхлээр одоогийн байдлаар Монгол Улс нийт 3.396.200 орчим мянган тонн металл цайрын нөөцтэй. Төмөртэйн Овоо, Улаан, Цав гэсэн гурван ордын таамаг нөөц нь 1.129.700 тонн металл цайрын нөөцтэй гэсэн тооцоо бий.
Одоогийн байдлаар Монгол Улс жилд хэдий хэмжээний цайрын баяжмал үйлдвэрлэж байгаа вэ?
-Дэлхийн хэмжээнд жилд 12 орчим сая тонн цайр үйлдвэрлэж байна. Манайх нийт 130-140 мянган тонныг үйлдвэрлэдэг. Манай баяжмалын дийлэнх нь Хятад руу гарч байгаа байх. Хятад бол маш хурдан өсөж буй том зах зээл. Монголд юу ч үйлдвэрлэсэн шингээгээд авчихна. Холын Канад, Австрали, Бразил, Африкийн орнууд Хятадад “юмаа” өгөх гэж тээвэрлэдэг. Гэтэл бид хил давуулаад л өгчих давуу талтай. Бүх “юмаа” Хятадад өглөө, Хятад ноёрхоод байна гэх яриа бол туйлшрал....  Дэлгэрэнгүйг  http://www.mongolnews.mn/w/26733
-оОо-
2012.01.11.  Уул уурхайгаас болж усгүй болно 2012-01-11 10:59:43, Мэдээний дугаар: #1197642
Дэлхийн байгаль хамгаалах сангийн судалгаагаар Монгол Улс 20 жилийн дотор гадаргын усныхаа 70 хувийг алдах аж. Энэ нь уул уурхайн үйл ажиллагаатай холбоотой гэнэ. Түүнчлэн газар тариалангийн буруу менежментээс болж Сэлэнгэ, Булган аймаг гүний усгүй болох юм байна. Тиймээс одоогийн эдийн засгийн өсөлт нь усны хайгуулд зарцуулагдахад хүрнэ гэж үзжээ. Эх сурвалж: http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1197642
-оОо-
2012.01.05. Төмрийн хүдэр төрсөн нутагтаа тоосоо шилгээн, өмнө зүг рүү урссаар. Эх сурвалж: 2011-12-17 15:56 http://www.mongolianeconomy.mn/mn/p/1455
  -оОо-
2012.01.05. Эдийн засгийн шинэ хөдөлгүүр- BRICS буюу Бразил, ОХУ, Энэтхэг, Хятад, Өмнөд Афирикийн Эдийн засгийн тойм бичлэг 2011.11.29.  http://news.gogo.mn/video/97559
-оОо-
2011.12.23. Нөхөн сэргээлтэд гурван их наяд төгрөг шаардлагатай
Эх сурвалж: http://www.unen.mn/content/5446.shtml?alias=mining
БОАЖЯ-аас Төв, Булган зэрэг зургаан аймгийн нутаг дэвсгэрт уул уурхайн үйл ажиллагааны улмаас эвдрэлд орж, нөхөн сэргээлт хийлгүй орхигдсон газрын тооллогыг хийжээ. Урьдчилсан дүнгээр дээрх зургаан аймгийн 14 сумын 51 нэгж талбарт 690.3 га, Төв, Булган, Сэлэнгэ аймагт долоон сумын 30 нэгж талбарт 1422.15 га, нийт есөн аймгийн 21 сумын 81 нэгж талбарт 2112.45 га талбай эвдрэлд орж нөхөн сэргээгдэлгүй орхигдсоныг тогтоожээ.
2009 оноос хойш байгаль орчныг хамгаалах, нөхөн сэргээлтийн ажлын биелэлтийг нэгтгэхэд нийт 12 аймгийн нутагт уул уурхайн олборлолт явуулж, нөхөн сэргээлт хийлгүй орхигдсон байдаг аж. Албаны эх сурвалжийн мэдээлснээр дээрх газрыг нөхөн сэргээхэд гурван их наяд төгрөг шаардлагатай гэнэ. www.UNEN.mn сайт  
-оОо-
2011.12.23.Стратегийн ач холбогдолтой 15 ордоос иргэд юу ч олж долоохгүй нь
Эх сурвалж: http://www.unen.mn/content/5426.shtml 
Монгол улсад стратегийн ач холбогдолтой 15 орд газар бий гэдэг. Үүнийг УИХ бүр 2007 онд зарласан. ...тэдгээр орд нь монголын эд баялаг, Монголчуудад байгаль эхийн бэлэглэсэн бэлэг байлтай. Гэвч тэр нь Монголын нийт ард түмэн улс эх оронд харьяалагдах баялаг биш бололтой.
...Таван толгойн орд гэдэгт “Эрдэнэс Тавантолгой”, “Таван толгой ХК, Энержи ресурс, Дайцику ХХК-ийн эзэмшиж байгаа тусгай зөвшөөрлийн хэмжээнд нөөц тооцсон талбайг хамааруулсан байдаг билээ. Гэтэл одоо зүүн Цанхийн хэсэг л Эрдэнэс Таван толгойн мэдэлд үлдсэн гэнэ. Үүнээс гадна Нарийн сухайтын нүүрсний ордыг стратегийн ордод хамааруулсан ч Тогтвортой байдлын гэрээ гэгчээр бол ямар ч хамаагүй. Багануур, Шивээ овоогийн ордууд алдагдалтай ажилладаг учраас хувьцаа нь үнэ хүрэхгүй ба одоо олборлолт хийж байгаа талбайнуудаас бусад нь хувийн компаниудад оччихсон. Мардай, Дорнод, Гурванбулагийн ураны  ордуудын хэтийн төлөв өнөө хэр тодорхойгүй. Мардайн ордын нэг хэсгийг Канадын Ханресорс ХХК эзэмшинэ гээд төр тэдэнтэй арбитраар шүүхдэлцэж байгаа бол нөгөө хоёр ордод нь Хятад, Японы компаниуд эзэн суусаар байгаа. Тэд хэрвээ Ханресорс арбитр дээр амжилтанд хүрвэл бас тэр жишгээр Монгол улстай заргалдах санаатай нь нууцгүй юм. Сэлэнгийн Төмөртэйн төмрийг хятадууд бас л давуу эрхээр урагшаа хүдэр чигээр нь зөөгөөд дуусч байна. Мөн Сүхбаатарын Төмөртэйн овооны цайрын ордын нөөц ч хятадуудын гараар ороод дуусч байгаа. Дундговийн Цагаан суваргын зэс молибдены орд жижигхэн учраас иргэдэд хувь хүртээхгүй.
Оюутолгойн алт зэс бүхий том орл нэгэнт гадны мэдэлд шилжсэн. Бороогийн алтны ордын нөөцийг дор хаяж 10 жил ухаж авах гэрээ хийгдсэн ч тавхан жилийн дотор 43 тонн гэгддэг ч үнэндээ 50-60 тонн алтыг нь аль хэдийн олборлоод дууссан. Энэ жишгээр бол ...Оюутолгойн баялгийг гэрээ гээчдээ тусгасан хугацаа болох 30 жилийнхээ дотор ухаж аваад л явчих юм байна. Баян-Өлгий дахь Асгатын мөнгөний ордын тухайд ашиглах талаар байнга ярьдаг ч хэтийн төлөв нь маш бүрхэг. Асгатын орд гэдэг нь уулын орой дээр байдаг бөгөөд, мөн хоёр улсын хилийн бүсэд байрлана. Тиймээс тэнд үйлдвэр барьж байгуулан баялагийг нь боловсруулахад асар их зардал шаардлагатай гэнэ....  WWW.UNEN.mn сайт

http://www.minesandcommunities.org/article.php?a=10 The world's most notorious mining promoter, Robert Friedland (or "Toxic Bob", as he is more accurately known) has finally got himself into Forbes, probably the world's most widely-read business weekly. But he's furious! For not only is Forbes reminding its wealthy readers of the "Midas Man"'s previous dubious deals, involvement in the USA's biggest envirornnental mine disaster and his connivance with the "thugs" ruling Burma. It's also come close to accusing the Canadian-based mogol of deliberate over-hyping of its new prospects in Mongolia. Friedland has now threatened to sue Forbes. November 11 2003, Once again, Robert Friedland is talking up a huge strike. This time it's copper and gold in Mongolia.
-оОо-
2011.12.22.“Монгол 999 Үндэсний нэгдэл”-ийн ТУЗ-ын гишүүн, доктор Б.Аюуш: Оюу толгойн гэрээ бол хамгийн гутамшигтай алдаа. Тэр ингэж ярьж байна. Эх сурвалж: Ярилцсан Б.Отгонбаяр http://zindaa.mn/c26
-оОо-
Rio Allowed to Maintain Ivanhoe Stake, Arbitrator Decides. Эх сурвалж нь: http://www.bloomberg.com/news/2011-12-13/ivanhoe-mines-receives-decision-in-arbitration-with-rio-tinto.html

Ivanhoe Mines Ltd., building the Oyu Tolgoi in mine in Mongolia with its largest shareholder Rio Tinto Group (RIO), said an arbitrator ruled in favor of Rio in a dispute about its holding.
Rio will be allowed to maintain its ownership level in Ivanhoe if Rio’s actions trigger Ivanhoe’s shareholder rights plan, the Vancouver-based company said today in a statement.
Ivanhoe, which owns 66 percent of the Oyu Tolgoi copper and gold project, and London-based Rio have been in arbitration over Ivanhoe’s adoption last year of the rights plan. Rio had said the so-called poison pill contravened a 2006 agreement between the two companies.
The arbitrator also ruled in favor of Rio in a dispute where Ivanhoe claimed Rio broke covenants in the 2006 agreement not to engage in activities without Ivanhoe’s permission that could affect control of Ivanhoe. Rio, which owns 49 percent of Ivanhoe, is barred from making a hostile bid for Ivanhoe under an agreement that expires Jan. 18. Rio was found not to have breached its obligations, Ivanhoe said today.
Rio said in a regulatory filing last year that Aluminum Corp. of China, that country’s biggest producer of aluminum, indicated an interest in acquiring a minority stake in Ivanhoe or in the Oyu Tolgoi project. Chinalco, as the Chinese company is also known, is Rio’s biggest investor.
Ivanhoe’s shareholders’ rights plan may remain in effect until its scheduled expiry in April 2013, Ivanhoe said.
Shareholder RightsThe purpose of Ivanhoe’s shareholder rights plan, adopted by the board of directors in April 2010, “was to protect all shareholders, while allowing takeover bids that are made to all shareholders and that satisfy certain conditions,” it said in the statement.
Rio fell 2.1 percent to A$62.76 at the close in Sydney. Ivanhoe Australia Ltd., 59-percent controlled by Ivanhoe according to data compiled by Bloomberg, declined 6.9 percent.
David Luff, a Melbourne-based spokesman for Rio, said the London-based company is “examining the decision.” Rio can confirm an independent arbitrator “has upheld our claim in respect of Ivanhoe Mines’ shareholder rights plan,” he said in an e-mailed response today.
Oyu Tolgoi, 80 kilometers (50 miles) north of Mongolia’s border with China, will be one of the world’s five biggest copper mines, according to Rio, which is managing its development. Commercial output is expected to begin within the first half of 2013, the company has said.
Overall construction was 54 percent complete as of the end of the third quarter and should be more than 70 percent complete by the end of this year, Ivanhoe said in a Nov. 14 statement.
To contact the reporters on this story: Soraya Permatasari in Melbourne at soraya@bloomberg.net; Christopher Donville in Vancouver at cjdonville@bloomberg.net
To contact the editors responsible for this story: Rebecca Keenan at rkeenan5@bloomberg.net; Andrew Hobbs at ahobbs4@bloomberg.net

-оОо-
2011.12.22. Ц.Даваасүрэн: Хуулиа зөрчих ямар эрх ашиг тэр хүнд байсныг би мэдэхгүй. Эх сурвалж: http://zindaa.mn/dgm -аас дэлгэрэнгүйг үзнэ үү. Үүнээс:
-Ашигт малтмалын хуулиар бол уг төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл батлагдсаны дараа хөрөнгө оруулалтын гэрээ хийх ёстой байсан. Өөрөөр хэлбэл, тэнд ямар бүтээн байгуулалт хийх дүр зураг нь гарсан хойно гэрээ байгуулах хуультай. Гэтэл гэрээг нь эхэлж байгуулаад зургаан сарын дараа техник, эдийн засгийн үндэслэлийг нь баталсан байдаг юм. Одоо бол хэдэн сендвичин байшин бариад, хагас цэрэгжсэн байдлаар ажиллуулаад л баялгийг аваад явах гэж байна. Манай Ерөнхийлөгч хүртэл үүнийг нь шүүмжлээ биз дээ. Эрдэнэт шиг хот босохгүй. 
- “Айвенхоу майнз” компанийн хувьцаа зарагдчихад л дахиад өөр хүний гарт орох магадлал байгаа юм. Энэ мэт олон зүйлийг дахиж харах ёстой. Тухайлбал, экспортолсон бүх баяжмалын төлбөрийг гадаадад хадгалж, зарцуулна гэсэн заалт хүртэл цохиж яваа. Энэ бол баялгийн маань төлбөр орж ирэхгүй гадаадад үлдэнэ гэсэн үг. Мөн валютын нөөцөө нэмэгдүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэхгүй гэж ойлгож болно. Ийм л гэрээг сайн гээд байгаа юм даа. Тэгэхдээ цаг хугацаа шүүж, засах биз ээ. 
Оюу толгойн 50 хувийг эзэмшвэл хөрөнгө оруулалтад нь ямар хэмжээний мөнгө гаргах хэрэгтэй болох вэ?
 -Манай тал 34 хувиа зээлээр авч байгаа тохиолдолд 2023 он хүртэл ногдол ашиг, татвараа авахгүй, зөвхөн зээлээ л төлөх юм билээ. Гэхдээ яагаад 50 хувиа үнэгүй авч болохгүй гэж. Баялаг гаргаснаа 50 хувьд тооцох чинь дэлхийд түгээмэл хандлага шүү дээ. Газрын маань дор энэ их баялаг байхгүй байсан бол ямар хөрөнгө оруулалт хийх юм бэ. Хэн, юу хайж олох юм. Тиймээс баялаг байна гэдэг чинь өөрөө тухайн төслийн 50 хувиас дээш гэсэн агуулгыг хадгалж байгаа юм. Эх сурвалж: http://zindaa.mn/dgm
-oOo-

Хамгийн харамсалтай нь жоншны тэр их нөөц дуусах дөхөж байгаа аж. Энэ талаар Монгол  улсын зөвлөх геологич Д.Эрдэнэ хэлэхдээ “Хайлуур жоншны нөөц жилээс жилд хомсдож байна. 500 мянган сая тонноос дээш нөөцтэй буюу томоохон ордуудаас Бэрхийн ордын олборлолт дууссан. Түүнчлэн Бор-Өндөрийн нөөц дуусах дөхөж байна. Ер нь одоогоор тогтоогоод байгаа нөөцүүдийг энэ хурдаараа олборловол 10 жилийн дараа гэхэд дуусна. Тиймээс өнөө, маргаашгүй хайгуулын өрөм ажиллуулах шаардлагатай” гэв.
Тус ашигт малтмал тонн нь 100 орчим мянган төгрөгийн үнэтэй байдаг ч Монгол Улсын эдийн засагт дорвитой өөрчлөлт өгөхгүй байсаар дуусах нь ээ. Энэ нь жоншны холбогдох татварыг төлөлгүй, зөвхөн нөөц ашигласны татвар төлж гадагшаа их хэмжээгээр гаргасантай холбоотой ажээ. Б.САНДАГДОРЖ/WWW.NOW.MN/

-oOo-
2011.11.21. Д.Баяржаргал Үндэсний хөгжил, шинэтгэлийн хорооны Шинэтгэлийн бодлогын газрын дарга Б.Ганбаттай ярилцжээ.  
Ховор металл, газрын ховор элементийн талаарх Б.Ганбатын хариултыг товчлон танилцуулья: Нvvрс, жоншийг зохицуулж байгаа хуулиар ховор элементийг зохицуулж болохгүй... Тийм учраас тєрийн тусгай бодлогоор хэрэг­жvvлэх шаардлагатай гэж vзсэн. Энэ тал дээр 27 хvнээс бvрдсэн ажлын хэсэг ажиллаж, тєрєєс баримтлах бодлогын тєсєл гарсан, хэлэлцvvлгийн шатандаа явж байна. Ажлын хэсэгт байгаа УИХ-ын гишvvд энэ намрын чуулганаар єргєн барих байх.
-Монгол Улсад 4-5 газар орд гэж хэлэх тvвшинд суд­лагдсан. Тухайлбал Мушгиа худаг, Лугийн гол, Ханбогд, Халзан бvргэдэйн орд байна. Лугийн голын нєєцийг 1970 оны vед германчууд тог­тоосон. Єнєєдрийн байдлаар 40 орчим мянган тонн нєєц бий. Гэхдээ дахин шинэч­лэн тогтоовол нєєц хэр­хэн нэмэгдэхийг хэлэх аргагvй.
 Хам­тын ажиллагааны сонирхол энэ салбарт хэр нааштай байгаа вэ? ...Єнгєрсєн онд Япон, Хятадын vл ойлголцлын дараа Японы тал ЭБЭХ-ний сайд Д.Зоригтыг тус улсад айлчлах vеэр энэ асуудлыг тавьсан байдаг. Мєн Германы тал газрын ховор элементийг хамтран ашиглах, ялангуяа судалгаа, геологи хайгуулын тvвшинд хамтран ажиллах саналаа хэлсэн байсан. Энэ чиглэлээр ойрын vед хамтарсан судалгааны тєсєл хэрэг­жvvлэхээр ажиллаж байна. Ховор металлыг ашигладаг гол гол аж vйлдвэрvvдийг хєгжvvлсэн орнууд ерєнхийдєє Япон, Герман, АНУ юм. Ихэнх зах зээлийг эдгээр орон эзэлж байна.
...Уг баялаг тvvхий эд хэлбэрээр ч гэсэн єндєр vнэтэй. Нэг кг нь 30-6000 ам.дол­лар байна. Энэ бол тvvхий эд хэлбэрээр шvv дээ. Нэмvv єртєг шингээгээд гаргавал vнэ хэд дахин єснє. 
....Єнєєдєр манайд геологи, уул уурхайн чиглэлээр болов­сон хvчин бэлтгэж байгаа МУИС, ШУТИС хоёр л байна. Эдгээр сургуульд газрын ховор элементийн vйлдэрлэлийн чиглэлийн програм, хєтєлбєрийг Герман, Японы их сургуулиудаас оруулж ирэх хэрэгтэй. Боловсон хvчин бэлтгэх, судалгааны ажил хийх, мэдээл­лийн тєрєлжсєн бааз vvсгэх зэрэг ажлуудыг бидний боловсруулж бай­гаа Тєрийн бодлогын баримт бичигт тус­гасан" гэжээ.
Эх сурвалж: Ярилцлага хийсэн Д.Баяржаргал, "Өглөөний сонин" 2011-11-21, 17:35:59, ДЭЛГЭРЭНГҮЙГ: http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1195690
-oOo-
2011.11.20. Ш. БАДАМХАНД: Далд уурхайн хаалтын стандарт батлагдвал нөхөн сэргээх асуудал тодорхой болно. Эх сурвалж:  http://www.mongolnews.mn/w/25163
-oOo-
2011.11.11. БАЙДГАА БАРСАН “ШИВЭЭ-ОВОО” VАБЗ-ЄЄС АМЬ ГУЙВ
.... “Шивээ-Овоо”-гийн нvvрсний ордын нийт талбайн зєвхєн 0.3 хувь буюу 91.0 га, тєрийн ємчийн “Эрдэнэс MGL” ХХК 14.8 хувь буюу 4199 га, хувийн ємчийн “Шинэ шивээ” нь 75.6 хувь буюу 23 мянган га талбайн тусгай зєвшєєрлийг эзэмшиж байгаа аж. “Шинэ шивээ” компанид стратегийн орд газрын хамаг талбайгаа алдсан буруу нь єнєєх 1997 оны Ашигт малтмалын хуультай холбоотой. .... “Шивээ-Овоо”-гийн уурхай нь тус ордын талбайн зєвхєн 0.3 хувийг тусгай зєвшєєрлєєр эзэмшихээс гадна нvvрс олборлолтоо тасалдуулахгvйн тулд “Эрдэнэс MGL” ХХК-ийн ашиглалтын тусгай зєвшєєрєлтэй талбайгаас 200 га газрыг гэрээний vндсэн дээр тєлбєртэй ашиглаж байгаа юм байна. Гэтэл Шивээ-Овоогийн ордын геологи хайгуулын ажлыг улсын тєсвийн хєрєнгєєр хийж гvйцэтгэснээс гадна уурхайг байгуулахад 67 сая ам.долларын зээл гадаадаас авч хєрєнгє оруулжээ. Тус уурхайн дарга Х.Баасандорж “Манай уурхай 2004 онд ашиглалтын талбайгаа єргєтгєхєєр Ашигт малтмалын газарт єргєдлєє єгсєн юм. Талбайн эргэн тойронд лиценз аль хэдийн єгчихсєн байсан гэсэн. Салбарын яамтай хамтраад гурван ч шатны шvvхэд ялагдчихаад байна. Манайх улс орныг нvvрсээр хангагч хоёрдагч эх vvсвэр. Улс орны vндэсний аюулгvй байдалд нєлєєлєхєєр болчихлоо. Нийт нvvрсний нєєцийн бараг 80 хувийг хувийн компанид єгсєн.  Стратегийн ордын тусгай зєвшєєрлийг ингэж олон хэсэгт хувааж, єєр аж ахуйн нэгжид эзэмшvvлэх бусармаг арга тvгээмэл болж байгаа учир Ашигт малтмалын тухай хуульд єєрчлєлт оруулж шийдвэрлэх нь зvйтэй гэж гишvvд vзлээ. Тиймээс “Шивээ-Овоо” уурхайг цаашид тогтвортой ажиллуулах замаар дээрх зээлийг эргэн тєлєх, улс орны дотоодын хэрэгцээг найдвартай хангах шаардлагатай байгааг харгалзан нvvрсний ордын тусгай зєвшєєрлийг бvхэлд нь олгох талаар нэн даруй арга хэмжээ авахыг гишvvд онцлов.
  Эх сурвалж: http://www.ardchilal.com/modules.php?name=News&file=article&sid=15180&catid=77
-oOo-
Эх сурвалж: .Gobi mega-mine puts Mongolia on brink of world's greatest resource boom. http://www.guardian.co.uk/environment/2011/nov/07/gobi-mega-mine-mongolia?INTCMP=SRCH  ..."Every day, they use 2,000 off-road 100-tonne trucks....Environmental worries also loom large, particularly with regard to water usage rights. Oyu Tolgoi alone plans to use 920 litres of water per second for the next 30 years. ..."In the future. There will be more dust and less water. It will be impossible for us to stay here."
-oOo-

2011.11.05. Бичиг соёлын үнэт өв дээр хятад ханз сийлжээ. 
... бичээсийг арилгаж, ...сийлсэн
 
Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын Жавхлант багийн нутагт орших Хүрдэт агуйгаас бичиг үсгийн түүх, соёлыг хадгалсан эртний дурсгал олсон ч хадан дээрх монгол бичээсийг арилгаж, хятад ханз сийлсэн байсан гэнэ.
Өнгөрсөн долоо хоногт Түүхийн хүрээлэнгийн мэргэжилтэн, судлаачид Ханбогд сумын Хүрдэт агуйд ажиллаад ирлээ. 
-Хэн баллаж, хятад ханз үсэг сийлснийг олсон уу. -Нутгийн иргэд тус газар орчимд уул уурхайн олборлолт болон хайгуулын ажил эрхэлж байсан компаниудын хятад ажилчид үүнийг хийсэн гэж ярьж байгаа. Бид хууль, хяналтын байгууллагаар энэ хэргийг шалгуулж, хэрэгтнийг нь тогтоолгохоор болсон. Ханз үсгээр “Өөрийн алт эрдэнэсээ хайхаар ирлээ” гэх мэтийн үг сийлсэн байна.
-Хэдийд ханз үсгийг сийлж, уйгаржин бичгийг балласныг тогтоосон уу?
-Орчин цагийн ханз үсгийг жил гаруйн өмнө бичсэн бололтой. Гэхдээ мэргэжлийн судлаачид яг хэдийд бичсэнийг тогтоох байх. Уг нь энэ агуйн бичээс Монголын соёл иргэншил, түүхийн тун чухал, ховор сонин дурсгал. Түүх талаасаа ч, соёлын өв талаасаа ч тэр. Эх үүсвэр: “Өнөөдөр” сонинд нийтлэгдсэн. http://sonin.mn/2011/11/


2011.11.01. Канад улсад бүртгэлтэй “Айвенхоу Майнз” компани өөрийн Их Британийн Виржин Арлууд болон Нидерланд улсад бүртгэлтэй охин компаниудаараа дамжуулан Монгол Улс дахь Оюутолгой ХХК-д хувь эзэмшиж буй нь татвар төлөхгүйгээр Оюутолгой ХХК-аас ногдол ашиг авах сонирхолтой байгааг харуулж буй хэрэг гэдгийг албаны хүмүүс хэлж байна. Эх сурвалж: http://www.montsame.mn/index.php?com=news&id=2011110123 
Монгол улсын Оюутолгойгоос авах татвар хасагдаж мэдэхээр байна. Учир нь манай улстай давхар татварын гэрээ байгуулсан Нидерланд улсад Оюутолгой компани бүртгүүлчихжээ. Ингэснээр гэрээ ёсоор тухайн улсад бүртгүүлсэн Оюутолгой компанийн хөрөнгө оруулагч Айвенхо майнз татварын хөнгөлөлт эдлэхээр болжээ. Давхар татварын гэрээ нь хоёр улс харилцан хөрөнгө оруулалт хийх үед ашгийн татваруудаасаа хөнгөлөлт эдлүүлэх зохицуулалтай юм. Гэхдээ энэ гэрээ ижил төстэй улс орнуудын хооронд хийгдэх учиртай. Хэрэв өндөр болон буурай хөгжилтэй 2 улсын хооронд хийгдвэл буурай хөгжилтэй оронд ямар ч ашиггүй байдаг. Гэтэл манай улс 1990 оноос хойш маш олон өндөр хөгжилтэй оронд энэ гэрээг хийснээс болоод өнөөдөр горыг нь амсахаар болоод байна. Саяхан Оюутолгой компани манай улстай давхар татварын гэрээтэй Нидерланд улсад очоод бүртгүүлчихжээ. Ингээд л монгол улс Оюутолгойгоос ноогдол ашгийн татвар авч чадахааргүй болж байна. Энэ нь нэг үгээр манай улсад орж ирэх өнөөх 66% ийн татварын ашгаас хасагдахаар болчихож байгаа хэрэг. Гэхдээ яг хэдэн хувиар хасгадах  нь одоогоор тодорхойгүй байна. Нэг үнэн юм гэвэл өнгөрсөн онд засгийн газар Айвенхо Майнзтай гэрээ байгуулж байхдаа энэ гэрэээгээ ор тас мартчихсан байсан уу аль эсвэл  санаатай дарагдуулсан аль ч бай энэ гэрээний талаар огт яриагүй. Хэрэв энэ гэрээгээ цуцалж чадахгүй бол цаашид манай улсад асар алдагдалтай. Тодруулбал манайд хөрөнгө оруулж байгаа бүхий л компаниуд тэдгээр улс ороны нэгэнд л давхар бүртгүүлж татвараас хөнгөлөлт эдлэхээр болчиоод байгаа юм.Эх сурвалж:Гадаад улсуудтай хийсэн давхар татварын гэрээ манайд төвөг удах нь. Wednesday, 26 October 2011 03:28 http://www.mininginvestment.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=1022:2011-10-26-03-33-07&catid=53:2011-06-11-06-16-18

2011.11.01. Монгол Улс өнөөг хүртэл “Орлого ба хөрөнгийн татварыг давхардуулж ногдуулахгүй байх, татвар төлөхөөс зайлсхийх явдлаас урьдчилан сэргийлэх тухай гэрээ”-г нийт 35 улстай байгуулсан байна. Үүнээс 31 нь хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа аж. Эдгээрээс 26 гэрээг одоогоос 13-20 жилийн өмнө ...байгуулсан гэдэг. ... Давхар татварын гэрээний заалтыг ашиглан гадаадын хөрөнгө оруулалттай компаниуд Голланд, Люксембург улсуудад толгой компаниа бүртгүүлэх замаар тэдгээр улсаар дамжуулан Монгол Улсад хөрөнгө оруулалт хийж, улмаар татвараас зайлсхийх явдал гарах болсон. Эх сурвалж: http://www.montsame.mn/index.php?com=news&id=2011110123

2011.11.01. Ашигт малтмалын газраас авсан албан ёсны мэдээллээр Монгол Улсын хэмжээнд одоогийн байдлаар хайгуулын болон ашиглалтын нийт 23502 тусгай зөвшөөрөл олгогдоод байна. Нидерланд, Люксембург улсуудаас 1999-2010 оны хооронд манай улсад орж ирсэн шууд хөрөнгө оруулалтын 27 хувь нь зөвхөн Нидерланд улсад бүртгэлтэй аж ахуйн нэгжүүдээс орж ирсэн гэсэн мэдээ байна. Гадаадын хөрөнгө оруулалттай компаниудын дотор Нидерландад 80 лиценз эзэмшигч, Люксембургт дөрвөн лиценз эзэмшигч байна.
Эх сурвалж: http://www.montsame.mn/index.php?com=news&id=2011110123
Эдийн засгийн олон талт харилцаа бий болохын хэрээр гадаад улсад байрладаг компаниуд, Монгол Улсын аж ахуйн нэгжүүдэд үйлчилгээ үзүүлж, орлого олох нь нэмэгдэж буй. Гэтэл манай татварын хууль тогтоомжоор энэ төрлийн үйл ажиллагаанд хэрхэн татвар ногдуулах хууль зүйн зохицуулалт нь тодорхой бус учир орлого бий болсон эх үүсвэрт татварыг ногдуулах зохицуулалтыг хуульд шинээр тусгахаар төсөл боловсруулжээ.  Эх сурвалж: http://www.montsame.mn/index.php?com=news&id=2011110123  Э.Адъяасүрэн

2011.10.07. Монгол улсын засгийн газар болон Айвенхоу майнз, Рио тинто компанийн хамтарсан мэдэгдэл 2011 оны 10 дугаар сарын 6-нд гаргажээ. Үүнд:
"1.    Монгол Улсын Засгийн газар болон Айвенхоу Майнз, РиоТинто компаниуд Оюутолгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээний талаар санал солилцож дууссан тухай Хамтарсан мэдэгдлийг өнөөдөр гаргалаа. Хөрөнгө оруулалтын гэрээг Монгол Улсын хууль тогтоомж, түүнчлэн 2009 оны 7 дугаар сард УИХ–аас гаргасан 57 дугаар тогтоолд бүрэн дүүрэн нийцүүлж байгуулсан гэдгийг талууд дахин нотлов.
2.    Оюутолгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээ нь заавал дагаж мөрдөх гэрээ гэдгийг талууд бататгаж, тус гэрээнээс Монголын ард түмэн үлэмж хэмжээний  ашиг тус хүртэж байгааг тэмдэглэв.
3.    Дэлхийн эдийн засгийн байдал ихээхэн тогтворгүй байгаа энэ үед Оюутолгой төслийг цаг хугацаанд нь хэрэгжүүлэх нь Монголын Улсын эдийн засгийг хямралын нөлөөллөөс хамгаалахад чухал юм гэдгийг талууд онцлон тэмдэглэв. Монгол Улсын хөрөнгө оруулалтын орчинд итгэлтэй байх нь эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих урьдчилсан нөхцөл юм.
4.     Оюутолгой төслийн хөрөнгө оруулагчид Монгол Улсын эдийн засгийн хөгжил, орон нутгийн дэд бүтцийг хөгжүүлэхэд хөрөнгө оруулна хэмээн гэрээгээр тохиролцсон үүргээ биелүүлэхээ бататгав. ОюуTолгой ХХК нь Монгол дахь хамгийн том дэд бүтцийн хөтөлбөрийг санхүүжүүлснээр Гашуунсухайт хилийн боомт хүртэл автозам  барьж, олон улсын стандартын нисэх онгоцны буудал, усан болон цахилгаан түгээх систем, мөн Монгол улсын нутагт таван хотод мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвийг барьж байгуулна.
5.    Оюутолгой ХХК нь Өмнөговь аймаг болон Ханбогд сумыг хөгжүүлэх, ,эдийн засгийг төрөлжүүлэн бизнесийг хөгжүүлэх санаачлагуудад үргэлжлүүлэн хөрөнгө оруулах замаар Монголын ханган нийлүүлэгчдийг хөхүүлэн дэмжинэ.
6.    РиоТинто компани нь төслийг удирдан хэрэгжүүлж байгаагийн хувьд уг төсөлд оролцож буй Монгол Улсын иргэдийг Оюутолгой төсөлд болон уг төсөлтэй холбогдох бусад салбарын чиглэлээр сургах, тэднийг дэвшүүлэн удирдах албан тушаалд ажиллуулахын чухлыг бататгав. Монгол Улсын иргэдийн оролцоог 90% хангана гэсэн зорилттой уялдуулан сургалт, гадаад, дотоод тэтгэлэг, дадлагажуулах хөтөлбөр, хангамжийн бодлого, журмыг боловсруулж хөрөнгө оруулалт хийх аргаар Монгол Улсын иргэдийг төслийн удирдан манлайлах үүрэгт  хурдан  шуурхай  бэлтгэнэ.
7.    Монгол Улсын Засгийн газар болон Айвенхоу Майнз, РиоТинто компаниуд ОюуTолгой төслийг ашиглалтанд оруулах талаар хамтын ажиллагаагаа эрчимжүүлнэ гэдгийг дахин  нотлов. Цаашид, Оюутолгой төслийн үйл явц, төслөөс Монгол Улсын эдийн засаг болоод ард түмэнд үзүүлж буй  үр  ашгийн  талаар олон нийтэд байнга мэдээлж байх тал дээр талууд хамтран ажиллах болно" гэжээ
2011.10.06. “Монгол 999” үндэсний консерциум “Оюутолгой”-н хувцааг худалдаж авах саналаа хүргүүлжээ. "Монгол 999" үндэсний консерциумаас "Оюу толгой" ХХК-ийн хувцааны 16%-ийг худалдан авах саналаа тус компанийн ТУЗ-д өнөөдөр хүргүүлсэн байна. Уг саналд одоо мөрдөгдөж байгаа Оюутолгой төслийн гэрээнд тулгуурлан тооцсон тооцоон дээр үндэслэн ирээдүйд үүсч болзошгүй асар их өрийг зогсоох зорилгоор ийм санал гаргаж байгаагаа онцолжээ. ...нийт 2.6 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт-ынх нь 16 хувийг төлөхөд бэлэн байгаагаа "Монгол 999" үндэсний консерциумаас Оюутолгой ХХК-д өнөөдөр тавьсан албан саналдаа мэдэгдсэн байна. Эх сурвалж: http://www.dailynews.mn/?vfile=7&vmet_id=21826&vmet_main=7939
2011.10.07. “Монгол 999 Үндэсний нэгдэл” компани 16 хувийг нь худалдан авах санал гаргаж байна. Энэ талаар тус компанийн ТУЗ-ийн гишүүн Б.Лхагважаваас тодруулжээ. Үүнд:
-Сурвалжлагч:“Оюутолгой” компанийн хувь нийлүүлэгчдийн гэрээнд тусгагдсан IX, X заалтыг өөрчлөхийг шаардаж байгаа гэсэн. Энэ талаар тодруулаач?
-Б.Лхагважав "Тийм ээ. Одоогийн байдлаар “Оюутолгой” компани гэрээ хийснээс хойш өнөөдрийг хүртэл нийт 2.6 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн гэсэн мэдээ байна. Гэвч хөрөнгө оруулалт сайн байгаа хэдий ч бид IX, X заалтуудад тулгуурлан барагцаалсан тооцоо хийсэн юм. Эл гэрээнд Монгол улс эхний гурван жил ямар ч хөрөнгө оруулалт хийх эрхгүй бөгөөд шаардлагатай хөрөнгийг зөвхөн “Айвенхоу Майнз” компаниас жилийн 9.9 хувийн суурь хүүтэйгээр улирал тутамд хүү, хүүгийн хүү тооцох нөхцөлийг тусгасан байсан. Бид үүнийг л эсэргүүцэж байгаа. Хэрвээ энэ заалтуудыг өөрчлөхгүй бол ирээдүйд бид маш их өрөнд унах болно" гэж хариулжээ. “Нийгмийн толь”& http://sonin.mn/ Эх сурвалжаас хэсэглэн авав

2011 оны 9-р сарын 22. Монголын үнэн. Уул уурхай ба Өмнөговьчууд
......"Монгол Улсын Ашигт малтмалын тухай хууль өндөр хурдацтай явж байгаа уул уурхайн үйл ажиллагааг бүрэн зохицуулах чадамжгүй байгааг ч шүүмжлэв. Уул уурхайн хөгжил нь говийн эмзэг хөрсөнд сөрөг нөлөө үзүүлж бэлчээр, усны хомсдолд хүргэх аюул ойрхон байгааг нутгийн иргэд хэлж байлаа. Оюутолгой, Тавантолгойг тойрсон төслүүд хэрэгжиж эхэлсэн ч ард иргэддээ хүрч чадахгүй байгаа нь хөдөө орон нутгийн малчид хөдөлмөрчдийн амьдралаас илт харагдана. Хэрэгжиж буй төслүүдэд орон нутгийн иргэдээс ажилд авдаггүй. Уг нь мэргэжил, мэдлэг олгоод авдаг байвал яасан юм бэ гэсэн саналыг гаргасан. Монгол Улс 3928 ашигт малтмалын талбайтайгаас 2719 нь хайгуулын лицензтэй,1209 нь ашиглалтын талбай юм. Үүнээс Өмнөговь аймагт 387 лицензийн 60 нь ашиглалтын, 326 хайгуулын лиценз байдаг нь улсын хэмжээнд бараг 10 орчим хувийг нь эзэлж байгаа юм. Энэ оны эхний долдугаар сарын байдлаар нүүрсний экспорт 36, зэсийн баяжмал 29 хувьтай байгаа нь нүүрсний экспорт тогтвортой өсөж буйг харуулж байна. Өмнөговиос Нарийн сухайт, Тавантолгой гэх мэт томоохон ордуудаас нүүрс олборлосноор ордууд үйл ажиллагаагаа явуулж экспортын нүүрсний нөөцийг 100 хувь бүрдүүлж байна. Нутгийн иргэдийн бухимдлыг төрүүлж байгаа асуудал нь уул уурхай байгаль орчныг сүйтгэж, малчдын амьдрал ахуйд хүндрэл учруулж байгаа аж. Хэд хэдэн тэрбум төгрөгөөр нь ашиг олдог ч өнөөг хэр нэг км зам тавиагүй байна. Зам тавь гэсэн шаардлагыг тавьдаг ч хэрэгжүүлдэг эрх мэдэлтэн үгүй. Гэтэл "Ногоон  бизнесийг  дэмжих төсөл шалгаруулна гэж ярих нь ичгэвтэр байлтай. Тэр ч байтугай ИТХ-ын удирдлагуудтайгаа нийлж аймгийн Засаг дарга нь хувь хүртэж суудаг бололтой. Олсон ашгийнхаа цөөхөн хэдэн төгрөгийг нутгийн хишиг нэрийдлээр тарааж иргэдээ хуурчихаад өнөөг хүрчээ".... Ц.Жаргал. Монголын үнэн" эх сурвалжийн мэдээнээс.http://vip76.mn/badamsurenh/xevleliin-medee/28535-uul-uurxai-ba-omnogovichuud.html

2011.09.20. Sept 20, 2011 (Reuters) - The Mongolian government is discussing possible changes to a 2009 investment agreement for the massive Oyu Tolgoi copper-gold deposit, media reports quoted Mongolia's finance minister, S. Bayartsogt, as saying Tuesday.
2011.Sept. 6 (Bloomberg). Mongolian Minister on Tavan Tolgoi Coal IPO. - Khurelbaatar Chimed, Minister of Mongolia and Chief of the Cabinet Office, talks about the prospects for selling a stake in the country's Erdenes Tavan Tolgoi coal-mining company to the public next year. Chimed, speaking yesterday in Hong Kong with Bloomberg's Robyn Meredith, said plans haven’t been completed for the initial public offering, which could be worth more than $3 billion. (Source: http://www.bloomberg.com/video/74835286/
2011. June 20 (Bloomberg) -- Mongolian Prime Minister Sukhbaatar Batbold talks about exploiting his country's natural resources. Aside from its main exports of coal and copper, Mongolia has oil, potash, iron ore and uranium resources, as well as rare earths used in electronics, wind turbines and smart bombs. Mongolia is opening up its resource riches to mining as prices for coal surge on demand from Asian steelmakers. The nation is seeking to develop the Tavan Tolgoi coal basin, which is one of the world’s largest unexploited reserves of coking coal, a key material in making steel. Batbold spoke on June 17 in Beijing with Bloomberg's Stephen Engle. (Source: Bloomberg). Бичлэгийг түр хүлээж сонсоно уу

2011.09.06. Sept. 6 (Bloomberg) -- Simon Potter, a director at Quam Asset Management, talks about investment opportunities in Mongolia. Potter speaks with John Dawson on Bloomberg Television's "On the Move Asia." (Source: Bloomberg)
2011.04.26.Таван толгойн нүүрс, тээвэрлэлт, автозам-газрын эвдрэл-тоосжилтын тухай бичлэгийг дараах холбоос /link/ дээр дарж үзнэ үү
http://www.tv9.mn/index.php?pid=54&sec=view&id=3015
-oOo-
Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилга. Монгол улсын анхдугаар Аудитын нэгтгэсэн тайлан 2007 он. Уул уурхайн компаниуд, Засгийн газар, Татварын мэдээ, тэдгээрийн зөрүү    http://resource3.sodonvision.com/eiti/file/2012/8/hk2gkn2w723qoz4ir76bih06/2006.pdf
-oOo-
2010.12.08. Ivanhoe Mines and Rio Tinto Approve Agreement to Provide Funding to Continue Full-Scale Construction Toward Early Production in 2012 From First Phase of Oyu Tolgoi Copper-Gold Complex in Mongolia

12/08/2010 8:52AM - Market Wire 
New and Existing Funding Measures Could Yield Up to US$6.5 Billion Rio Tinto to Fully Participate in Ivanhoe Mines' Expanded Rights Offering Now Intended to Raise Up to US$1.2 Billion Companies Agree to Suspend Arbitration Proceeding for 6 Months ULAANBAATAR, MONGOLIA -- (MARKET WIRE) -- 12/08/10 -- Ivanhoe Mines Ltd. (TSX: IVN)(NYSE: IVN)(NASDAQ: IVN) . Read more: http://www.nasdaq.com/aspx/company-news-story.aspx?storyid=201012080852mrktwireuspr____0696383&title=ivanhoe-mines-and-rio-tinto-approve-agreement-to-provide-funding-to-continue-full-scale-construction-toward-early-production-in-2012-from-first-phase-of-oyu-tolgoi-copper-gold-complex-in-mongolia

2010.12.13.











--> Ivanhoe Mines To Invest US$2.5 Bln. In Mongolia For 2011; Shares Up - Update (12/13/2010 12:31:00 PM RTTNews)-Canada-based Ivanhoe Mines Ltd. (IVNIVN.TO), Monday revealed a US$2.3 billion capital budget for 2011, for the first phase of its Oyu Tolgoi copper-gold project in southern Mongolia. Ivanhoe shares gained over 5% in the morning trade on the New York Stock Exchange, following the news.
The Oyu Tolgoi project is Ivanhoe's main mining property, located in Southern Mongolia. The mine is being developed in partnership with the Government of Mongolia, which owns a 34% stake, with the rest being held by Ivanhoe. The company is grooming the project along with U.K.-based mining behemoth Rio Tinto Plc (RIORIO.L). Click here:http://www.nasdaq.com/aspxcontent/newsheadlines.aspx?symbol=IVN&selected=IVN

 2010.12.09. Rio Tinto shed 3%. The mining giant agreed to take over the management of the Oyu Tolgoi copper-gold project in Mongolia from Canada's Ivanhoe Mines.(Эх сурвалж: Evening Euro Markets  Bulletin. 08 Dec 2010  17:50:15).  

2010.11.24. Stocks fell off a cliff at the open amid news that North Korea opened artillery fire on a South Korean island just off of the two countries' western border earlier. South Korea then retaliated, prompting an escalation in military tensions.
The Korean situation is sapping demand for miners such as Vedanta, Kazakhmys and Antofagasta. Gold miners Randgold Resources and Fresnillo both defy the trend in the mining sector, however, as risk averse investors respond to increased tension in the east by pushing up the price of gold
The shelling of Yeonpyeong Island by North Korea is the fourth flare-up of tensions between North Korea and South Korea this year. In March, a South Korean corvette was sunk near the disputed border between the two counties, with a North Korean submarine suspected of being responsible for the act.
In May, South Korea suspended trade with its northern neighbour and banned North Korea’s ships from the waters around Seoul. Hostilities broke out again in October when troops exchanged fire across the border, ahead of the G20 summit meeting held in Seoul. Эх сурвалж:World Daily Markets Bulletin (Briefing). Tuesday 23 Nov 2010 11:05:47.


2010.10.22. Laugh if you like, but Mongolia is a serious play.By David Stevenson. Published: October 22 2010 16:28 | Last updated: October 22 2010 16:28
I’ve been talking up the imminent arrival of Mongolia as a hot new investing destination for years now, usually to hoots of derision.
Last week, though, I had not one but three separate confirmations that Mongolia has finally become the newest “in thing” in the fickle world of investing. The first indicator was at an event for a City think-tank called the CSFI. This august institution usually doesn’t talk much about adventurous investing and certainly not about Mongolia but at a gathering of Big Bears – pessimistic types predicting a coming financial storm – the subject of Mongolia came up.
While most of the speakers were rather predictably banging on about gold, one talked about the growing supply issues facing the global resources sector and the fact that Mongolia seems to have most of the easy access mega projects worth investing in. Crucially, its canny political leadership has no intention of being gobbled up by either the Chinese or the Russians in a resources land grab and is busily playing off each of these superpowers. For example, a new railway project linking Mongolia’s vast coal deposits to its chief customer in China goes all the way to the border but has been built using Russian track gauges.
A couple of days later, another development caught my attention – namely that one of the most successful international stockpickers, James Barstow at Aurora investment trust, has made a big bet on a Mongolian oil play called PetroMatad, which is itself attracting huge attention among the speculative small-cap brigade on the London market. Barstow has also made big bets on London- listed West China Cement, which is an indirect play on the infrastructure and resources boom in neighbouring Inner Mongolia (source of most of China’s coal reserves) and Shaanxi province. It’s best to see the Mongolia story as part of a wider regional narrative that includes the Chinese resource-rich provinces of Xinjiang and Inner Mongolia, as well as the state of Mongolia proper.
The clincher for me, though, came with the news that a specialist investment research firm called Eurasia has launched  . . . wait for it  . . . a Mongolian equity tracking index. Now before we all fall over ourselves to issue buy orders for that lesser-spotted Mongolian exchange-traded fund, I should say that the index is still a vulnerable, young waif, comprising an odd mixture of hugely speculative miners and a few financial services groups. But its launch speaks of a new mania gripping the Asian markets. Barely a week goes by without some Hong Kong-based outfit announcing it’s about to launch a big new Mongolian division. I’ve heard of aircraft arriving in the Mongolian capital, Ulan Bator, crammed full of bankers, mining execs and stock promoters all desperate to come up with the next Big Mongolian Thing.
I’d suggest that the fun and games have only just begun when it comes to this landlocked, resource- rich country. I’m absolutely certain that we’ll see some specific Mongolian funds emerge which that offer investors a more attractive play on this frontier market – at the moment all but a handful of the companies on the Eurasia index are very specific resource exploration companies. The biggest opportunities will be in the broader service economy sector as well as in real estate and infrastructure. But I predict the multiplier effects of billion-dollar projects will cascade into the small, illiquid local stock market, triggering a massive bubble.
Origo’s chief executive Chris Rynning says: “It is inevitable that Mongolia will experience bubbles with international investors charging in, creating immediate domestic wealth and rapid asset appreciation.” He adds the important caveat that “a lot of Mongolian companies look very pricey already. I think many of them will struggle to meet their production targets, mainly because of slower-than-expected infrastructure build-out”.
adventurous@ft.com

2010.10.14. By Kent Moors, Ph.D., Contributing Writer, Money Morning
Crude dropped for the second straight day yesterday (Tuesday 2010.10.12) after Saudi Arabia made it clear that the Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC) will leave its production targets unchanged at its meeting tomorrow (Thursday). Crude oil for November delivery fell 54 cents a barrel - or 0.7% - to finish at $81.67 a barrel on the New York Mercantile Exchange yesterday. Even with yesterday's decline, oil prices are up 11% over the past 12 months.
Speaking in advance of tomorrow's OPEC meeting in Vienna, Saudi Oil Minister Ali al-Naimi said that prices between $70 and $80 a barrel are "ideal," and noted that the market is "very well-balanced" right now. In a related development, Sanford C. Bernstein & Co. LLC slashed its oil-price forecasts for both next year and 2012, and attributed the new viewpoint to big stockpiles.
But this only provides you with part of the picture. And it'll lead you to the wrong conclusions.
So here's the proverbial "rest of the story" - including everything you need to know about tomorrow's OPEC meeting.
 

2010.10.05.












Mongolia confident IPO will ease doubts By William MacNamara in London, Leslie Hook in Beijing, and Robert Cookson in Hong Kong Published: October 5 2010 19:17 | Last updated: October 5 2010 19:17 Mongolia’s pitch to become the new frontier for metals and mining is facing renewed scrutiny from investors around the world as a Mongolian coal miner completes a landmark listing in Hong Kong. Mongolian Mining Corp (MMC) is set to raise at least $650m after pricing its shares on Tuesday in Hong Kong in the middle of a target range set by advisers JPMorgan and Citi.

EDITOR’S CHOICE

New World Resources in Polish move - Oct-06

Hostile bid set to spark Arctic scramble - Sep-29

Petropavlovsk to spin off iron ore business - Sep-22

Mining code troubles South Africa investors - Sep-19

ENRC steps up defence of Congo deal - Sep-10

Disquiet over ENRC’s purchase of Congo assets - Sep-03

The initial public offering, representing 20 per cent of the company’s equity, creates the first homegrown, multibillion-dollar miner in a country that possesses little capital or infrastructure, but vast deposits of coal, copper and gold. The arrival of this young “state champion”, as Zorigt Dashdorj, Mongolia’s mining minister calls MMC, comes as the country’s prime minister and top officials complete a global tour intended to raise the country’s investment profile. Referring to MMC’s deposits of coking coal, which is used to make steel and which lie close to the border with China, a banker involved in MMC’s IPO said: “Here you have high-quality mineralisation sitting next to the biggest consumer of those minerals.” But the statement applies to all large mineral projects in Mongolia, including Oyu Tolgoi, the copper-gold mine that defines the country for international investors. The proximity to China created investor euphoria about Mongolia a year ago. Last October, a long-awaited agreement between the government and Ivanhoe Mines, the developer of Oyu Tolgoi, signalled that the country was open for business just as China was becoming a net importer of commodities such as coal. But the momentum slackened as investors looked more closely at the country’s dire lack of infrastructure, in spite of the government’s promises of a big building programme of roads, railways and power plants. “Investors need the confidence of a successful IPO because Mongolia is still a high-risk frontier with little track record,” says Chris Rynning, chief executive of Origo, a Beijing-based private equity company that has invested in Mongolia. “MMC is an important test case for outbound IPOs from Mongolia, where a success will form precedent for many more IPOs to come,” he added. The retail part of MMC’s share offering was 10 times oversubscribed, according to bankers. The investor interest in MMC is one sign that Mongolia’s minerals-led development is regaining momentum. The government has clarified plans for Tavan Tolgoi, the enormous coking coal deposit that ranks with Oyu Tolgoi as one of the best undeveloped mineral areas in the world. Tavan Tolgoi will be half-owned by the government, Mr Zorigt told the Financial Times in an interview. The half earmarked for privatisation will be split 20:30 between Mongolian and international investors respectively. The concession, however, will be split into two blocks. Erdenes, the state-owned mining group, is considering international applications to operate one of these blocks. MMC has been dubbed “mini-TT”, after Tavan Tolgoi. The company’s principal mine – which aims to produce 15m tonnes of coking coal by 2013 – comprises one-sixth of the original Tavan Tolgoi licence area. As part of the development programme, MMC is building a road to China and is expecting a rail line to follow as part of the government’s plans for an east-west arterial railway to intersect the Soviet-era trans-Mongolian line. It is also building its own coal-washing plant and claims that there is enough water in the bleak south Gobi desert to do so. Worries about the country’s basic water and rail infrastructure, as well as its lack of equipment, have weighed on the shares of a Mongolian company that pioneered a Hong Kong listing earlier this year. SouthGobi Energy, a thermal coal miner, has seen its shares fall 36 per cent since its debut in January. Meanwhile, a second Mongolia-related IPO has completed in Hong Kong. Last week, Winsway, a coking coal trader and logistics company handling shipments from Mongolia to China, raised HK$3.7bn (US$477m). It priced its shares just below the middle of the range. Bankers involved in the Winsway and MMC IPOs were nervous of both companies coming to the market at the same time. But in spite of the Winsway IPO, SouthGobi remains investors’ main focal point. Mr Zorigt is confident that MMC, which is expected to debut in Hong Kong in mid-October, will help dispel investor doubts about the future of Mongolia and he promises that other national champions will be emerging over the next decade. “We are strong believers in national champions,” he says. “In our experience, in our part of the world, Japan and Korea have succeeded in part because of these large corporations. The next step of our industrialisation requires this more sophisticated type of business.”












-->

2010.09.20. Mongolian Mining, Winsway Seek $1.3 Billion in Hong Kong Coking Coal IPO

By Cathy Chan and Fox Hu.   Sep 20, 2010 12:17 PM GMT+0800
Mongolian Mining Corp. and Winsway Coking Coal Holdings Ltd. are seeking to raise as much as HK$9.74 billion ($1.3 billion) in Hong Kong initial public offerings to fund expansion to meet Chinese coal demand. Mongolian Mining Corp. and its shareholders plan to raise as much as HK$5.28 billion, and Winsway, with Hopu Investment Management Co. as an investor, is seeking as much as HK$4.46 billion, according to term sheets sent to investors. The two companies supply steelmaking coal to China from Mongolia. China, the world’s biggest steelmaking nation, last year increased imports of coking coal fivefold to a record as the government closed unsafe mines. Mongolian Mining and Winsway Coking Coal are seeking to raise funds as China is forcing mills to shut to reach energy efficiency targets. “The supply of coking coal remains in deficit over the longer term,” said Helen Lau, an analyst at UOB-Kay Hian Ltd. “But demand for coking coal is subdued recently as China’s power limits reduced steel production. The market sentiment may set the IPOs at the low-to-medium pricing ranges.” Power cuts may trim Chinese steel supply by 9.6 percent for the rest of the year, according to Mysteel Research Institute. Mongolian Mining, the nation’s biggest privately owned hard coking coal producer, and its investors are selling 20 percent of the company, or 719.4 million shares at between HK$6.29 and HK$7.34 apiece, according to the term sheet.
Boost Production. The company is seeking to boost production more than eight times through 2013 to 14.7 million metric tons, according to its preliminary share sale document. It plans to build roads and a railway to the Chinese border, and construct Mongolia’s first coal-wash plant. Based in the Tavan Tolgoi area, Mongolian Mining has signed 5-to-10 year contracts with customers including Jiangsu Shagang Group. Mongolian Mining forecast profit this year of not less than $60 million, or 1.7 cents a share, the draft document said. JPMorgan Chase & Co. and Citigroup Inc. are the share sale arrangers. The price range offered represents about 11.6 times to 13.6 times estimated profit by the arrangers, two people involved in the transaction said. The company is expected to start trading on Oct. 13, the sale document said. MCS Mining Group and the European Bank for Reconstruction and Development will sell 86.3 million shares and 36 million shares, respectively, and will own 45.3 percent and 3.2 percent after Mongolian Mining’s offering.
Trade at Premium. SouthGobi Resources Ltd., backed by China’s sovereign wealth fund, trades at 11.2 times consensus forecasts for 2012 profit, JPMorgan said in its research report. Mongolian Mining should trade at a premium because it produces hard coking coal, while South Gobi focuses on semi-soft and thermal coal, according to JPMorgan. The company sells unwashed coal, which is 35 percent cheaper than washed products, the prospectus said. It will sell washed coal next year when its plant becomes operational, boosting profit margins. A one-year contract with trader Winsway Coking Coal will expire at the end of February, according to the draft document. Mongolia’s coal exports to China may climb 41 percent to 12 million tons this year from 2009, SouthGobi said in April. Winsway Coal will sell 990 million new shares at between HK$3.25 and HK$4.50 apiece, according to an e-mail sent to investors. Winsway has an option to sell a further 148.5 million shares, the e-mail said.

2010.09.22. Rio’s sights fixed on Ivanhoe and Mongolian mine. By William MacNamara Published: http://www.ft.com/ September 22 2010 22:15


Rio Tinto is creeping its way towards control of Canada’s Ivanhoe Mines at a slow but relentless pace, drawing investors’ attentions away from a multi-billion dollar mining transaction that could be as significant for Rio as Canada’s PotashCorp looks to be for BHP Billiton.
2010.09.20 Rio Tinto confirmed today that it has acquired 40,083,206 common shares of Ivanhoe Mines, increasing its ownership by 5.3 per cent to 34.9 per cent of Ivanhoe Mines' outstanding common shares(http://mbendi.mobi)  Rio Tinto / Ivanhoe Mines.Published: July 15 2010 09:36.  Rio Tinto and Canada’s Ivanhoe Mines are locked in a Mongolian stand-off over a copper and gold deposit near the Chinese border with a capital cost of $4.6bn. The dispute, as convoluted as the plot of Sir Walter Scott’s novel Ivanhoe, revolves around how easily Rio can take a majority interest in the Vancouver-based miner, so securing control of its Oyu Tolgoi deposit. So far, Rio has financed the project in return for a growing stake in Ivanhoe. It holds about 30 per cent, but is capped by a standstill at 47 per cent until next year. As that deadline approaches, Ivanhoe appears to want to stimulate the interest of investors other than Rio. Whether an auction materialises hardly matters, however. Ivanhoe boss Robert Friedland, with a 22 per cent stake, knows he is sitting on one of the richest and most strategic mineral deposits anywhere in the world, which even abuts the world’s largest consumer of copper, and wants a fitting control premium. Rio, which has provided all the capital and technology to turn this barren strip of the Gobi desert into a working mine, remains the most obvious buyer.  Rio Tinto / Ivanhoe Mines ...Vancouver-based miner, so securing control of its Oyu Tolgoi deposit. So far, Rio has financed the project in...shareholders should not be complacent. Under the original Oyu Tolgoi agreement, Rio still has right of first refusal over... Эх сурвалж: http://search.ft.com/search?queryText=Oyu+Tolgoi+&x=21&y=8&aje=true&dse=&dsz=

Ivanhoe struggles to escape Rio Tinto grip

THE previously friendly strategic alliance between Rio Tinto and Canada's Ivanhoe Mines continues to sour. Business | Barry FitzGerald | Thu Jul 15 03:00:01 EST 2010. Эх сурвалж: http://www.smh.com.au/execute_search.html?text=mongolia+rio&ss=Business
 

   Ivanhoe escalates Rio Tinto dispute By WilliamMacNamarainLondon and Elizabeth Fry in Sydney Published: July 14 2010 19:27 A dispute between Rio Tinto and Canada’s Ivanhoe Mines over a Mongolian copper and gold mine escalated on Wednesday when the Vancouver-based company suggested it was opening the door to “third-party strategic investors”. Ivanhoe said its board voted on Tuesday to terminate a clause in a 2006 pact between the two companies that prevents Ivanhoe from issuing more than 5 per cent of its shares to third parties. The move means Rio, the financier of the Mongolian mine at Oyu Tolgoi near the Chinese border, faces the threat of dilution of its holding in Ivanhoe or the possibility that another miner may gain a foothold on the project. Rio said it was “very confident of its existing rights under the private placement agreement with Ivanhoe [from 2006]”. However, on Monday, the Anglo-Australian miner launched arbitration against Ivanhoe over an earlier complaint. The Canadian company’s “shareholder rights plan” – which includes “poison pill” like protections against takeovers – also violates their 2006 agreement, said people close to Rio. Rio is a minority shareholder in Ivanhoe, which discovered and owns Oyu Tolgoi – described by the Anglo-Australian miner as the best undeveloped copper source in the world. Rio, however, is funding most of Oyu Tolgoi’s project costs. In return Rio is buying out Ivanhoe shares in tranches that will eventually approach 50 per cent. Rio’s ownership is capped by standstill agreement at 46.7 per cent until October 2011, when the agreement expires. “Rio Tinto would be foolish not to go into the open market and buy an extra 5 per cent on top of the 46 per cent after the standstill agreement [expires in 2011]”, said a mining executive at a conference promoting Mongolia’s mining industry in December 2009. “Unless Rio loses interest in this project, Rio will inevitably be the owner of the project.” Rio bought an additional 7 per cent of Ivanhoe on June 30, releasing $393m for project funding. Rio’s stake is now 30 per cent. Ivanhoe said in a statement that “major mining companies” are among the “third-party strategic investors” that might buy a stake of more than 5 per cent in Ivanhoe, after it terminated the clause that restricted stake sales. “The removal of the strategic purchaser covenant will give the Ivanhoe board the flexibility to consider all available opportunities,” said the company’s lead independent director. The company did not comment on the identity of interested parties. However, Rio disclosed last month that Chinalco, the Chinese mining company, may be interested in buying a stake in Ivanhoe or a direct stake in Oyu Tolgoi. Chinalco is Rio’s largest shareholder. However, Rio still holds the right of first refusal over any sale of Ivanhoe shares, according to the two companies’ 2006 agreement. This threatens to negate Ivanhoe’s action, because it is in Rio’s interest to maximise its shareholding in Ivanhoe. Analysts said the Canadian miner’s latest move was meant as a show of strength, though it might end up worsening their disagreement. “Rio is at Ivanhoe’s mercy unless it wins the arbitration and Ivanhoe loses its poison pill,” one analyst said. | Last updated: July 14 2010 19:27 Эх сурвалж: http://www.ft.com/cms/s/0/4faf31ba-8f72-11df-ac5d-00144feab49a.html

EDITOR’S CHOICE                                                                                  

Rio and Ivanhoe clash over copper mine - Jul-12

Copper price forecast to rise further - Jul-12

Rio Tinto confirms Mongolian mine interest - Jul-08

Mongolia gets rail project on track - Apr-14

Vallar may buy Anglo American assets - Jul-09

Chile’s Congress rejects mining tax plan - Jul-09
2010.07.13. Mining and metal stocks led the decline on concerns about demand for iron ore from China. BHP Billiton declined 2.56%, Rio Tinto fell 3.23%, Fortescue Metals plunged 4.48%, Gindalbie Metals lost 2.45%, Macarthur Coal fell 4.40%, Murchison Metals was down 3.90%, Mincor Resources shed 1.90% and Oz Minerals slipped 2.73%.  (Эх сурвалж:  World Daily Markets  Bulletin, Tuesday 13 Jul 2010 16:03:26)    

2010.07.12.Rio Tinto has referred Canadian miner Ivanhoe's breaches of a private placement agreement to arbitration following its adoption of the shareholders rights plan. The mining heavyweight, which recently increased its stake in Ivanhoe to 29.6%, has warned Ivanhoe before it adopted the plan would breach Rio Tinto's contractual rights. Other miners are lower led by Kazakhmys and ENRC, though Antofagasta  defies the trend.(Эх сурвалж: Evening Euro Markets  Bulletin. Monday 12 Jul 2010 17:34:19) 2010.07.12. Mining stocks may be in play as the price of copper fell from a two-week high after the Chinese customs office said imports of copper and products fell 17% to 328,231 tons in June from the previous month.(Эх сурвалж:Evening Euro Markets  Bulletin. Monday 12 Jul 2010 17:34:19)   2010.06.30.Miners are weak on the poor US consumer confidence figures yesterday. Rio Tinto meanwhile is to raise its stake in Ivanhoe Mines by 7.3% to 29.6% and provide sufficient funds to Ivanhoe to continue the development of the Oyu Tolgoi copper and gold complex as scheduled.  Эх сурвалж:Morning Euro Markets Bulletin  Wednesday 30 Jun 2010 09:35:41

Rio snaps up more Ivanhoe shares

Ivanhoe Mines says funds from a further share sale to major investor Rio Tinto will go towards developing the joint venture's $3.5b Oyu Tolgoi copper and gold project in Mongolia. Business | Wed Jun 30 17:24:40 EST 2010. Эх сурвалж:http://www.smh.com.au/execute_search.html?text=mongolia+rio&ss=Business

Mongolia to sell off mining assets

MONGOLIA'S plan to privatise its state-owned assets will allow international investors access to some of the world's largest untapped mineral resources through initial public share sales, most likely... Business | Hanny Wan | Thu Jun 17 03:00:01 EST 2010. Эх сурвалж:http://www.smh.com.au/execute_search.html?text=mongolia+rio&ss=Business

Rio lifts stake in Ivanhoe

Rio Tinto is to spend $451 million to acquire shares in Canada's Ivanhoe, ensuring Ivanhoe has funds to develop the Oyu Tolgoi project in Mongolia. Breaking News Business,Business,National | Wed Jun 30 09:51:37 EST 2010. Эх сурвалж: http://www.smh.com.au/execute_search.html?text=mongolia+rio&ss=Business

Leighton's foothold in Mongolia

When the mining magnate Robert Friedland had his effigy piled on an oil drum, doused with petrol and lit ablaze in Sukhbaatar Square, in Mongolia, it sent a chilling message to the mining world that... Business | Adele Ferguson | Sat Jun 19 03:00:01 EST 2010. Эх сурвалж: http://www.smh.com.au/execute_search.html?text=mongolia+rio&ss=Business

Mongolia seeks investors for desert mining project

Mongolia is seeking investors to partner it in a billion dollar desert industrial complex that will allow it to meet rising Asian demand for coal and copper. World business | Hanny Wan, Ulan Bator | Sat Jun 19 03:00:01 EST 2010. Эх сурвалж:http://www.smh.com.au/execute_search.html?text=mongolia+rio&ss=Business
  • СЭДЭВ-6 Эх үүсвэр: FT.com






·  April 14, 2010

Mongolia approves east-west railway network

...confirmed to investors at a conference in Hong Kong that the railway project was moving...resource deposits that extend along Mongolia's southern perimeter in the south...the deposits - including Rio Tinto and Ivanhoe Mines' copper project at...investors that a new, technocratic, and multi-party leadership has a blueprint...Plans include partial privatisation and flotations of many state-owned resource assets. Mongolia's investment case has gained credibility...investment agreement last October.In Hong Kong, Mr Batbold told reporters that Hong...
·  April 13, 2010

Mongolia gets rail project on track

...confirmed to investors a conference in Hong Kong that the railway project was moving...resource deposits that extend along Mongolia’s southern perimeter in the south...the deposits – including Rio Tinto and Ivanhoe Mines’ world-class copper...project was approved by the government and mining company developers Ivanhoe Mines and Rio Tinto.In Hong Kong, Mr Batbold told reporters that Hong...it was the best gateway to China, Mongolia’s biggest trade partner.The rails...  

Эх үүсвэр:











-->http://www.londonstockexchange.com/exchange/prices-and-news/news/market-news













-->
By Joseph Chaney, Asia Resources Correspondent
HONG KONG, April 12 (Reuters) - Hong Kong is a natural choice for Mongolian enterprises to go public as the resources-rich country develops its vast untapped mineral wealth, the Mongolian prime minister said on Monday.
Mongolia is attracting attention from global investors after it sealed a deal in October with Ivanhoe Mines and Rio Tinto to develop the $3 billion Oyu Tolgoi mine, one of the world's biggest untapped copper and gold deposits.
Now, Mongolia's resources companies -- from coal to copper to iron ore miners -- are actively seeking foreign investors and aim to list shares in markets such as Hong Kong this year.
"Hong Kong is a natural choice for us because of its geographic proximity -- it's the best gateway to trade destinations, such as China," Mongolian Prime Minister Sukhbaatariin Batbold said in a joint event with Hong Kong's stock exchange on Monday. Batbold said the government would also press ahead with its initiative to privatise many of the country's assets and companies, including coal producers and power plants, with an eye toward creating 'national champions'. The landlocked country's firms are in need of foreign investment and expertise as they ramp up development, he said.
Mongolia also plans to raise $1 billion-plus via a global bond sale in the fourth quarter this year to fund major development projects in areas such as mining and infrastructure. 
"Mongolia is at a very exciting stage of development. We need expertise from investors abroad," said Batbold, who added he will meet Chinese Premier Wen Jiabao on Tuesday to talk about economic ties between the two countries.
"We have this momentum and we need to keep up this momentum."
In January, Mongolia-focused coal miner SouthGobi Energy Resources Ltd -- 80 percent owned by Ivanhoe -- raised $439 million in a Hong Kong IPO, which attracted high-profile cornerstone investors such as sovereign wealth funds China Investment Corp and Singapore's Temasek Holdings.
Mongolian coal firm Energy Resources is also eyeing a Hong Kong or London IPO, previous media reports have said.
Still, despite the current momentum, Mongolia's development trajectory has seen its fair share of turbulence.
Earlier this year, the country's leaders said they wanted to cancel an auction for a 49 percent slice of the world's biggest untapped coking coal mine Tavan Tolgoi, which had drawn bids from Russia, China and Japan. It hopes to strike a deal with a global miner to develop the deposit on a contract basis, without a significant equity holding in the project.
The government is currently formulating the Tavan Tolgoi development plan, and aims to have a draft by the end of the month, Batbold said on Monday.
Mongolia, with a population of roughly 3 million, seeks to raise its GDP per capita to $12,000 by 2021, Mongolian officials said during the Hong Kong event, driven largely by the development of its key resources sector. It now has a GDP per capita of roughly $3,400.
Official Mongolian forecasts suggest coal production will double, gold output treble and copper quadruple in the next five years.

Сэдэв: Гадаадын хэвлэлд нийтлэгдсэн "Монголын уул уурхайн тухай" мэдээний жагсаалт















-->
Эх сурвалж: “Financial times FT.com –ийн нийтлэлээс түүвэрлэв. Үүнд:
·  February 10, 2010

Mongolia coalfield still open to foreign investors

Foreign mining companies are likely to remain involved in developing Mongolia's huge Tavan Tolgoi coal project...Plans to privatise Tavan Tolgoi have not been cancelled," the spokesman said...for us. The time of the tender has not been decided yet."But the prime...abandoning the auction. He said: "We have not ruled out foreign mining companies having a stake but our preferred...of the US; and China's Shenhua. Mongolia also has further untapped reserves...
·  February 9, 2010

Mongolia coal project still open to foreigners

...auction. He said: “We have not ruled out foreign mining companies having a stake but our preferred...and China’s Shenhua. Mongolia also has large untapped...sharing deal with foreign mining companies. People close to the talks said Mongolia does not have the money or management...  










Mongolia coal project still open to foreigners Foreign mining companies are likely to remain involved in developing Mongolia’s huge Tavan Tolgoi coal project, in spite of government statements indicating that Ulan Bator would prefer to keep 100 per cent equity ownership. A spokesman for Sükhbaataryn Batbold, the Mongolian prime minister, on Tuesday denied reports that a plan to auction 49 per cent of Tavan Tolgoi to foreign investors had been cancelled. “Plans to privatise Tavan Tolgoi have not been cancelled. We will announce a tender and we will choose which investors are suitable for us. The time of the tender has not been decided yet,” the spokesman said.  By Patti Waldmeir in Shanghai and William MacNamara in London.Published: February 9 2010

·  February 4, 2010

Mongolia signals shift on coal investment

...between the government and two mining companies – Rio Tinto, the...profile foreign investment in Mongolia was expected to continue...Morgan and Deutsche Bank did not respond to calls. Mongolian officials also could not be reached for comment.“The...previous ones,” said one Mongolia-focused mining executive. Ministers, he...
·  January 26, 2010

London confident on mining finance

...recent years,” said John Meyer, a mining analyst at Fairfax. “Invitations to...Kong listing makes the most sense for mining companies that not only sell commodities...but also own assets either there or in Mongolia, a swiftly emerging resource frontier...said Peter Bacchus, global head of mining investment banking at Morgan Stanley...
·  January 2, 2010

Mongolia to seek new foreign investors

...has opened itself up for large-scale mining and mineral development in recent months...infighting about its investment regime. Mongolia's untapped deposits of coal, copper...strategically located near the Chinese border. Mining companies from China and Russia - states that have dominated Mongolia historically - are among those vying...
·  January 1, 2010

Mongolia seeks to diversify investors

...has opened itself up for large-scale mining and mineral development in recent months...infighting about its investment regime. Mongolia’s untapped deposits of coal, copper...strategically located near the Chinese border. Mining companies from China and Russia – the two states that have dominated Mongolia historically – are among those vying...
 
 СЭДЭВ: Рио Тинто  Rio Tinto
Өсөлт, бууралтын өөрчлөлт. 2010.03.22
  • Түлхүүр үг: Metals and mining stocks, BHP Billiton, Rio Tinto, Gold stocks 
    Metals and mining stocks also ended weaker. BHP Billiton lost 1.41%, Fortescue Metals fell 2.06%, Gindalbie Metals plunged 3.60%, Iluka Resources shed 0.24%, Macarthur Coal slumped 3.97%, Mincor Resources slipped 0.54% and Oz Minerals declined 1.72%.

    Rio Tinto was weaker by 1.52% after announcing that the Chinese Authorities have initiated trial against its executive on charge of taking bribes and infringing commercial secrets in relation to iron ore price talks last year.

    Gold stocks also ended weaker on lower gold prices in the bullion market. Lihir Gold fell 1.25% and Newcrest Mining slipped 0.77%.
    Oil related stocks also ended in negative territory. Woodside Petroleum declined 0.45%, Santos fell 1.19% and Oil Search slipped 0.85%. However, Origin Energy bucked the trend and ended in positive territory with a gain of 1.33%.
    Эх сурвалж: World Daily Markets Bulletin.: Daily world financial news. Monday 22 Mar 2010 14:49:41      
           
     Түлхүүр үг: Рио Тинто & Miner Rio Tinto & Chinese-run aluminium firm Chinalco & iron ore project in Guinea
Miner Rio Tinto and Chinese-run aluminium firm Chinalco have signed a memorandum of understanding (MoU) to establish a joint venture covering the development and operation of the Simandou iron ore project in Guinea. The deal is the latest sign that the two companies have patched up the differences caused by last year’s collapse of their planned tie-up. (Эх сурвалж: ADVFN III Evening Euro Markets Bulletin, Daily world financial news. Friday 19 Mar 2010 17:34:20)         

No comments: